Η επιστολή που έλαβαν χθες το απόγευμα στο σύνολό τους οι πελάτες της εταιρείας Aegean Airlines δεν αφήνει κανένα περιθώριο αισιοδοξίας, προειδοποιώντας ευθέως ότι από δω και στο εξής το επιβατικό κοινό θα πρέπει να συμβιβαστεί με τις καθημερινές καθυστερήσεις αφίξεων των πτήσεων προς τους διάφορους προορισμούς.
Από την περασμένη εβδομάδα, χιλιάδες επιβάτες που ταξιδεύουν μέσω του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές καθυστερήσεις, που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν τις δύο και τρεις ώρες. Η αιτία, όπως έχει επιβεβαιώσει η Aegean Airlines αλλά και οι αρμόδιες αρχές, είναι η μείωση κατά περίπου 25% της χωρητικότητας αφίξεων ανά ώρα, απόφαση που ελήφθη από τον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας (ATC) από τις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
Η αλλαγή αυτή είχε άμεσο και ορατό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των ταξιδιωτών: Ενώ οι πρωινές καθυστερήσεις είναι γύρω στα 30-40 λεπτά, όσο προχωρά η ημέρα οι καθυστερήσεις συσσωρεύονται, καθώς τα αεροσκάφη εκτελούν πολλαπλές πτήσεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα «ντόμινο» που φθάνει έως τις βραδινές ώρες, επηρεάζοντας τόσο εσωτερικές όσο και διεθνείς συνδέσεις.
Τα αίτια
Η μείωση της χωρητικότητας από τις 36 αφίξεις την ώρα στις 28 δεν οφείλεται σε τεχνικούς περιορισμούς του αεροδρομίου, αλλά σε ενέργεια των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Πρόκειται για μορφή κινητοποίησης ενάντια στο νομοσχέδιο που μεταρρυθμίζει τη λειτουργία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Οι ελεγκτές εκφράζουν την ανησυχία τους για την απώλεια επιδομάτων που προέρχονται από τα τέλη εναέριας κυκλοφορίας, αλλά και για το ενδεχόμενο μείωσης της επιχειρησιακής αυτονομίας της ΥΠΑ.
Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι, κατά τη θερινή περίοδο, εξαναγκάστηκαν να λειτουργούν σε οριακές συνθήκες, με υπερβολικό φόρτο πτήσεων, κάτι που όπως λένε έθεσε ζητήματα ασφάλειας. Έτσι, από τα τέλη Σεπτεμβρίου εφαρμόζουν πιο αυστηρά όρια, στα πρότυπα της τυπικής ευρωπαϊκής πρακτικής, περιορίζοντας δραστικά τον αριθμό αφίξεων και απογειώσεων.
Η θέση της Aegean
Η Aegean Airlines, για την οποία η Αθήνα αποτελεί κύρια βάση και κόμβο διασύνδεσης, ήταν η πρώτη που ενημέρωσε τους επιβάτες της με επίσημη επιστολή. «Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις», ανέφερε η εταιρεία, τονίζοντας ότι οι καθυστερήσεις προέρχονται από παράγοντες που δεν ελέγχει.
Ωστόσο, οι επιβάτες είναι εκείνοι που καλούνται να σηκώσουν το βάρος: Χαμένες συνδέσεις, αλλαγές σε ταξιδιωτικά σχέδια, αναμονές στο αεροδρόμιο και απώλεια αξιοπιστίας του δικτύου. Πολλοί ταξιδιώτες εκφράζουν ήδη την αγανάκτησή τους μέσω κοινωνικών δικτύων, καταγγέλλοντας ότι δεν είχαν επαρκή ενημέρωση ή ότι οι αλλαγές επηρέασαν σημαντικά τα προγράμματά τους.
Νομικό πλαίσιο και δικαιώματα
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κανονισμός (ΕΚ) 261/2004 κατοχυρώνει τα δικαιώματα των επιβατών. Σε περίπτωση καθυστέρησης άνω των τριών ωρών, οι εταιρείες υποχρεούνται να παρέχουν αποζημίωση, εκτός αν η καθυστέρηση οφείλεται σε «έκτακτες περιστάσεις». Εδώ ακριβώς βρίσκεται η γκρίζα ζώνη: Εάν η μείωση της χωρητικότητας από τον ATC θεωρηθεί έκτακτη, οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από την υποχρέωση αποζημίωσης. Αν όχι, τότε οι επιβάτες μπορούν να διεκδικήσουν οικονομική αποζημίωση.
Σε κάθε περίπτωση, οι επιβάτες δικαιούνται δωρεάν φαγητό, ποτά, επικοινωνία και, εφόσον χρειαστεί, διαμονή σε ξενοδοχείο για όσο διάστημα διαρκεί η αναμονή.
Προοπτικές
Το ζήτημα, αν και ξεκίνησε ως μορφή πίεσης από τους ελεγκτές, έχει εξελιχθεί σε πρόβλημα για τον τουρισμό και την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Η κυβέρνηση και η ΥΠΑ έχουν ανακοινώσει πρόγραμμα προσλήψεων νέων ελεγκτών και εκσυγχρονισμό των τεχνολογικών υποδομών, με επενδύσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, οι καθυστερήσεις φαίνεται ότι θα συνεχιστούν. Οι ταξιδιώτες συμβουλεύονται να προβλέπουν επιπλέον χρόνο για τις μετακινήσεις τους και να παρακολουθούν τις ενημερώσεις των αεροπορικών εταιρειών.
Η αεροπορική αγορά της Ελλάδας, που έχει καταγράψει θεαματική ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία, βρίσκεται τώρα μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία. Οι ισορροπίες μεταξύ εργαζομένων, κρατικών αρχών και αεροπορικών εταιρειών θα καθορίσουν όχι μόνο την καθημερινότητα των επιβατών, αλλά και την αξιοπιστία του αθηναϊκού κόμβου στις διεθνείς αερομεταφορές.
