Ποικίλα σχόλια και αντιδράσεις έχει προκαλέσει το τελευταίο διάστημα στην αγορά της Αγιάσου έγγραφο του Παλλεσβιακού Ιερού Προσκυνήματος της Παναγίας, το οποίο εστάλη προς την Κοινότητα και το Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής, ενώ κοινοποιήθηκε και στο Δήμο Μυτιλήνης.
Με το συγκεκριμένο έγγραφο, το Προσκύνημα ζητά την άμεση απομάκρυνση αντικειμένων που έχουν τοποθετηθεί περιμετρικά του ναού, στους τοίχους και στα κιγκλιδώματα, από καταστηματάρχες και μικροπωλητές. Σύμφωνα με το περιεχόμενό του, οι ενέργειες αυτές χαρακτηρίζονται ως παράνομη κατάληψη και παρεμπόδιση των εισόδων και εξόδων του Ιερού Ναού, με το Προσκύνημα να ζητά από τις αρμόδιες αρχές την εφαρμογή των κειμένων διατάξεων.
Το έγγραφο απευθύνεται προσωπικά στον Πρόεδρο της Κοινότητας Αγιάσου και στον Διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος και τονίζει ότι το Προσκύνημα ασκεί τα νόμιμα δικαιώματά του προς διαφύλαξη της ευταξίας, της ιερότητας του χώρου και της ασφάλειας των προσκυνητών. Παράλληλα, κάνει λόγο για αυθαίρετες και απαράδεκτες καταλήψεις εξωτερικών σημείων του ναού, με την εναπόθεση δοχείων – που χαρακτηρίζονται «υποτιθέμενες γλάστρες» – αλλά και άλλων αντικειμένων που χρησιμοποιούνται από μικροπωλητές και καταστηματάρχες.
Όπως επισημαίνεται, η πρακτική αυτή θεωρείται ότι προσβάλλει τον ιερό χαρακτήρα και τη σεμνότητα του Προσκυνήματος, δημιουργεί εικόνα «αποκρουστική και ανάξια» του Ιερού Χώρου, παρακωλύει την ελεύθερη πρόσβαση και την κίνηση πιστών και επισκεπτών και έχει γίνει χωρίς την παραμικρή άδεια.
Με το έγγραφο ζητείται από Κοινότητα και Αστυνομία, ο καθένας στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, να μεριμνήσουν για την άμεση απομάκρυνση όλων των αντικειμένων από τους τοίχους, τα κιγκλιδώματα και κάθε άλλο σημείο του Προσκυνήματος, ενώ ζητείται και έγγραφη ενημέρωση για τις ενέργειες που θα γίνουν. Το Προσκύνημα μάλιστα ξεκαθαρίζει ότι, εάν η κατάσταση συνεχιστεί ή επαναληφθεί, επιφυλάσσεται παντός νομίμου δικαιώματός του, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περαιτέρω προσφυγών.
Κεραυνός εν αιθρία;;
Το αυστηρό ύφος και το περιεχόμενο του εγγράφου έχουν αφήσει άναυδους τους καταστηματάρχες της περιοχής. Όπως σημειώνουν, εδώ και πολλές δεκαετίες η Αγιάσος, ένας παραδοσιακός και γραφικός οικισμός, έχει συνδέσει την ταυτότητά της με αυτές ακριβώς τις εικόνες: Μικροπωλητές με ξυλόγλυπτα ή φρούτα, σακιά με κάστανα, γλάστρες με φυτά και λουλούδια σε τενεκέδες, τοποθετημένα γύρω από τον ναό, χωρίς ποτέ να έχει υπάρξει ενόχληση ή παρέμβαση.
Αντιθέτως, όπως υποστηρίζουν, αυτές οι παρεμβάσεις αποτελούν μέρος του ιδιαίτερου χρώματος της Αγιάσου και συχνά τραβούν τα βλέμματα των επισκεπτών. «Ξαφνικά, όλα αυτά που για χρόνια ήταν αποδεκτά, βαφτίστηκαν παράνομα», λένε χαρακτηριστικά.
Το παρασκήνιο και οι αιχμές
Δεν είναι λίγοι οι επαγγελματίες που βλέπουν πίσω από το έγγραφο την επιρροή κύκλων του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Μυτιλήνης, Ιακώβου, εκτιμώντας ότι στην Αγιάσο «τίποτα δεν γίνεται χωρίς την έγκρισή του». Το γεγονός ότι το έγγραφο δεν έχει τον χαρακτήρα μιας απλής, ευγενικής σύστασης, αλλά ενός αυστηρού και σχεδόν απειλητικού κειμένου ενισχύει αυτές τις υποψίες.
Οι ίδιοι συνδέουν τις εξελίξεις με ένα ευρύτερο παρασκήνιο που εξελίσσεται στο χωριό, και ειδικότερα με την είσοδο του επιχειρηματία και επενδυτή Θεόδωρου Κούσκου, ο οποίος έχει αναλάβει την αξιοποίηση του ξενώνα της Εκκλησίας, εκμεταλλεύεται τον Κήπο της Παναγίας και σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκεται σε αντιδικία με Κοινότητα και Δήμο για τη χρήση χώρου και την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων, αυτό όμως στην είσοδο του Κήπου και όχι στο ναό.
Κατά τους επαγγελματίες της Αγιάσου, οι εξελίξεις αυτές έχουν δημιουργήσει μια “ψυχροπολεμική” ατμόσφαιρα στο χωριό, μέσα στην οποία εντάσσεται και το πρόσφατο έγγραφο του Προσκυνήματος, το οποίο εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα δυσφορίας από την πλευρά της Εκκλησίας.
Για τους κατοίκους και τους επαγγελματίες τα όσα καλούνται να απομακρύνουν – γλάστρες ή τα αντικείμενα – είναι μέρος της φυσιογνωμίας της Αγιάσου, ενός χωριού όπου ο ναός της Παναγίας, τα καφενεία, τα μαγαζιά, οι μικροπωλητές και οι άνθρωποι συνυπάρχουν επί δεκαετίες σε ένα ενιαίο, ζωντανό σύνολο.
«Μια εκκλησία που είχε πάντα ανοιχτή την αγκαλιά της σε όλους», λένε οι επαγγελματίες, εκφράζοντας φόβους ότι το αυστηρό αυτό μήνυμα απειλεί να αλλοιώσει μια ισορροπία που έκανε την Αγιάσο ξεχωριστή και ξακουστή.
