ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ: Ο σιωπηλός δολοφόνος

261

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι η τέταρτη αιτία θανάτων παγκοσμίως, γνωστή και ως νόσος των καπνιστών, καθώς το 90% των ασθενών είναι καπνιστές και εκδηλώνεται με τη χρόνια βρογχίτιδα και το εμφύσημα.

Άλλα πιθανά αίτια είναι γενετικοί λόγοι (ανεπάρκεια της α1 αντιθρυψίνης), επαγγελματικές σκόνες και χημικά, παθητικό κάπνισμα και δευτερογενής έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, οι συχνές λοιμώξεις των πνευμόνων (π.χ. στα παιδιά), ο καπνός από καύση ξύλου και άλλα είδη βιομάζας (κοπριά ζώων, υπολείμματα καλλιεργειών).

  • Στη χρόνια βρογχίτιδα, οι αεραγωγοί διατείνονται και μπορεί να γεμίσουν με βλέννα, η οποία εμποδίζει την διέλευση του αέρα με αποτέλεσμα την δύσπνοια.
  • Στο εμφύσημα, οι θύλακες αέρα (κυψελίδες) στους πνεύμονες έχουν υποστεί βλάβη με συνέπεια την δυσκολία στην αναπνοή.

Η ΧΑΠ αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου και στις περισσότερες περιπτώσεις διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 40 ετών. Το άτομο με ΧΑΠ στην αρχή δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι η αναπνοή «κονταίνει» σταδιακά μέχρι να γίνει δύσπνοια, με αποτέλεσμα την δυσκολία στην εκτέλεση απλών εργασιών στην καθημερινότητα, αλλά και την αναπνευστική δυσκολία στο απλό περπάτημα, στο ανέβασμα σκάλας κλπ.

 

Συμπτώματα

Τα άτομα με ΧΑΠ έχουν συνήθως ένα ή περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα:

  • Βήχα που διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα (περισσότερο από 3 μήνες). Ο βήχας είναι συνήθως το πρώτο σύμπτωμα. Τείνει αρχικά να εμφανίζεται σποραδικά, αλλά σταδιακά γίνεται πιο επίμονος (χρόνιος). Μπορεί να παρερμηνευτεί ως ο βήχας του καπνιστή, στα αρχικά στάδια της νόσου.
  • Βλέννα. Οι αεραγωγοί παράγουν πολύ περισσότερη βλέννα απ’ ό,τι κανονικά και με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ποσότητα της ημερήσιας παραγωγής πτυέλων.
  • Αίσθημα δυσκολίας στην αναπνοή (δύσπνοια) και λαχάνιασμα που μπορεί να εμφανιστεί αρχικά σε κάποιες συγκεκριμένες δραστηριότητες, για παράδειγμα στο ανέβασμα μίας σκάλας. Τα συμπτώματα αυτά επιδεινώνονται σταδιακά χρόνο με τον χρόνο, κυρίως στους καπνιστές. Η δυσκολία στην αναπνοή μπορεί να επιδεινωθεί αρκετά.
  • Συριγμό (έναν ήχο σφυρίγματος κατά την αναπνοή).
  • Αίσθημα κόπωσης.
  • Απώλεια βάρους.
  • Οι λοιμώξεις των πνευμόνων (η γρίπη, οξεία βρογχίτιδα, πνευμονία, κλπ.) μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο από ό,τι σε άλλα άτομα. Τα πτύελα έχουν συνήθως κίτρινο ή πράσινο χρώμα. Οι καπνιστές είναι επιρρεπείς στις αναπνευστικές λοιμώξεις.

 

Διάγνωση

Εκτός από το ιστορικό στην διάγνωση σημαντικό ρόλο παίζουν:

  • Η σπιρομέτρηση

Η σπιρομέτρηση είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για τη διάγνωση της ΧΑΠ. Είναι ένα απλό αναπνευστικό τεστ που μετρά την ταχύτητα και την ποσότητα του αέρα που είναι σε θέση να φυσήξει ο ασθενής.

  • Ακτινογραφία θώρακα

Η ακτινογραφία θώρακος θα βοηθήσει το γιατρό να δει αν υπάρχει κάποια βλάβη στους πνεύμονες.

  • Οξυμετρία

Αυτή η δοκιμή μετρά την ποσότητα του κορεσμού του οξυγόνου στο αίμα, ανώδυνα με έναν ανιχνευτή δακτύλου.

 

Θεραπεία

Η Χρόνια Αναπνευστική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) δεν μπορεί να θεραπευτεί, αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η έγκαιρη διάγνωση και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής με άμεση διακοπή του καπνίσματος και  την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να εξασφαλίσουν στον ασθενή την καθυστέρηση επιδείνωσης της νόσου.

 

Πρόληψη

Η διακοπή του καπνίσματος είναι το πιο σημαντικό βήμα στην αντιμετώπιση της ΧΑΠ.

Η κατάσταση επιδεινώνεται εάν συνεχιστεί το κάπνισμα ή όταν εκτίθεται ο ασθενής στο παθητικό κάπνισμα ή στη ρύπανση του αέρα.

 

Κρίση ΧΑΠ

Συμβαίνει όταν τα συμπτώματα της νόσου χειροτερεύουν, ή όταν αναπτύσσονται νέα συμπτώματα. Η κρίση αυτή είναι ένας από τους κυριότερους λόγους για τους οποίους τα άτομα με ΧΑΠ θα πρέπει να εισαχθούν άμεσα σε νοσοκομείο επειδή μπορεί να είναι θανατηφόρα.

Προληπτικά μέτρα για την κρίση:

  • Εξατομικευμένο σχέδιο δράσης ΧΑΠ από τον θεράποντα ιατρό
  • Το σχέδιο δράσης για τη ΧΑΠ θα δίνει γραπτές οδηγίες από το γιατρό σχετικά με το τι πρέπει να κάνει ο ασθενής όταν τα συμπτώματά του φουντώνουν και επιπλέον ποιο φάρμακο να πάρει, πότε απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια και μεταφορά στο νοσοκομείο.
  • Εμβόλιο γρίπης κάθε χρόνο.
  • Το εμβόλιο κατά της πνευμονίας μετά από συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
  • Αποφυγή της έκθεσης σε παράγοντες που μπορεί να χειροτερεύσουν την ΧΑΠ, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καπνός του τσιγάρου και η εισπνοή πολύ κρύου ή πολύ υγρού αέρα.

 

 

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ