Το νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για ανέργους 30 έως 67 ετών νομιμοποιεί τη δουλειά χωρίς ένσημα, προκαλώντας την οργή και τις σφοδρές αντιδράσεις των εργατικών σωματείων και των εργαζομένων.
Απόφαση που προκαλεί πολιτικό σεισμό και κοινωνική οργή, υπέγραψε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως. Το νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για 50.000 ανέργους, ηλικίας 30 έως 67 ετών, νομιμοποιεί, ούτε λίγο ούτε πολύ, την εργασία χωρίς ένσημα. Με βάση το ΦΕΚ 5801 που δημοσιεύτηκε στις 31 Οκτωβρίου 2025, οι «ωφελούμενοι» θα λαμβάνουν ημερήσια αποζημίωση 32 ευρώ, θ΄ ασφαλίζονται μόνο για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κι επαγγελματικό κίνδυνο, αλλά όχι για σύνταξη, ούτε για χρόνο εργασιακής εμπειρίας.
Η υπουργός παρουσιάζει το πρόγραμμα ως «απόκτηση εργασιακής εμπειρίας», όμως πίσω από αυτή τη διατύπωση κρύβεται ένα τεράστιο πισωγύρισμα στα εργασιακά δικαιώματα, όπως καταγγέλλουν τα εργατικά συνδικάτα, για εργασία χωρίς ασφαλιστικό αντίκρισμα, χωρίς ένσημα, χωρίς προοπτική επαγγελματικής εξέλιξης, με τη σφραγίδα του κράτους.
Το ΦΕΚ που “καταργεί” το ένσημο
Σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 4 της υπουργικής απόφασης, οι ωφελούμενοι υπάγονται μόνο «στην ασφάλιση του κλάδου ασθένειας σε είδος (ΕΟΠΥΥ)» και «για επαγγελματικό κίνδυνο στον e-ΕΦΚΑ». Ούτε λόγος για πλήρη ασφαλιστική κάλυψη, ούτε για συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Πρακτικά, όπως επισημαίνεται αυτό σημαίνει πως όποιος συμμετάσχει δεν θα αποκτά κανένα ένσημο. Δεν θα έχει επιπλέον χρόνο ασφάλισης, δεν θα χτίζει προϋπηρεσία που αναγνωρίζεται από το ΑΣΕΠ, δεν θα δικαιούται επίδομα ανεργίας, μετά τη λήξη του προγράμματος. Πρόκειται για “εργασία-φάντασμα”, που ωφελεί μόνο στα στατιστικά απασχόλησης της κυβέρνησης.
Εργασία χωρίς δικαιώματα – επιστροφή στα STAGE
Το νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ θυμίζει επικίνδυνα το γνωστό πρόγραμμα STAGE, εκείνο που στα τέλη της δεκαετίας του ’90 βάφτιζε «μαθητεία» την ανασφάλιστη εργασία χιλιάδων νέων σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Τότε οι εργαζόμενοι, οι λεγόμενοι «σταζιέρ», πρόσφεραν κανονικά εργασία, χωρίς κανένα ασφαλιστικό όφελος, χωρίς αναγνώριση προϋπηρεσίας, χωρίς ελπίδα μονιμοποίησης.
Τώρα, η ιστορία επαναλαμβάνεται, μόνο που οι «μαθητευόμενοι» δεν είναι νέοι 20 και 25 ετών, αλλά άνθρωποι 50, 60 και 67 ετών. Πολίτες που έμειναν εκτός αγοράς εργασίας, χωρίς ασφαλιστικά δικαιώματα, χωρίς σύνταξη, καλούνται τώρα να δουλέψουν ξανά χωρίς καν να μετρούν μέρες ασφάλισης.
«Σύγχρονο δουλεμπόριο»
Η απόφαση αυτή προκάλεσε την οργή των συνδικάτων και ειδικά του Παλλεσβιακού Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου (ΠΕΚ). Ο πρόεδρος του ΠΕΚ, Γιάννης Ζαφειρίου, δηλώνει στα Νέα της Λέσβου ότι «η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αφού θεσμοθέτησε την 13ωρη δουλειά γυρίζοντας μας στον Μεσαίωνα, έρχεται τώρα να μας πάει ακόμη πιο πίσω και να μας κάνει σκλάβους. Μόνο ως σύγχρονο δουλεμπόριο μπορεί να αποκαλέσει κάποιος το νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ.
Κυβέρνηση, Υπουργείο Εργασίας και ΔΥΠΑ προωθούν εργασία χωρίς ένσημα, την ανασφάλιστη εργασία, και μάλιστα μέσα από τον ίδιο τον κρατικό φορέα απασχόλησης. Αντί να στηρίζουν και να προωθούν την πραγματική εργασία με πλήρη δικαιώματα, επιλέγουν να προσφέρουν φτηνή και ανασφάλιστη εργασία, υπό το πρόσχημα της “απόκτησης εμπειρίας” για 50άρηδες και 60άρηδες. Η κυβέρνηση πλέον κάνει όλα τα χατίρια των εργοδοτών. Τζάμπα δουλειά, τζάμπα εργαζόμενους.
Οι χιλιάδες άνεργοι έχουν ανάγκη και διεκδικούν μόνιμη και σταθερή δουλειά με πλήρη δικαιώματα και όχι να ζουν με προγράμματα 3μηνα και 6μηνα.»
Η κυβέρνηση προσπαθεί να παρουσιάσει τη δράση ως κοινωνική πολιτική για την επανένταξη μακροχρόνια ανέργων. Στην πράξη, όμως, οι πολίτες αυτοί θα εργάζονται χωρίς τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα που το ίδιο το κράτος επιβάλλει στον ιδιωτικό τομέα.
Οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν έως 704 ευρώ τον μήνα (32 ευρώ ημερησίως για έως 22 ημέρες), χωρίς επίδομα αδείας, χωρίς δώρα, χωρίς ένσημα. Το μόνο που προβλέπεται είναι κάλυψη ασθενείας σε είδος (6,45%) και ασφάλιση επαγγελματικού κινδύνου (1%). Αν υπολογίσει κανείς ότι το πρόγραμμα μπορεί να διαρκέσει έως 132 ημέρες, η συνολική «αποζημίωση» φτάνει στα 4.224 ευρώ για έναν ολόκληρο κύκλο εργασίας χωρίς ασφάλιση. Με άλλα λόγια, το κράτος θεσμοθετεί την πλήρη αποσύνδεση εργασίας και ασφάλισης, κάτι που μέχρι σήμερα γινόταν μόνο στη μαύρη αγορά.
Το μήνυμα πίσω από την απόφαση
Η κυβέρνηση, αντί να στηρίζει την πραγματική εργασία, αντί να δημιουργεί σταθερές θέσεις με πλήρη δικαιώματα, ανακυκλώνει την ανεργία με προγράμματα προσωρινής και ανασφάλιστης απασχόλησης. Προσφέρει στατιστικά επιτυχίας, όχι προοπτική.
Με αυτή την απόφαση, όπως σημειώνουν εκπρόσωποι συνδικαλιστικών φορέων «η ίδια η Πολιτεία γίνεται εργοδότης της ανασφάλιστης εργασίας. Κι αυτό δεν είναι απλώς πολιτικό λάθος, είναι θεσμικό σκάνδαλο».
