Έντονη ανησυχία προκαλεί στους εργαζόμενους και στους δήμους όλης της χώρας το προσχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών για τη λειτουργία και τη στελέχωση των κοινωνικών δομών. Συνδικαλιστικοί φορείς κάνουν λόγο για ριζικές ανατροπές που απειλούν όχι μόνο θέσεις εργασίας, αλλά και την ίδια τη βιωσιμότητα κρίσιμων κοινωνικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την ΠΟΕ-ΟΤΑ, το προσχέδιο οδηγεί σ΄ αποδυνάμωση του υφιστάμενου πλαισίου λειτουργίας των δομών, ανοίγοντας τον δρόμο γι’ απολύσεις και ενδεχόμενα «λουκέτα». Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στη μετάβαση από τη σταθερή χρηματοδότηση, μέσω ευρωπαϊκών πόρων, σε ένα σύστημα που θα βασίζεται κυρίως σε voucher, χωρίς εγγυημένη κρατική στήριξη μετά το 2029.
Η αλλαγή αυτή δημιουργεί ένα εξαιρετικά αβέβαιο περιβάλλον για τους δήμους, οι οποίοι καλούνται να σχεδιάσουν τη λειτουργία υπηρεσιών, όπως παιδικοί σταθμοί, ΚΔΑΠ, ΚΗΦΗ, κοινωνικά παντοπωλεία και δομές στήριξης ευάλωτων ομάδων, χωρίς σαφή εικόνα των διαθέσιμων πόρων. Ουσιαστικά, η χρηματοδότηση των δομών θα εξαρτάται από τον αριθμό των voucher που θα εξασφαλίζονται κάθε φορά, γεγονός που καθιστά τον προγραμματισμό εξαιρετικά δύσκολο.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, καθώς η αποδυνάμωση των κοινωνικών δομών επηρεάζει άμεσα την κοινωνική συνοχή, ειδικά σε περιοχές που στηρίζονται σ΄ αυτές για βασικές υπηρεσίες φροντίδας και πρόνοιας. Αν οι δήμοι δεν μπορούν να εγγυηθούν τη σταθερή λειτουργία τους, τότε οι πιο ευάλωτοι πολίτες, όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, τ’ άτομα μ’ αναπηρία και οικογένειες σ’ ανάγκη, θα βρεθούν αντιμέτωποι με σοβαρά κενά στήριξης.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προσλήψεων εντείνει την εργασιακή ανασφάλεια. Οι προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ με συμβάσεις ορισμένου χρόνου δημιουργούν ένα καθεστώς συνεχούς αβεβαιότητας, ενώ οι σημερινές θέσεις εργασίας δεν διασφαλίζονται, καθώς θα εξαρτώνται από τη ροή των voucher και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε δήμου.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης των Δήμων Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου, Νίκος Σπανός, αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο των εργαζομένων στις δομές, επισημαίνοντας ότι «οι εργαζόμενοι στους παιδικούς σταθμούς με συμβάσεις ορισμένου χρόνου αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό στήριγμα της προσχολικής αγωγής», καθώς καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η συνεχής ανανέωση των συμβάσεων δημιουργεί έντονη ανασφάλεια, παρά το γεγονός ότι η παρουσία αυτών των εργαζομένων δεν είναι προσωρινή, αλλά απολύτως αναγκαία. Όπως σημειώνει, χωρίς αυτούς «πολλοί παιδικοί σταθμοί θα αδυνατούσαν να λειτουργήσουν», γεγονός που αναδεικνύει την ουσιαστική συμβολή τους στην καθημερινή λειτουργία των δομών.
Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις από την Πολιτεία, τονίζοντας ότι πρέπει να υπάρξουν λύσεις που θα διασφαλίζουν τη συνέχιση της εργασίας τους και θα αναγνωρίζουν την προσφορά τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «η στήριξη των ανθρώπων αυτών είναι ταυτόχρονα στήριξη της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης και του μέλλοντος της κοινωνίας μας», ξεκαθαρίζοντας ότι ο Σύνδεσμος βρίσκεται στο πλευρό τους, καθώς γνωρίζει πως χωρίς αυτούς «τίποτα δεν θα γινόταν».
Συνολικά, το προσχέδιο φαίνεται να μετατοπίζει το βάρος της κοινωνικής πολιτικής στους δήμους, χωρίς να τους εξασφαλίζει τα απαραίτητα εργαλεία και πόρους. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος αβεβαιότητας, όπως αβέβαιη χρηματοδότηση, αβέβαιες προσλήψεις, αβέβαιη λειτουργία δομών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κίνδυνος αποδυνάμωσης των κοινωνικών δομών δεν αποτελεί μια θεωρητική ανησυχία, αλλά μια πραγματική προοπτική μ΄ άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.
