- Διαμάχη φαίνεται να ξεσπά μεταξύ της ΚΕΔΕ και του Κράτους για το νέο νομοσχέδιο το οποίο καλεί τους Δήμους να αναλάβουν ρόλο Big Brother
- Εντείνονται οι πιέσεις προς την Αυτοδιοίκηση ώστε να «φορτωθούν» την ευθύνη για τα δίκτυα των καμερών
Η απόφαση της κυβέρνησης να εγκατασταθούν κάμερες παρακολούθησης της οδικής κυκλοφορίας, που ήδη εφαρμόζεται στην Αθήνα, προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην τοπική Αυτοδιοίκηση. Το μέτρο, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, στοχεύει στη βελτίωση της ασφάλειας, της κυκλοφοριακής ρύθμισης και της διαχείρισης των δημόσιων υποδομών (φωτεινοί σηματοδότες, χώροι στάθμευσης κ.α.). Ωστόσο, πολλοί δήμαρχοι εκφράζουν έντονη ανησυχία για ζητήματα ιδιωτικότητας, υπερβολικής εποπτείας και ενδεχόμενης κατάχρησης των προσωπικών δεδομένων των πολιτών.
Στελέχη της αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος απαιτεί διαφάνεια, σαφείς κανόνες και τεχνικές εγγυήσεις για την προστασία των πολιτών. Από την άλλη, υποστηρικτές της κίνησης τονίζουν ότι η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών, αποτρέποντας παραβάσεις και εγκληματικές ενέργειες.
Η διαμάχη φαίνεται να διχάζει όχι μόνο τα πολιτικά επιτελεία αλλά και τους δημότες, με τους μεν να υποστηρίζουν την πρόοδο και την ασφάλεια, και τους δε να υπερασπίζονται την ατομική ελευθερία. Η υπόθεση αυτή ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία μπορεί να συνυπάρξει με τα δημοκρατικά δικαιώματα στην εποχή μας.
Στη Μυτιλήνη
Την πλήρη αντίθεσή του στο άρθρο 20, του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για την οδική ασφάλεια, εκφράζει ο Δήμος Μυτιλήνης, ευθυγραμμιζόμενος με τη θέση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), η οποία έχει ήδη ζητήσει την απόσυρση ή την ουσιαστική τροποποίησή του. Επί της ουσίας το άρθρο 20 προβλέπει και την μεταφορά πόρων από τα πρόστιμα σε ενιαίο Ταμείο και αφήνει ανοιχτό παράθυρο για κατανομή μέρους αυτών αν αναλάβει η Αυτοδιοίκηση να εγκαταστήσει η ίδια στους χώρους ευθύνης της το δίκτυο των καμερών.
Όπως δήλωσε ο εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος Μυτιλήνης, σε θέματα Συγκοινωνιών, Κυκλοφορίας και Προσβασιμότητας, Χρήστος Δαγιέλης, «ο δήμος Μυτιλήνης είναι αντίθετος με το άρθρο 20 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, όπως και η ΚΕΔΕ, η οποία έβγαλε και σχετική ανακοίνωση».
Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά την έντονη αντίδραση της τοπικής αυτοδιοίκησης απέναντι σε μια ρύθμιση που αλλάζει ριζικά το πλαίσιο λειτουργίας των δήμων σε θέματα κυκλοφορίας και επιβολής προστίμων. Η κυβέρνηση προτείνει νέο σχέδιο νόμου για την οδική ασφάλεια, που περιλαμβάνει μια σειρά από ουσιαστικές αλλαγές.
Η σημαντικότερη αφορά στην αλλαγή αρμοδιοτήτων με προεξάρχουσα την αρμοδιότητα είσπραξης των προστίμων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) που αφαιρείται από τους δήμους, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν τη δυνατότητα να αξιοποιούν τα σχετικά έσοδα για δράσεις βελτίωσης της κυκλοφορίας και της οδικής ασφάλειας.
-Τη μεταφορά εσόδων καθώς τα πρόστιμα θα καταλήγουν πλέον σε ένα νέο «Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας και Πρόστιμα για Παραβάσεις του Κ.Ο.Κ.», το οποίο θα διαχειρίζεται κεντρικά τους πόρους.
-Τη δυνατότητα εγκατάστασης καμερών, μιας και οι δήμοι θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να τοποθετούν κάμερες παρακολούθησης κυκλοφορίας για τον εντοπισμό παραβάσεων.
-Και, τέλος, τη διανομή των εσόδων από τα πρόστιμα, τα οποία δεν θα αποδίδονται πλέον στους δήμους, αλλά θα διανέμονται σε κρατικούς φορείς, όπως η ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ. (Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας), ο Τομέας Πρόνοιας Αστυνομικών, το Μετοχικό Ταμείο Στρατού και άλλοι οργανισμοί, με στόχο τη χρηματοδότηση δράσεων οδικής ασφάλειας και τη συντήρηση του εξοπλισμού.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, το νέο σύστημα αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στην επιβολή προστίμων και στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας μέσω της χρήσης νέων τεχνολογιών.
Οι ενστάσεις του δήμου Μυτιλήνης
Η δημοτική αρχή της Μυτιλήνης αντιμετωπίζει με επιφύλαξη και δυσπιστία το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι η τοποθέτηση καμερών δεν συνοδεύεται από επαρκές θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο, ενώ η αφαίρεση της είσπραξης προστίμων στερεί από τους δήμους ένα σημαντικό εργαλείο χρηματοδότησης των δικών τους έργων οδικής ασφάλειας. «Η κυβέρνηση αφαιρεί μια κρίσιμη αρμοδιότητα από την τοπική αυτοδιοίκηση, μετατρέποντας τους δήμους σε παρατηρητές. Δεν είναι δυνατόν να ζητείται από τους δήμους να εγκαθιστούν κάμερες και ν΄ αναλαμβάνουν την ευθύνη παρακολούθησης, χωρίς να έχουν ούτε τα έσοδα, ούτε τα μέσα για να το κάνουν», επισημαίνουν στελέχη του δήμου.
Παράλληλα, εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες για την προστασία προσωπικών δεδομένων και για το κατά πόσο η λειτουργία καμερών από δημοτικούς φορείς μπορεί να συμβαδίζει με το ευρωπαϊκό δίκαιο (GDPR).
Ο Δήμος Δυτικής Λέσβου
Ο Δήμος Δυτικής Λέσβου επί του παρόντος παρακολουθεί τις εξελίξεις θεωρώντας ότι πρωτίστως ένα τέτοιο θέμα αφορά την πρωτεύουσα των νησιού μας δηλαδή τους κεντρικούς Δήμους που έχουν δημόσια πάρκινγκ και φωτεινή σηματοδότηση όπου σε τέτοιες περιπτωσεις η εγκατάσταση καμερών είναι καίριας σημασίας. Σε αντίθεση με τον δεύτερο Δήμο του νησιού μας, όπου το δίκτυο είναι περισσότερο επαρχιακό, όπου συναντάμε δρόμους χωρίς φανάρια και ιδιαίτερες ανάγκες στάθμευσης, και εκτιμάται ότι το νέο νομοσχέδιο σε πρώτη φάση τουλάχιστον, δεν αγγίζει Δήμους σαν και αυτούς.
Η θέση της ΚΕΔΕ
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), με ανακοίνωσή της, έχει ταχθεί ξεκάθαρα κατά της ρύθμισης. Υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο αποδυναμώνει την τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και πως οι δήμοι χάνουν την οικονομική και διοικητική τους αυτοτέλεια ως προς τη διαχείριση των παραβάσεων. «Η ΚΕΔΕ θεωρεί ότι οι δήμοι δεν μπορούν να μετατραπούν σε μηχανισμό επιτήρησης και τιμωρίας, χωρίς σαφές νομικό υπόβαθρο και χωρίς οικονομική ενίσχυση», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται αύριο Πέμπτη 6 Νοεμβρίου, και το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί στη Βουλή αμέσως μετά. Εάν το άρθρο 20 παραμείνει ως έχει, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει συντονισμένη αντίδραση από πολλούς δήμους της χώρας, μεταξύ των οποίων και ο δήμος Μυτιλήνης.
Σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου, οι δήμοι θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν τη δημιουργία τεχνικών υποδομών για την εγκατάσταση καμερών, τη συμμόρφωση με τα πρωτόκολλα προστασίας προσωπικών δεδομένων και την προσαρμογή των υπηρεσιών τους σε ένα νέο σύστημα όπου τα έσοδα δεν θα παραμένουν τοπικά.
Αυτό, σύμφωνα με στελέχη της αυτοδιοίκησης, θα οδηγήσει σε περαιτέρω οικονομική εξάρτηση των δήμων από το κεντρικό κράτος, υπονομεύοντας την αυτοτέλεια που επιδιώκει θεσμικά η τοπική διακυβέρνηση.
Οι ηγεσίες των Δήμων, σε σύμπλευση με την ΚΕΔΕ, προτείνουν την ενίσχυση της δημοτικής Αστυνομίας και τη χρηματοδότηση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης κυκλοφορίας, όπως ηλεκτρονικές πινακίδες, αισθητήρες στάθμευσης και εφαρμογές ενημέρωσης πολιτών, αντί της γενικευμένης χρήσης καμερών επιτήρησης.
Οι δήμοι ζητούν από την κυβέρνηση ουσιαστικό διάλογο πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ρεαλιστικό και θεσμικά ασφαλές πλαίσιο για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, χωρίς να παραβιάζονται οι αρχές της αυτοδιοίκησης και της προστασίας της ιδιωτικότητας.
