Χορτάρια, βότανα κι αρώματα

220

Εδώ στη Μυτιλήνη παρόλο που η «σαλάτα» ακόμα πουλιέται με το μαρούλι δεμένο μαζί με το κρεμμυδάκι, τον άνηθο και το δυόσμο, μου λείπει κείνο το ευωδιαστό μπουράτζο με το μοβ λουλουδάκι που σήμερα αποτελεί υπέρτατο γαστρονομικό υλικό στα χέρια των τριάστερων chef του κόσμου. Φύεται παντού, το λιμπίζομαι και το περιμένω τώρα την Άνοιξη… αλλά οι περισσότεροι το έχουνε ξεχάσει…

Μυρωδικά ή αρωματικά χόρτα

Από τα πολύ παλιά χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε την ανάγκη να νοστιμίσει ή και να διαφοροποιήσει το φαγητό του με τα αιθέρια αρωματικά που του προσέφερε η φύση. Ο Κινέζος Αυτοκράτορας Καρλομάγνος, το 800 περίπου μ.Χ. καλλιεργούσε 70 περίπου είδη αρωματικών χόρτων και φυτών στον κήπο του.
Το άρωμα των χόρτων και των βότανων εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τα αιθέρια έλαια που είναι εγκλωβισμένα μέσα τους. Ρίγανη και μαντζουράνα, μαϊντανός και άνηθος, δυόσμος και βασιλικός, κορίανδρος ή κόλιαντρος, φασκόμηλο και λεβάντα, θυμάρι και δεντρολίβανο! Τα λατρεύω και μου είναι απολύτως απαραίτητα στην καθημερινότητά μου.
-Νοστιμίζουν τόσο το φαγητό όσο και τις φρέσκιες σαλάτες.
-Χαρίζουν μοναδική ευωδία με το χαρακτηριστικό τους άρωμα.
-Προσφέρουν πολλά ανόργανα στοιχεία και είναι σημαντικές πηγές βιταμινών.
-Περιέχουν βιταμίνες C, κάλιο, μαγνήσιο, φυλλικό οξύ και αντιοξειδωτικά που όλα αυτά έχουν πολύ ευεργετικές ιδιότητες για τον οργανισμό μας.

Κατά την αρχαιότητα…

…τα διάφορα χόρτα και βότανα, συχνά χρησιμοποιήθηκαν ως θεραπευτικά για την υγεία. Συχνά θεωρήθηκαν τονωτικά του αίματος, θεραπευτικά για τις παθήσεις του ήπατος, αντικαταθλιπτικά, μικροβιοκτόνα, αντισηπτικά, αφροδισιακά, αντικαρκινικά.

Παν μέτρον άριστον

Η επιστήμη και η φαρμακολογία σήμερα, έχουν αναπτύξει εξαιρετικά συμπεράσματα όσον αφορά τα αρωματικά χόρτα και τα βότανα.
Η κατάληξη είναι το γνωστό αρχαίο ρητό: «Παν μέτρον άριστον».
Τα αρωματικά χόρτα, είναι τόσο θεραπευτικά όσο και δηλητηριώδη για τον οργανισμό, αν δεν χρησιμοποιηθούν με μέτρο.
-Είναι γνωστό πως το σαφράν δίνει εξαιρετικό άρωμα και έχει καρδιοτονωτικές ιδιότητες. Αλλά πρέπει να γνωρίζετε ότι σε μεγάλη δόση δηλητηριάζει.
-Ξύσμα από μοσχοκάρυδο δίνει εξαιρετικό άρωμα και γεύση, αλλά τέσσερα ολόκληρα μπορούν να σκοτώσουν.
-Η υπερβολική χρήση μέντας επίσης, επιβαρύνει το συκώτι.

Ένας κήπος στο μπαλκόνι

Φύτεψα αρωματικά χόρτα μέσα σε όμορφες πήλινες γλάστρες με αφράτο χώμα. Τα ποτίζω 2-3 φορές την εβδομάδα και ραντίζω συχνά τα φύλλα τους. Τα κόβω από τη γλάστρα, νωρίς το πρωί την μέρα που θα τα χρησιμοποιήσω, πριν ακόμα ζεστάνει ο ήλιος.

Ποσότητα και συντήρηση

Αν τα αγοράσω από τη λαϊκή, τα φυλάσσω στο ψυγείο μέσα σε χαρτί κουζίνας και μέσα σε νάιλον σακούλα, στο συρτάρι των λαχανικών ή ακόμα τα διατηρώ μέσα σε βάζο με νερό που το ανανεώνω καθημερινά. Σ’ αυτή την περίπτωση, κόβω διαγωνίως τους μίσχους και διατηρώ το βάζο μέσα στο ψυγείο.

Πλύσιμο

Τα πλένω σε άφθονο τρεχούμενο νερό, τα τινάζω λίγο για να φύγει το πολύ νερό, και τα τοποθετώ μέσα σε απορροφητικό χαρτί κουζίνας.

Στο μαγείρεμα

Τα χρησιμοποιώ συνήθως ψιλοκομμένα με μαχαίρι ή ψαλίδι κουζίνας, αλλά μερικές φορές βάζω ολόκληρα κλαδάκια δυόσμου, δεντρολίβανου, μέντας, λεβάντας, γιασεμιού, φρέσκιας ρίγανης, φασκόμηλου, φρέσκου θυμαριού ή μαϊντανού, για να αρωματίσω το φαγητό ή το γλυκό και στη συνέχεια τα αφαιρώ.

Να θυμάστε

Ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένο αρωματικό χόρτο ισοδυναμεί με 3 κουταλάκια του γλυκού φρέσκο.

Πότε προστίθενται

Με τα περισσότερα πασπαλίζω το φαγητό από πάνω την ώρα του σερβιρίσματος. Ή τα προσθέτω 1-2 λεπτά πριν κατεβάσω το φαγητό από τη φωτιά. Έτσι δεν σκοτώνεται το άρωμά τους, η γεύση και το χρώμα τους από το βράσιμο. Αν είναι αποξηραμένα καλύτερα να προστίθενται 20 λεπτά πριν το τέλος του φαγητού.

Κατάψυξη

Τα βότανα καταψύχονται για 6 περίπου μήνες ολόκληρα μέσα σε ειδικά σακουλάκια για την κατάψυξη ή μέσα σε νερό στις θήκες για τα παγάκια. Πάντα γράφω σε ετικέτες το όνομα του περιεχομένου, αλλά και την ημερομηνία κατάψυξης. Να ξέρετε ότι τα περισσότερα αλλάζουν χρώμα και μερικά, όπως ο βασιλικός και ο δυόσμος, μαυρίζουν.

Χρήση

Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι κάποια αρωματικά χόρτα και βότανα να δηλώνουν απαραιτήτως την παρουσία τους στο μικρό μας κήπο ή στο ντουλάπι της κουζίνας μας. Η ρίγανη μαζεμένη πάντα από τα λοφάκια κοντά στη Λαφιώνα, το εξαιρετικό χαμομηλάκι μαζεμένο από το Γαϊδαρανήφορο, το δεντρολίβανο καταπράσινο και ευωδιαστό, φυτεμένο από χρόνια, κοντά στη χαβούζα μας, τη δάφνη από τις Βάγιες, εκεί στη Χρυσομαλλούσα – άγνωστο αν έχει απομείνει κανένα δέντρο απ’ όλα αυτά που χαρακτήριζαν και ομόρφαιναν τη γειτονιά – το δυόσμο και τη μέντα, αρμπαρόριζα φυτεμένα πάντα μέσα σε γλάστρες για να μην απλώνουν, τη μαντζουράνα θεόρατη μέσα στο παρτέρι και κάθε άνοιξη τον θεϊκό πλατύφυλλο βασιλικό ανάμεσα στις μελιτζανιές για να προσφέρει το άρωμά του στα ζαρζαβατικά.
Τώρα τα περισσότερα τα έχουμε στον μπαξέ του Λόριετ και τα φροντίζουμε διά χειρός Δημήτρη, όλο το χρόνο.

Ο απήγανος feng sui

Θυμάμαι και τον απήγανο, που έχει «δύσκολη» και όχι πολύ ευχάριστη μυρωδιά, αλλά είναι το ειδικό φυτό που και μόνο από την προσφώνηση του ονόματός του μας «απάλλασσε» από τους ανεπιθύμητους επισκέπτες. Μια προκατάληψη της μαμάς που είναι σαν παραμύθι. Σήμερα θεωρείται το καλύτερο φενγκ σούι φυτό για καλή ενέργεια και εναντίον της γλωσσοφαγιάς. Χαρίζω ολόκληρο το φυτό σε γλάστρα, στους φίλους μου και όλοι τους μου λένε πως γεμίζουν τα μαγαζιά τους και τα σπίτια τους από κόσμο και λεφτά.
Πρόσφατα μου έφερε ένα φιντάνι ο Βύρωνας!
Δοκιμάστε το!!!!!!!!!!!!