Γράφει η Στέλλα Μακρυανίδου
Από προχθές, η «Ιθάκη», το νέο βιβλίο του πρώην Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg, βρίσκεται επίσημα στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων. Κι όμως, στην Αθήνα… δεν πρόλαβε καλά-καλά να σταθεί στη βιτρίνα. Σε πολλά μεγάλα βιβλιοπωλεία, το βιβλίο έχει ήδη γίνει sold out, με τις προπαραγγελίες να ξεπερνούν κάθε πρόβλεψη.
Το ίδιο σκηνικό φαίνεται πως μεταφέρεται και στη Λέσβο. Οι βιβλιοπώλες στο νησί μάς είπαν πως τα τηλέφωνα χτυπούν συνεχώς: «Το έχουμε; Έρχεται; Πότε παραλαμβάνουμε;». Το επιβεβαιώσαμε κι εμείς, πηγαίνοντας σε τοπικά βιβλιοπωλεία για τις ανάγκες του ρεπορτάζ και… επικρατούσε πανικός. Τηλέφωνα χτυπούσαν και πολίτες από την άλλη γραμμή ζητούσαν να εξασφαλίσουν ένα αντίτυπο. Ακόμη και όσοι δεν παρακολουθούν ενεργά την πολιτική επικαιρότητα δείχνουν μια διάθεση… περιέργειας, θέλοντας να πάρουν στα χέρια τους το βιβλίο που ήδη συζητιέται ακόμη και στα πιο… «δύσκολα» και πολυτελή σαλόνια.
Ποιοι δείχνουν ενδιαφέρον;
Αν και οι ηλικίες ποικίλλουν – από 30 μέχρι και 75-80 ετών – το μεγαλύτερο ενδιαφέρον προέρχεται από ανθρώπους 60+. Όπως σχολιάζουν και οι άνθρωποι του χώρου των πωλήσεων, πολλοί από αυτούς υπέστησαν οικονομική ζημιά κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και θέλουν να μάθουν «τι πήγε στραβά», «πώς διαχειρίστηκε η κυβέρνηση την κρίση» και «πού οδήγησαν οι αποφάσεις εκείνων των χρόνων». Έχουν περιέργεια για εκείνα τα «μαρτυρικά χρόνια», όπως μας λένε.
Άλλοι, πάλι, το αγοράζουν καθαρά από περιέργεια για το «τι έχει να πει τώρα ο Τσίπρας», αλλά κυρίως για το τι έχει να πει για τους υπόλοιπους της κυβέρνησης… αυτούς που έμειναν στην εξουσία, αλλά κι αυτούς που έφυγαν, αυτούς που πήραν την απόφαση να δημιουργήσουν κόμματα, αλλά κι εκείνους που «επαναπαύτηκαν» κάτω από την ομπρέλα του ΣΥΡΙΖΑ και τον… στιγμάτισαν ανεπανόρθωτα. Ποιοι κέρδισαν το επικοινωνιακό παιχνίδι και βρέθηκαν σε μια θέση που ούτε ο ίδιος ο Τσίπρας δεν είχε δώσει καμία πιθανότητα;
Ο Αλέξης Τσίπρας, στο νέο του βιβλίο, «μιλάει για όλα». Ένα βιβλίο που μπαίνει κατευθείαν στα «άδυτα» των σκέψεων του πρώην Πρωθυπουργού, ξεδιπλώνοντας τα πιο εκρηκτικά χρόνια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας με τρόπο που δεν χωρά στρογγυλέματα… από τις πιέσεις των δανειστών, τα σενάρια εκδίωξης της Ελλάδας από την Ευρώπη, το πάγωμα των τραπεζών και το δημοψήφισμα που δίχασε μια ολόκληρη κοινωνία, έως και τις κλειστές πόρτες όπου οι ηγέτες της εποχής έπαιζαν πολιτικό… πόκερ για λογαριασμό εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το βιβλίο ανοίγει παρασκήνια, παρουσιάζει συνομιλίες, αποκαλύπτει συγκρούσεις, αλλά κυρίως φωτίζει το εσωτερικό βάρος εκείνων των αποφάσεων που σημάδεψαν μια χώρα. Ο αναγνώστης βλέπει τον Τσίπρα όχι μόνο όπως ήταν τότε – μέσα στις πιέσεις, τα αδιέξοδα, τα λάθη και τις στρατηγικές… αλχημείες – αλλά και όπως είναι σήμερα, με καθαρή απόσταση, κριτική ματιά και λιγότερη ανοχή στις “ωραιοποιήσεις” που κυκλοφόρησαν τα τελευταία χρόνια.
Η «Ιθάκη» δεν σταματά στην πολιτική σκηνή του 2015-2019. Προχωρά στο τι ακολούθησε, την ανοδική τροχιά ενός κόμματος που από το περιθώριο έγινε εξουσία, αλλά και την κατηφόρα που έφερε η εσωστρέφεια, οι παλιές συνήθειες και οι αντιφάσεις που το λύγισαν… εκ των έσω. Είναι το χρονικό μιας “ιστορίας” που δεν προστατεύει κανέναν, ούτε καν τον συγγραφέα. Σε μια σειρά αφηγήσεων, ο Αλέξης Τσίπρας αποκαλύπτει τη συνεργασία του με υπουργούς και στενούς συνεργάτες, τις πιο δύσκολες αποφάσεις της πρωθυπουργικής του θητείας – όπως αυτή της παραίτησής του – τα μεγάλα «γιατί» και «πώς» της κρίσης, τα λάθη, τις συγκρούσεις, αλλά και τα ερωτήματα που συνεχίζουν να αιωρούνται μέχρι σήμερα. Δεν παραλείπει να αναφερθεί και στην τραγωδία στο Μάτι, που – όπως παραδέχεται – τον σημάδεψε ανθρώπινα και πολιτικά.
Η Λέσβος που τότε… βρέθηκε στο επίκεντρο
Για τη Λέσβο, ένα τέτοιο βιβλίο έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού το νησί βρέθηκε στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης κατά την περίοδο διακυβέρνησης Τσίπρα. Δέχτηκε τεράστιες εισροές προσφύγων και μεταναστών και επηρεάστηκε βαθιά κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά και επικοινωνιακά, στοιχεία που κουβαλάει πάνω της μέχρι και σήμερα. Είναι αναμενόμενο, λοιπόν, οι κάτοικοι να θέλουν να διαβάσουν πώς ο πρώην Πρωθυπουργός περιγράφει εκείνη την περίοδο… τι αναλαμβάνει ως ευθύνη, τι εξηγεί και τι αφήνει… ανοιχτό. Και μόνο γι’ αυτό θα έλεγε κανείς, η ζήτηση για το βιβλίο στη Λέσβο είναι ήδη μεγάλη. Η τιμή της «Ιθάκης» κυμαίνεται από 26 έως 28 ευρώ, ανάλογα με ενδεχόμενες περιόδους προσφορών και εκπτώσεων. Στο νησί μας, όλα τα μεγάλα τοπικά βιβλιοπωλεία έχουν ήδη κάνει παραγγελίες… κάποιες μάλιστα εξαντλήθηκαν πριν καν φτάσουν. Ο Αλέξης Τσίπρας, όπως πολλοί λένε, με αυτή την κυκλοφορία… «κλείνει στόματα». Αλλά όλα δείχνουν τελικά πως μάλλον… τα ανοίγει.
