- Δεν έχουν υποβάλει ούτε αιτήσεις για δέσμευση χώρου από την περιοχή της Επάνω Σκάλας τα εστιατόρια, που απέμειναν ακόμα ανοιχτά
- Άλλο καθεστώς στην περιοχή ευθύνης του Λιμενικού Ταμείου, άλλο καθεστώς στις ζώνες ευθύνης της Κτηματικής και άλλο στην περιοχή ευθύνης του Δήμου
Σχεδόν τρεις μήνες μετά την κατεδάφιση των περγκολών στις παραλιακές ζώνες της Λέσβου και ενώ η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει, ο κλάδος της εστίασης εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση έντονης αβεβαιότητας. Από τον Μόλυβο έως τη Μυτιλήνη, οι επαγγελματίες κάνουν λόγο για μια δύσκολη πραγματικότητα που δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί σε ένα σταθερό και λειτουργικό πλαίσιο.
Η εικόνα που επικρατεί σε πολλά σημεία του παραλιακού μετώπου είναι αποκαλυπτική. Στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης, ένας σημαντικός πυρήνας εστίασης, τα άδεια καθίσματα έχουν γίνει πλέον σύνηθες θέαμα. Οι επιχειρήσεις που παρέμειναν μετά τις κατεδαφίσεις είναι λίγες, ενώ οι λιγοστοί ιδιοκτήτες που απέμειναν εμφανίζονται διστακτικοί ακόμη και στο να καταθέσουν αιτήσεις για προσωρινές κατασκευές, όπως ανεμοθραύστες που αποτελούν τις προβλεπόμενες ελαφριές δομές σκίασης.
Απογοήτευση
Όπως περιγράφουν επαγγελματίες της περιοχής, η απουσία σαφούς σχεδιασμού και η αίσθηση ότι δεν υπάρχει άμεση λύση έχουν οδηγήσει σε στασιμότητα. «Βρεθήκαμε από τη μια μέρα στην άλλη από το φως στο σκοτάδι», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ιδιοκτήτης του καταστήματος εστίασης Ρεφενές, με πολυετή παρουσία στην περιοχή, περιγράφοντας μια απότομη απώλεια πελατείας μετά τις αλλαγές στον χώρο: «Πραγματικά ούτε εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να εξηγήσουμε πώς κατάφεραν μια περιοχή που έσφυζε από ζωή να την οδηγήσουν σε ερημοποίηση. Το να έχεις μια περιοχή όπου είναι ανεπτυγμένη η εστίαση και να την καταστρέφεις, πραγματικά αυτό μας βάζει σε άλλες σκέψεις, ότι ενδεχομένως υπήρξε ένα σχέδιο σε βάρος μας για να πάρουν τον κόσμο από την Επάνω Σκάλα και να τον οδηγήσουν στο κέντρο της Μυτιλήνης. Τι άλλο να σκεφτεί κανείς όταν τη μια μέρα είχε επαγγελματική δραστηριότητα και την επόμενη μέρα τον οδήγησαν στο μηδέν;».
Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στο παρόν, αλλά επεκτείνεται και στους επόμενους μήνες. Οι επαγγελματίες επισημαίνουν ότι οι καιρικές συνθήκες, ιδιαίτερα τα έντονα μελτέμια του καλοκαιριού, καθιστούν δύσκολη τη λειτουργία των επιχειρήσεων χωρίς επαρκή προστασία για τους πελάτες. Η έλλειψη σταθερών και λειτουργικών υποδομών σκίασης δημιουργεί, όπως λένε, ένα σημαντικό επιχειρησιακό κενό.
Η “Βαβέλ” της προκυμαίας
Την ίδια στιγμή, στην προκυμαία της Μυτιλήνης έχουν ξεκινήσει να τοποθετούνται νέες ομπρέλες, σύμφωνα με μελέτη του Λιμενικού Ταμείου. Ωστόσο, οι επιχειρηματίες εκφράζουν ενστάσεις, υποστηρίζοντας ότι οι προδιαγραφές δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της καθημερινής λειτουργίας των καταστημάτων. Οι μικρότερες διαστάσεις, σε συνδυασμό με την έντονη ηλιοφάνεια, δεν επαρκούν για την κάλυψη των εξωτερικών χώρων το καλοκαίρι.
Προστίθεται επίσης η πολυπλοκότητα των διαφορετικών καθεστώτων που εφαρμόζονται σε παρακείμενες περιοχές. Επαγγελματίες αναφέρουν ότι στην οδό Αρχιπελάγους παρατηρούνται διαφορετικές ρυθμίσεις και αισθητικά πρότυπα σε σχέση με την προκυμαία, γεγονός που δημιουργεί, όπως λένε, αίσθημα άνισης μεταχείρισης. Σε ορισμένα σημεία συναντώνται ομπρέλες διαφορετικών χρωμάτων, παρά τις προβλέψεις για ενιαία αισθητική, κάτι που εντείνει την αίσθηση έλλειψης συνοχής.
Από την πλευρά του Λιμενικού Ταμείου έχει επισημανθεί ότι σε συγκεκριμένες περιοχές υπάρχει διαφορετικό διοικητικό καθεστώς και ότι αρμόδιος φορέας είναι ο Δήμος. Αυτή η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, σύμφωνα με τους επαγγελματίες, συμβάλλει στη δημιουργία ενός τοπίου όπου δεν εφαρμόζονται ενιαία κριτήρια. Και αυτό τροφοδοτεί το αίσθημα της αδικίας στους επαγγελματίες που υποχρεούνται να προσαρμοστούν στη μελέτη, βλέποντας άλλες επιχειρήσεις απέναντί τους να λειτουργούν με άλλο πλαίσιο.
Στο μεταξύ, στο Φανάρι, η εικόνα παραμένει υποτονική. Οι επιχειρηματίες προσπαθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, όμως αντιμετωπίζουν πρακτικά ζητήματα καθημερινής λειτουργίας. Ένα από αυτά είναι η σταθερότητα των ομπρελών σε συνθήκες ισχυρών ανέμων, καθώς, όπως τονίζουν, οι νέες κατασκευές δεν προσφέρουν πάντα επαρκή ασφάλεια.
Παράλληλα, το οικονομικό βάρος των αλλαγών είναι σημαντικό. Το κόστος προμήθειας νέων ομπρελών ή αντικατάστασης υφασμάτων για την προσαρμογή στις προδιαγραφές φτάνει σε ορισμένες περιπτώσεις σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τις επιχειρήσεις, ειδικά μετά από μια περίοδο μειωμένων εσόδων από τις αρχές του έτους.
Όπως εξήγησε στα Νέα της Λέσβου ο ιδιοκτήτης του ψητοπωλείου, Πολύτεκνος, Δημήτρης Αράπογλου, για την προμήθεια μιας μεγάλης ομπρέλας το κόστος είναι 2.000 ευρώ με ΦΠΑ, ενώ για μικρότερη είναι 1.200 ευρώ με ΦΠΑ. «Είναι μεγάλο το βάρος αν σκεφτείτε ότι τα μαγαζιά μας έχουν να δουλέψουν από τον Ιανουάριο», είπε. Και συνέχισε: «Εγώ αυτή τη στιγμή απασχολώ δύο σερβιτόρους, ενώ θυμάστε το χειμώνα που είχαμε πόσο προσωπικό. Ακόμα και ύφασμα να αντικαταστήσεις στις ομπρέλες, καθώς εμείς για παράδειγμα έχουμε τις προβλεπόμενες ομπρέλες από τον νόμο, πάντα ήμασταν νόμιμοι και το φωνάζαμε, πρέπει όμως να αλλάξουμε το ύφασμα. Η αλλαγή λοιπόν αυτή κοστίζει στην κάθε ομπρέλα 800 ευρώ. Και θέλω να πω, δηλαδή, ότι πάνω που λέμε ότι σταθήκαμε τυχεροί μέσα στην ατυχία μας, δηλαδή οι ομπρέλες μας ταιριάζουν με τις προβλέψεις, δεν θα γλιτώσουμε την οικονομική αιμορραγία, καθώς θα πρέπει να πληρώσουμε για να αντικατασταθεί το ύφασμα για να μπει ένα ύφασμα στο χρώμα που μας ζητούν».
Το μέλλον εστί αβέβαιο
Οι επαγγελματίες της εστίασης επισημαίνουν ότι η περίοδος από τον Ιανουάριο και μετά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, με σημαντική μείωση της δραστηριότητας και περιορισμένη δυνατότητα κάλυψης λειτουργικών εξόδων. Πολλοί δηλώνουν ότι λειτουργούν με ελάχιστο προσωπικό, ενώ σε άλλες συνθήκες θα απασχολούσαν σημαντικά περισσότερους εργαζομένους κατά τη θερινή περίοδο.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον είναι η βιωσιμότητα του κλάδου σε βάθος χρόνου. Οι επιχειρηματίες εκφράζουν φόβους ότι, εάν δεν υπάρξει άμεσα ένα σταθερό και εφαρμόσιμο πλαίσιο λειτουργίας, ο επόμενος χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για τη συνέχιση πολλών επιχειρήσεων. «Αν φέτος φτάσαμε οριακά στο καλοκαίρι από τον Ιανουάριο, τι θα γίνει τον επόμενο χειμώνα που θα είναι μεγάλος;», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, απευθύνουν έκκληση προς όλους τους τοπικούς φορείς για συνεργασία και άμεση εξεύρεση λύσεων, που θα διασφαλίζουν τόσο τη νομιμότητα όσο και τη βιωσιμότητα της παραλιακής εστίασης. Η ανάγκη για ένα ενιαίο, ξεκάθαρο και λειτουργικό πλαίσιο εμφανίζεται πλέον ως επιτακτική, προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω αποδυνάμωση ενός κρίσιμου τομέα για την τοπική οικονομία και τον τουρισμό της Λέσβου.
