- Το πρόβλημα υδροδότησης του Πολιχνίτου δεν εμφανίστηκε αιφνιδίως. Ήταν γνωστό επί μήνες, σε μια περίοδο που η Λέσβος τελούσε από τον Μάιο του 2025 σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
- Η πάγια νομολογία είναι αυστηρή σε περιπτώσεις όπου το «κατεπείγον» προκύπτει από διοικητική αδράνεια και σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συμβάσεις ακυρώνονται
Σοβαρό κίνδυνο να τιναχτεί στον αέρα το κρίσιμο έργο υδροδότησης του Πολιχνίτου δημιουργεί η απόφαση 4/2026 του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΥΑ Λέσβου, με την οποία εγκρίθηκε η ανάθεση του έργου μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη προκήρυξη. Μια επιλογή που, παρά τη σημασία του έργου, κινείται σε εξαιρετικά λεπτή νομική γραμμή κι ενδέχεται να καταπέσει στον επικείμενο έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με άμεσες και οδυνηρές συνέπειες για τους κατοίκους της περιοχής.
Το έργο αφορά στη μεταφορά ύδατος από τη γεώτρηση στη θέση «Καμάρα» της Βρίσας έως τη δεξαμενή του Πολιχνίτου και παρουσιάζεται ως λύση σε ένα χρόνιο και οξύ πρόβλημα υδροδότησης. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο επιχειρήθηκε η ανάθεσή του εγείρει σοβαρά ερωτήματα, όχι για την αναγκαιότητα του έργου, αλλά για τη νομιμότητα της διαδικασίας που επιλέχθηκε.
Η ίδια η ΔΕΥΑΛ, ως αρμόδιος φορέας, είχε πλήρη γνώση της κατάστασης και επαρκή χρονικό ορίζοντα για να κινηθεί με τις συνήθεις, νόμιμες διαδικασίες, όπως ένας ανοικτός ή έστω συνοπτικός διαγωνισμός. Το πρόβλημα υδροδότησης του Πολιχνίτου δεν εμφανίστηκε αιφνιδίως. Ήταν γνωστό επί μήνες, σε μια περίοδο μάλιστα κατά την οποία η Λέσβος τελούσε ήδη από τον Μάιο του 2025 σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η εκ των υστέρων επίκληση κατεπείγουσας ανάγκης, όταν η ανάγκη αυτή ήταν γνωστή και καταγεγραμμένη, γεννά εύλογα ερωτήματα. Όταν δεν λαμβάνονται έγκαιρα πρωτοβουλίες, η διοικητική αδράνεια μετατρέπεται σε υπαιτιότητα. Και όταν υπάρχει υπαιτιότητα του αναθέτοντος φορέα, η νομική βάση της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη προκήρυξη καταρρέει.
Το κρίσιμο αυτό σημείο ανέδειξε με δήλωσή του στα «Νέα της Λέσβου», ο δημοτικός σύμβουλος και μέλος της Διοίκησης της ΔΕΥΑΛ, Προκόπης Τζιμής, ο οποίος έκανε λόγο για «επικίνδυνη θεσμική ακροβασία» και προειδοποίησε ότι η επιλογή αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την υλοποίηση του έργου. Όπως επεσήμανε, «η απόφαση 4/2026 της ΔΕΥΑΛ για το έργο υδροδότησης του Πολιχνίτου δεν αποτελεί απλώς μια εσφαλμένη διοικητική επιλογή, αλλά συνιστά μια επικίνδυνη θεσμική ακροβασία, που θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ίδια την υλοποίηση του έργου. Είναι ανεπίτρεπτο ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ να γνώριζε το οξύ πρόβλημα υδροδότησης του Πολιχνίτου επί μήνες, ενώ η επιχείρηση βρισκόταν σε πραγματική κατάσταση ανάγκης και να μην προέβη σε καμία απολύτως ενέργεια».
Σήμερα, σύμφωνα με όσα τονίζει στη δήλωσή του ο κ. Τζιμής «η επίκληση της «έκτακτης ανάγκης» γίνεται εκ των υστέρων και χωρίς επαρκή τεκμηρίωση. Αυτή ακριβώς η αδράνεια της Διοίκησης είναι που δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο ακύρωσης του έργου κατά τον έλεγχο από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα. Εύχομαι το έργο να μην χαθεί και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη υλοποίησή του, προς όφελος των κατοίκων του Πολιχνίτου, οι οποίοι, έχουν άμεση και ζωτική ανάγκη από αξιόπιστη υδροδότηση».
Η απόφαση 4/2026 στηρίζεται στο άρθρο 269 του ν. 4412/2016, που επιτρέπει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μόνο σε απολύτως εξαιρετικές περιπτώσεις. Η νομοθεσία είναι σαφής και δεν χωράει παρερμηνείες. Απαιτείται κατεπείγουσα ανάγκη, που οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα και, κυρίως, η ανάγκη αυτή να μην έχει προκληθεί από παραλείψεις ή καθυστερήσεις της ίδιας της αναθέτουσας αρχής.
Ακριβώς εδώ εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου, εξετάζει όχι μόνο αν τηρήθηκαν οι τυπικές διαδικασίες, αλλά και αν συντρέχουν ουσιαστικά οι προϋποθέσεις του νόμου. Η πάγια νομολογία είναι αυστηρή σε περιπτώσεις όπου το «κατεπείγον» προκύπτει από διοικητική αδράνεια. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συμβάσεις ακυρώνονται.
Αν αυτό συμβεί και στην περίπτωση του Πολιχνίτου, οι συνέπειες θα είναι άμεσες και σοβαρές. Το έργο θα μπλοκαριστεί, η διαδικασία θα πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή και πολύτιμος χρόνος θα χαθεί. Για τους κατοίκους, αυτό μεταφράζεται σε συνέχιση της ανασφάλειας ως προς την επάρκεια και την ποιότητα του νερού, σε καθημερινές δυσκολίες για νοικοκυριά και επαγγελματίες, αλλά και σε αυξημένο κόστος και ταλαιπωρία.
Σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει ήδη πιέσεις λόγω λειψυδρίας, μια τέτοια εξέλιξη θα είναι πλήγμα στη δημόσια υγεία, στην τοπική οικονομία και στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς. Οι κάτοικοι του Πολιχνίτου δεν χρειάζονται αποφάσεις που κινδυνεύουν να ακυρωθούν, αλλά λύσεις νομικά θωρακισμένες, ώστε το έργο να υλοποιηθεί χωρίς νέες καθυστερήσεις.
Το πρόβλημα εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα δεν είναι πολιτικό ή αυτοδιοικητικό, αλλά βαθιά κοινωνικό. Και όσο η ΔΕΥΑΛ επιμένει να βαδίζει σε μια διαδικασία που ενδέχεται να καταπέσει σε λίγες ημέρες από τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τόσο ο κίνδυνος να χαθεί ξανά χρόνος, αλλά και το πολύτιμο αγαθό για τον Πολιχνίτο, παραμένει απολύτως υπαρκτός.
