- Λουκέτο στα ΕΛ.ΤΑ. Μολύβου, Ερεσού, Αγιάσου, Πλωμαρίου, Μανταμάδου και Μούδρου Λήμνου
- Άμεση αντίδραση από το ΠΑΣΟΚ – Τι δηλώνουν οι Δήμαρχοι Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας και Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος
Το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έφτασε στα ΕΛ.ΤΑ. καλώντας τους υπαλλήλους να κλείσουν αύριο Παρασκευή τα υποκαταστήματα «έπεσε» σαν κεραυνός εν αιθρία. Χωρίς καμία προειδοποίηση, χωρίς καμία ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, τα Ελληνικά Ταχυδρομεία βάζουν λουκέτο σε πέντε ιστορικά καταστήματα της Λέσβου: Μολύβου, Ερεσού, Αγιάσου, Πλωμαρίου και Μανταμάδου. Και σαν να μην έφτανε αυτό, το μαχαίρι φτάνει και στη Λήμνο, όπου κλείνει το κατάστημα του Μούδρου.
Πρόκειται για μια απόφαση συρρίκνωσης που αγγίζει όλη την Ελλάδα και προκαλεί θλίψη και αγανάκτηση. Ειδικά για τη Λέσβο είναι ένα ακόμη χτύπημα στην καρδιά της νησιωτικής Ελλάδας, στα χωριά που ήδη παλεύουν να κρατηθούν στη ζωή. Το τρίτο μεγαλύτερο νησί της χώρας, με δεκάδες χιλιάδες κατοίκους και τεράστιες αποστάσεις, μένει πλέον με μόλις τρία ταχυδρομικά καταστήματα, στη Μυτιλήνη, στην Καλλονή και στον Πολιχνίτο.
Από τη Δευτέρα, αν η απόφαση δεν ανακληθεί, το γράμμα, το δέμα, το επίδομα, ο λογαριασμός, θα πρέπει να ταξιδέψουν – όπως και οι ηλικιωμένοι κάτοικοι – χιλιόμετρα για να βρουν ένα ανοιχτό ταχυδρομείο. Και αυτό στο όνομα του «ψηφιακού μετασχηματισμού».
Η χαριστική βολή στην ύπαιθρο
Για δεκαετίες, ο ταχυδρόμος υπήρξε η πιο γνώριμη φιγούρα της ελληνικής υπαίθρου. Ήταν ο άνθρωπος που έφερνε την αλληλογραφία, το επίδομα, το γράμμα του παιδιού από την Αθήνα. Ήταν ο κρίκος που συνέδεε το χωριό με τον έξω κόσμο.
Σήμερα, αυτή η μορφή σβήνει. Και μαζί της σβήνει ένα ακόμη κομμάτι ζωής από τα χωριά μας.
Τα ΕΛΤΑ ήταν – και παραμένουν – μια από τις τελευταίες δημόσιες υπηρεσίες που επιβιώνουν στα χωριά. Μετά τις τράπεζες και τα σχολεία που έκλεισαν ή συρρικνώθηκαν, ήρθε η σειρά του ταχυδρομείου. Μια υπηρεσία που, όσο κι αν μειώθηκε το αντικείμενο της αλληλογραφίας στην ψηφιακή εποχή μας, εξακολουθεί να αποτελεί καθημερινό στήριγμα για χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως ηλικιωμένους και αγρότες.
Πώς μπορεί, λοιπόν, το κράτος να μιλά για “ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες” όταν ένας κάτοικος της Αγιάσου θα πρέπει να ταξιδέψει δεκάδες χιλιόμετρα για να πληρώσει ένα λογαριασμό ή να παραλάβει μια σύνταξη; Πώς μπορεί να γίνεται λόγος για «ανάπτυξη της περιφέρειας», όταν οι ίδιες οι δημόσιες υπηρεσίες αποσύρονται από αυτήν;
Αποφάσεις με e-mail και χωρίς διάλογο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, στα κατά τόπους ταχυδρομεία της Λέσβου έφτασε ένα απλό e-mail. Δύο γραμμές μόνο, που ενημέρωναν το προσωπικό να κλείσει το κατάστημα το μεσημέρι της Παρασκευής. Έτσι απλά.
Ούτε διαβούλευση, ούτε σχέδιο μεταβατικής περιόδου, ούτε πρόβλεψη για το μέλλον των εργαζομένων.
Πίσω από τις ψυχρές λέξεις περί “εξορθολογισμού” και “μείωσης λειτουργικού κόστους”, κρύβεται η ωμή πραγματικότητα. Η αποψίλωση της δημόσιας παρουσίας από την ελληνική περιφέρεια. Μια απόφαση που λαμβάνεται σε γραφεία της Αθήνας, χωρίς να υπολογίζει τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τον ανθρώπινο παράγοντα.
Μια κυβέρνηση που από τη μια ιδρύει ένα νέο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ευαγγελιζόμενη ότι αυτό γίνεται για να στηρίξει την οικογένεια στην ύπαιθρο και την ίδια ώρα καταργεί και τις τελευταίες υπηρεσίες που απέμειναν στα χωριά, χωρίς να απαντά γιατί άραγε να μείνουν στα χωριά αν είναι οι άνθρωποι να ζουν ανάμεσα σε βουβούς δρόμους.
Οι φωνές της τοπικής αυτοδιοίκησης
Οι αντιδράσεις από τους δυο Δημάρχους της Λέσβου υπήρξαν χθες άμεσες.
Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, ζήτησε από τη διοίκηση των ΕΛΤΑ να ανακαλέσει άμεσα την απόφαση, τονίζοντας: «Πρόκειται για μια ενέργεια που κινείται στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη της επιδίωξης της αποκέντρωσης και της ανάπτυξης της ελληνικής περιφέρειας. Οι κάτοικοι της Λέσβου δίνουμε καθημερινό αγώνα για να κρατήσουμε τον τόπο μας ζωντανό. Για να γίνει αυτό, απαιτείται ενίσχυση υποδομών και όχι κατάργηση υπηρεσιών».
Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος, δήλωσε κατηγορηματικά:
«Δεν θα επιτρέψουμε να μας κλείσουν τα ταχυδρομεία. Πρόκειται για απαράδεκτες μεθοδεύσεις, χωρίς διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες».
Οι δύο δήμαρχοι ετοιμάζονται να κινηθούν με προσφυγές και παρεμβάσεις, διεκδικώντας να παραμείνουν ανοικτά τουλάχιστον τα ταχυδρομεία των μεγάλων χωριών και των τουριστικών περιοχών.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι στη χθεσινή συνεδρίαση του Δημοτικού συμβουλίου με εισήγηση του δημάρχου Μυτιλήνης, Παναγιώτη Χριστόφα, αποφασίστηκε να γίνει σήμερα Πέμπτη συνεδρίαση όπου διά περιφοράς να αποφασίσει το σώμα για την έκδοση ψηφίσματος διαμαρτυρίας για την κατάργηση των ταχυδρομικών καταστημάτων και σε αυτό συμφώνησε και ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Παναγιώτης Κουφέλος.
Πολιτικές αντιδράσεις
Την ίδια ώρα, η Νομαρχιακή Επιτροπή Λέσβου του ΠΑΣΟΚ εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, καταγγέλλοντας την απόφαση της διοίκησης των ΕΛΤΑ ως μέρος ενός γενικότερου σχεδίου αποδυνάμωσης του δημόσιου χαρακτήρα της υπηρεσίας: «Η Διοίκηση των ΕΛΤΑ, στο όνομα του “ψηφιακού μετασχηματισμού”, οδηγεί στην υποβάθμιση των υπηρεσιών και στην εργολαβοποίηση του ταχυδρομείου. Η Λέσβος, το τρίτο μεγαλύτερο νησί της χώρας, δεν μπορεί να εξυπηρετείται με μόλις τρία υποκαταστήματα. Είναι πρόκληση για τους κατοίκους της υπαίθρου, που καθημερινά εξυπηρετούνται με φυσική παρουσία».
Ο βουλευτής Λέσβου του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, μίλησε ξεκάθαρα για «τελευταίο βήμα πριν την οριστική ιδιωτικοποίηση των ΕΛΤΑ»: «Τα ΕΛΤΑ δεν είναι απλώς πάροχος ταχυδρομικών υπηρεσιών. Είναι θεσμός δημόσιας παρουσίας, ένας ζωντανός κρίκος επικοινωνίας και εξυπηρέτησης για χιλιάδες πολίτες που ζουν σε περιοχές με ελλιπή υποδομή. Η απόφαση αυτή απειλεί την κοινωνική συνοχή των νησιών και της υπαίθρου».
Ο ίδιος προανήγγειλε κοινοβουλευτική παρέμβαση, ζητώντας την άμεση αναστολή κάθε σχεδίου κλεισίματος.
Πίσω από τις δηλώσεις και τα δελτία τύπου, υπάρχει η καθημερινή αγωνία των ανθρώπων.
Κάθε φορά που κλείνει ένα σχολείο, ή τράπεζα ή το ταχυδρομείο, η ζωή στα χωριά σβήνει λίγο περισσότερο. Και όταν χαθεί η καθημερινή παρουσία του κράτους, ανοίγει ο δρόμος για εγκατάλειψη και εσωτερική μετανάστευση.
Η αντίφαση του «ψηφιακού μετασχηματισμού»
Κανείς δεν αρνείται ότι η ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο επικοινωνίας. Όμως άλλο η πρόοδος και άλλο η απομόνωση.
Η Λέσβος δεν είναι κέντρο πόλης με γρήγορο διαδίκτυο και νεανικό πληθυσμό. Είναι ένα νησί με πολλές δεκάδες μικρούς οικισμούς και έναν γερασμένο πληθυσμό. Εκεί όπου η πρόσβαση στο ίντερνετ δεν είναι δεδομένη και όπου το χαρτί, το γραμματόσημο και η φυσική παρουσία του ταχυδρόμου παραμένουν αναγκαία.
Το κράτος οφείλει να στηρίξει τη μετάβαση στη νέα εποχή, όχι να τιμωρεί όσους δεν μπορούν να την ακολουθήσουν. Γιατί η τεχνολογία χωρίς κοινωνική πολιτική, γίνεται εργαλείο αποκλεισμού.
Η Λέσβος έχει ήδη υποστεί αλλεπάλληλα πλήγματα, από το μεταναστευτικό, την οικονομική κρίση, την ενεργειακή ακρίβεια, την έλλειψη υποδομών.
Και τώρα, η κατάργηση των ταχυδρομείων έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά λίστα εγκατάλειψης.
Οι τοπικές κοινωνίες αντιδρούν, κάποιοι φορείς ξεκινώντας από το Μανταμάδο ετοιμάζονται για κινητοποιήσεις, και οι κάτοικοι δηλώνουν αποφασισμένοι να μην αφήσουν να σβήσει η τελευταία δημόσια υπηρεσία στα χωριά τους.
Το ταχυδρομείο ως σύμβολο
Περισσότερο από μια υπηρεσία, το ταχυδρομείο είναι σύμβολο κοινωνικής παρουσίας και εμπιστοσύνης. Είναι εκεί όταν όλα τα άλλα φεύγουν.
Η εικόνα του ταχυδρόμου στο χωριό δεν είναι απλώς νοσταλγική, είναι η υπενθύμιση ότι το κράτος υπάρχει, ότι δεν ξέχασε τους πολίτες του.
Αν το κράτος αποσύρεται, αν το ταχυδρομείο πάψει να χτυπά την πόρτα κάθε σπιτιού, τότε ποιος θα το κάνει; Η κοινωνική συνοχή δεν χτίζεται με αριθμούς και εξορθολογισμούς, αλλά με παρουσία, συνέπεια και σεβασμό.
Η απόφαση για το κλείσιμο των ΕΛΤΑ στη Λέσβο δεν είναι απλώς μια «διοικητική αναδιάρθρωση» αλλά πολιτική επιλογή που δοκιμάζει τα όρια της υπομονής των νησιωτών και βάζει σε κίνδυνο την ίδια την έννοια της ισότητας των πολιτών.
Η κυβέρνηση και η διοίκηση των ΕΛΤΑ οφείλουν να πάρουν πίσω αυτή την απόφαση, να ακούσουν την τοπική κοινωνία και να διασφαλίσουν ότι καμία γωνιά της Ελλάδας δεν θα μείνει χωρίς δημόσια παρουσία.
Γιατί αν σβήσουν τα ταχυδρομεία, δεν θα χαθεί μόνο μια υπηρεσία.
Θα χαθεί ένα κομμάτι της ψυχής της υπαίθρου.
