Στη Λέσβο η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο αποτελεί μια κρίσιμη δοκιμασία για τις δυνατότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης να προστατεύσει το φυσικό περιβάλλον, τις περιουσίες και τις τοπικές κοινωνίες. Το μεγάλο δασικό απόθεμα, οι εκτεταμένες αγροτικές εκτάσεις και το δύσβατο ανάγλυφο σε πολλές περιοχές δημιουργούν κάθε χρόνο ένα σύνθετο πεδίο ευθύνης για τους δήμους, οι οποίοι καλούνται να προετοιμαστούν έγκαιρα με περιορισμένους συχνά πόρους.
Η ανάγκη για συντήρηση της δασικής οδοποιίας, καθαρισμούς εκτάσεων, εξοπλισμό κι ανθρώπινο δυναμικό παραμένει στο επίκεντρο των αναγκών, καθώς η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι η πρόληψη είναι ο καθοριστικός παράγοντας για να περιοριστούν οι κίνδυνοι πυρκαγιών. Οι δήμοι της Λέσβου βρίσκονται ήδη σε διαδικασία προετοιμασίας, γνωρίζοντας ότι η αποτελεσματική αντιπυρική προστασία απαιτεί συντονισμό ανάμεσα στην τοπική αυτοδιοίκηση, την Πυροσβεστική Υπηρεσία, τους εθελοντές αλλά και την κεντρική διοίκηση.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι πρόσφατες αναφορές του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη, ο οποίος παρουσίασε τις παρεμβάσεις που σχεδιάζονται σε εθνικό επίπεδο για την ενίσχυση της πρόληψης. Ο Υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία του καθαρισμού οικοπέδων και της μείωσης της καύσιμης ύλης πριν από το καλοκαίρι, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη απομάκρυνση της βλάστησης μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο που παρουσιάστηκε προβλέπει πιο σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στους πολίτες και τους δήμους σε ό,τι αφορά στον καθαρισμό των οικοπέδων, ενώ προβλέπεται και ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης με επιπλέον χρηματοδοτήσεις για δράσεις πολιτικής προστασίας. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης 350 προσλήψεις που προορίζονται για τα γραφεία πολιτικής προστασίας των δήμων, με στόχο να ενισχυθεί η επιχειρησιακή τους δυνατότητα σε επίπεδο πρόληψης και συντονισμού.
Ωστόσο, για τους δήμους της Λέσβου το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στις γενικές κατευθύνσεις της πολιτείας. Οι ιδιαίτερες συνθήκες του νησιού, τα προβλήματα στις υποδομές και οι αυξημένες ανάγκες σε έργα πρόληψης δημιουργούν ένα διαφορετικό πλαίσιο απαιτήσεων. Η κατάσταση της δασικής οδοποιίας, οι ζημιές που προκαλούνται συχνά από έντονα καιρικά φαινόμενα και η ανάγκη για συστηματικούς καθαρισμούς σε μεγάλες εκτάσεις είναι ζητήματα που απασχολούν έντονα τους δήμους, οι οποίοι καλούνται να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου.
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Μυτιλήνης, Νίκος Καρασάββας, επισημαίνει ότι η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο απαιτεί σταθερή ενίσχυση των δήμων τόσο σε προσωπικό όσο και σε μέσα.
«Η πρόληψη είναι το βασικό εργαλείο για να περιορίσουμε τον κίνδυνο πυρκαγιών και σε αυτόν τον τομέα οι δήμοι έχουν καθοριστικό ρόλο. Η ενίσχυση των γραφείων πολιτικής προστασίας με προσωπικό είναι μια θετική εξέλιξη, γιατί πολλές φορές οι υπηρεσίες λειτουργούν με περιορισμένα στελέχη. Από εκεί και πέρα όμως χρειάζεται σταθερή χρηματοδότηση, εξοπλισμός και η δυνατότητα να υλοποιούνται έγκαιρα παρεμβάσεις καθαρισμού και συντήρησης των υποδομών. Ο Δήμος Μυτιλήνης καταβάλλει προσπάθεια κάθε χρόνο να προετοιμαστεί όσο το δυνατόν καλύτερα για την αντιπυρική περίοδο, όμως είναι σημαντικό να υπάρχει συνεχής στήριξη από την πολιτεία, ώστε ο σχεδιασμός να γίνεται έγκαιρα κι αποτελεσματικά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στην πράξη, η καθημερινότητα της πολιτικής προστασίας στους δήμους της Λέσβου συνδέεται κυρίως με ζητήματα υποδομών, προσβασιμότητας και καθαρισμού των δασικών εκτάσεων. Εκεί εντοπίζονται και οι μεγαλύτερες δυσκολίες, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιοι παράγοντες.
Από την πλευρά του Δήμου Δυτικής Λέσβου, ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, Ανδρέας Αξής τονίζει ότι τα βασικά προβλήματα παραμένουν πρακτικά κι άμεσα συνδεδεμένα με την καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών. «Από όσα γνωρίζουμε μέχρι τώρα, αναμένεται να γίνει μία πρόσληψη από τις 350 που έχουν ανακοινωθεί για τους δήμους, κάτι που ασφαλώς είναι θετικό γιατί υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών. Ωστόσο το βασικό ζήτημα για τον Δήμο Δυτικής Λέσβου παραμένει η δασική οδοποιία. Μεγάλο μέρος του δικτύου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τις έντονες βροχοπτώσεις και χρειάζονται παρεμβάσεις για να είναι προσβάσιμες οι περιοχές σε περίπτωση πυρκαγιάς», αναφέρει.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται ήδη σε αυτόν τον τομέα: «Μόνο την περασμένη χρονιά, από τις περίπου 330.000 ευρώ που διατέθηκαν στον δήμο για την αντιπυρική περίοδο, οι 110.000 ευρώ δόθηκαν για εργασίες στη δασική οδοποιία. Είναι μια αναγκαία δαπάνη γιατί χωρίς δρόμους δεν μπορεί να υπάρξει άμεση πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων. Παράλληλα χρειάζονται περισσότερα χρήματα ώστε να μπορούν να γίνονται συμβάσεις για τον καθαρισμό δασικών περιοχών που ανήκουν στους δήμους».
Ο κ. Αξής υπογραμμίζει ακόμη ότι η συμβολή των εθελοντών παραμένει κρίσιμη για την προστασία των περιοχών του νησιού: «Ο δήμος στηρίζει τα εθελοντικά κλιμάκια με μέσα ατομικής προστασίας και εξοπλισμό όπου είναι δυνατόν, ενώ υπάρχει συνεργασία και με την Πυροσβεστική για την κάλυψη αναγκών σε υλικά. Οι εθελοντές αποτελούν σημαντικό κομμάτι της προσπάθειας που γίνεται κάθε χρόνο». Η συζήτηση που ανοίγει ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου δείχνει ότι η πρόληψη παραμένει το βασικό ζητούμενο. Τα μέτρα που ανακοινώνονται σε κεντρικό επίπεδο αποτελούν ένα σημαντικό πλαίσιο, ωστόσο η πραγματική αποτελεσματικότητα θα κριθεί από το κατά πόσο οι δήμοι θα έχουν τους πόρους και τις υποδομές που χρειάζονται για να εφαρμόσουν τον σχεδιασμό στην πράξη.
