Να καταργηθεί το τέλος ταφής απορριμμάτων ζητά το ΚΚΕ, με ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή προς τον υπουργό Εσωτερικών, κάνοντας λόγο για ένα «πράσινο χαράτσι» που επιβαρύνει σοβαρά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς και τελικά μετακυλίεται στους δημότες.
Την ερώτηση συνυπογράφουν 14 βουλευτές του κόμματος, μεταξύ των οποίων οι Χρήστος Κατσώτης, Νίκος Αμπατιέλος, Μαρία Κομνηνάκα και Θανάσης Παφίλης. Όπως επισημαίνουν, με αφορμή τη σύνταξη των προϋπολογισμών για το 2026, το ζήτημα του τέλους ταφής επανέρχεται με ένταση, καθώς, όπως υποστηρίζουν, οδηγεί πολλούς δήμους σε οικονομική ασφυξία.
Το τέλος ταφής επιβάλλεται ανά τόνο απορριμμάτων που οδηγείται σε υγειονομική ταφή. Προβλέπεται από ευρωπαϊκές οδηγίες και ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον νόμο 4042/2012, ενώ εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων το 2015. Η εφαρμογή του ξεκίνησε τελικά από την 1η Ιανουαρίου 2022, με τον νόμο 4819/2021.
Σύμφωνα με το ΚΚΕ, το μέτρο φέρει τη «σφραγίδα» τόσο της σημερινής κυβέρνησης της ΝΔ, που το εφαρμόζει, όσο και της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, που το ενεργοποίησε ως περιβαλλοντική εισφορά. Το ύψος της επιβάρυνσης, όπως αναφέρεται, κλιμακώνεται από 35 έως 55 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων, βάσει συγκεκριμένου υπολογισμού.
Αυξήσεις στα δημοτικά τέλη
Το ΚΚΕ επισημαίνει ότι ήδη από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής, σε συνδυασμό με τις αυξήσεις στις εισφορές προς τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ), το κόστος αποκομιδής για τους δήμους αυξήθηκε σημαντικά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε δήμους της Αττικής η επιβάρυνση προσεγγίζει το 50% σε σχέση με το 2020.
Όπως υποστηρίζει, οι αυξήσεις αυτές μεταφέρθηκαν στα δημοτικά τέλη καθαριότητας, μ΄ ανατιμήσεις που σε αρκετές περιπτώσεις κυμάνθηκαν από 20% έως 60% για τα νοικοκυριά. Το κόμμα κάνει λόγο για επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων και για πολιτική που ενισχύει την επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων, από την αποκομιδή έως τη λειτουργία μονάδων επεξεργασίας.
Παράλληλα, ασκεί κριτική στο συνολικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των απορριμμάτων, αναφέροντας ζητήματα, όπως η λειτουργία της χωματερής στη Φυλή και τα σχέδια για καύση απορριμμάτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο άρθρο 235 του νόμου 5193/2025, με το οποίο, όπως σημειώνεται, επιχειρήθηκε να αντιμετωπιστεί μέρος του προβλήματος, μέσω ρυθμίσεων και διάθεσης κονδυλίων για τη μερική αποπληρωμή οφειλών προηγούμενων ετών.
Ωστόσο, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν επιλύουν το πρόβλημα, καθώς τα ποσά προέρχονται από πόρους που προορίζονταν για τους ίδιους τους δήμους. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι, παρότι έχει ήδη ξεκινήσει το 2026, δεν έχει εκδοθεί, σύμφωνα με την ερώτηση, σχετική υπουργική απόφαση ή εγκύκλιος που να ρυθμίζει την κάλυψη της δαπάνης. Αυτό, κατά το κόμμα, έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί δήμοι να μην έχουν καταφέρει να συντάξουν τους ετήσιους προϋπολογισμούς τους ή να αναγκάζονται να περικόπτουν δαπάνες από άλλες ανάγκες. Αναφορά γίνεται και στα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί τα προηγούμενα χρόνια και τα οποία, σύμφωνα με το ΚΚΕ, συσσωρεύονται στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), χωρίς να έχει προχωρήσει η επιστροφή τους στους δήμους.
Την ίδια στιγμή, το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ ελέγχει την εγγραφή του Τέλους Ταφής στους δημοτικούς προϋπολογισμούς, ζητώντας, όπου δεν υπάρχει, την καταχώρισή του ή τη διόρθωσή του.
Με βάση τα παραπάνω, το ΚΚΕ θέτει δύο βασικά ερωτήματα προς τον υπουργό Εσωτερικών:
- Αν προτίθεται το Υπουργείο να αναλάβει το κόστος του τέλους ταφής για το 2026, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα οικονομικά αδιέξοδα των δήμων.
- Αν σκοπεύει η κυβέρνηση να επιστρέψει στους δήμους τα ποσά που έχουν ήδη αποδοθεί τα προηγούμενα έτη, ώστε να αξιοποιηθούν, όπως αναφέρει, για την κάλυψη λαϊκών αναγκών.
