- Εγκρίθηκε από τη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Αποβλήτων το ολιστικό σχέδιο χωριστής συλλογής απορριμμάτων Βορείου Αιγαίου
- Η απόφαση θα επιτρέψει στον ΦΟΔΣΑ Βορείου Αιγαίου να υποβάλει επίσημα την πρότασή του για τον εξοπλισμό που έχει ήδη προβλεφθεί στο ολιστικό σχέδιο
Τη σύμφωνη γνώμη της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Αποβλήτων έλαβε το ολιστικό σχέδιο χωριστής συλλογής απορριμμάτων του Βορείου Αιγαίου, σηματοδοτώντας την επίσημη έγκριση ενός πλαισίου, που αποτελεί προϋπόθεση για την ενεργοποίηση κρίσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και την υλοποίηση παρεμβάσεων σ’ επίπεδο υποδομών και εξοπλισμού.
«Η έγκριση του ολιστικού σχεδίου χωριστής συλλογής απορριμμάτων του Βορείου Αιγαίου, που χθες έλαβε τη σύμφωνη γνώμη της γενικής μας γραμματείας, ανάβει το πράσινο φως για την εκτέλεση ενός από τα σημαντικότερα έργα διαχείρισης των απορριμμάτων στη Λέσβο», ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), Μανώλης Γραφάκος, μιλώντας στα Νέα της Λέσβου και δίνοντας το στίγμα της επόμενης φάσης που αφορά στην εφαρμογή και στη χρηματοδότηση.
Κομβικό σημείο του σχεδιασμού αποτελεί η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης μέσω των πόρων του τέλους ταφής. Όπως διευκρίνισε ο κ. Γραφάκος «για να προχωρήσει η διαδικασία απαιτείται το υπουργείο Περιβάλλοντος κι Ενέργειας να εκδώσει την πρόταση χρηματοδότησης, η οποία θα επιτρέψει στον ΦΟΔΣΑ Βορείου Αιγαίου να υποβάλει επίσημα την πρότασή του για τον εξοπλισμό που έχει ήδη προβλεφθεί στο ολιστικό σχέδιο». Η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου θα ξεκλειδώσει η υλοποίηση ενός ευρύτερου πλέγματος παρεμβάσεων, το οποίο συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση της διαχείρισης απορριμμάτων στη Λέσβο και συνολικά στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επιτάχυνση ενός έργου που χαρακτηρίζεται κρίσιμο για την περιβαλλοντική ισορροπία της περιοχής.
Η μεγάλη πρόκληση
Το «ολιστικό σχέδιο χωριστής συλλογής απορριμμάτων του Βορείου Αιγαίου» δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά εξειδικεύεται και προσαρμόζεται στα δεδομένα της κάθε περιοχής. Για παράδειγμα, στη Χίο προβλέπεται η επέκταση των ήδη υφιστάμενων κτιριακών εγκαταστάσεων, ενώ στη Λέσβο προβλέπονται δύο μονάδες κομποστοποίησης των απορριμμάτων που προέρχονται από τροφές και θα συλλέγονται χωριστά. Πρόκειται για τις λεγόμενες ΜΕΒΑ, εκ των οποίων η μία θα λειτουργεί στην παλιά χωματερή της Μυτιλήνης και η δεύτερη στον ΧΥΤΑ Λέσβου και θα εξυπηρετούνται και οι δύο Δήμοι.
Ομοίως, στο ΧΥΤΑ Λέσβου αναμένεται να δημιουργηθεί με σύγχρονο εξοπλισμό και να λειτουργήσει κέντρο διαλογής των απορριμμάτων, πράγμα που σημαίνει ότι αυτές οι μονάδες θα αποτελέσουν εργαλεία άντλησης πόρων μέσα από τα σκουπίδια και μείωσης του όγκου τους μέσα από την ανακύκλωση. Τη σωστή ανακύκλωση και όχι αυτή που γίνεται τώρα, ενώ ταυτόχρονα θα δημιουργηθούν και αρκετές θέσεις εργασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, με τους δημάρχους της Λέσβου να καλούνται να κινηθούν άμεσα και συντονισμένα, προκειμένου να ζητήσουν από το αρμόδιο υπουργείο την επίσπευση των διαδικασιών χρηματοδότησης. Η ταχύτητα στις ενέργειες θεωρείται καθοριστική, καθώς συνδέεται με την αποσυμφόρηση του ΧΥΤΑ Λέσβου και τη συνολική βελτίωση της διαχείρισης αποβλήτων.
Εξοπλισμός
Η έγκριση του ολιστικού σχεδίου συνοδεύεται από έναν ευρύτερο σχεδιασμό προμήθειας εξοπλισμού, ο οποίος περιλαμβάνει σημαντική ενίσχυση των δήμων. Σ΄ εθνικό επίπεδο προβλέπεται η διάθεση άνω των 1.000 νέων απορριμματοφόρων, τα οποία θα υποστηρίξουν τη χωριστή συλλογή απορριμμάτων και την εφαρμογή των νέων συστημάτων διαχείρισης. Παράλληλα, προβλέπεται η εγκατάσταση περισσότερων από 500.000 κάδων για τη διακριτή συλλογή διαφορετικών ρευμάτων αποβλήτων. Για τη Λέσβο, η ενίσχυση αυτή θεωρείται καθοριστική, καθώς θα επιτρέψει την οργανωμένη εφαρμογή της διαλογής στην πηγή και τη σταδιακή προσαρμογή των πολιτών σε πιο εξειδικευμένες πρακτικές ανακύκλωσης.
Σημαντική θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει και η προμήθεια περίπου 500 οχημάτων συλλογής κλαδιών κι ογκωδών αντικειμένων, που θα ενισχύσουν την επιχειρησιακή δυνατότητα των δήμων σε ειδικές παρεμβάσεις καθαριότητας. Παράλληλα, προβλέπεται η χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού τύπου «δαγκάνας», ο οποίος θα διευκολύνει τη διαχείριση ογκωδών απορριμμάτων και θα ενισχύσει την ευελιξία των δημοτικών υπηρεσιών.
Ο συνολικός σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην προμήθεια μέσων, αλλά συνδέεται με τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων, με έμφαση στη χωριστή συλλογή, την ανακύκλωση και τη μείωση της ταφής. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τον συντονισμό κεντρικής διοίκησης, φορέων διαχείρισης και τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και από την ταχύτητα υλοποίησης των χρηματοδοτικών διαδικασιών.
Η έγκριση του ολιστικού σχεδίου χωριστής συλλογής αποκτά άμεση σημασία για την καθημερινότητα των πολιτών, καθώς είναι το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η πρακτική λειτουργία της καθαριότητας και της ανακύκλωσης. Στη Λέσβο, όπου η διαχείριση των απορριμμάτων παραμένει διαχρονικά σύνθετο ζήτημα λόγω γεωγραφίας και αυξημένων εποχικών αναγκών, η ενεργοποίηση των νέων χρηματοδοτήσεων μπορεί να μεταφραστεί σε πιο συχνή αποκομιδή, καλύτερη κατανομή κάδων και λιγότερα προβλήματα υπερφόρτωσης.
Η προοπτική νέων απορριμματοφόρων κι εξοπλισμού σημαίνει στην πράξη πιο οργανωμένα δρομολόγια και ταχύτερη ανταπόκριση των δημοτικών υπηρεσιών, ιδιαίτερα σ΄ απομακρυσμένους οικισμούς. Παράλληλα, η αύξηση των κάδων για διαφορετικά ρεύματα αποβλήτων δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να συμμετέχουν πιο ενεργά στη διαδικασία της ανακύκλωσης, χωρίς να απαιτούνται πολύπλοκες διαδικασίες ή μετακινήσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαχείριση ογκωδών αντικειμένων μέσω εξειδικευμένων οχημάτων κι εξοπλισμού τύπου δαγκάνας, καθώς αντιμετωπίζει ένα από τα πιο συχνά προβλήματα στις τοπικές κοινότητες, όπου η ανεξέλεγκτη απόρριψη δημιουργεί περιβαλλοντικές και αισθητικές επιβαρύνσεις.
Τέλος, οι «αντοχές» του ΧΥΤΑ Λέσβου αποτελούν κρίσιμο στόχο, καθώς συνδέονται άμεσα με τη δημόσια υγεία και τη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική προστασία. Για τους πολίτες, οι αλλαγές αυτές μεταφράζονται σε ένα πιο καθαρό περιβάλλον, καλύτερη οργάνωση υπηρεσιών και μια σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο σύγχρονο και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων. Για τη Λέσβο, η έγκριση του ολιστικού σχεδίου σηματοδοτεί την είσοδο σε μια κρίσιμη φάση μετάβασης, όπου οι θεσμικές αποφάσεις θα πρέπει να μετατραπούν σε απτά έργα και λειτουργικές υποδομές με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών και στο περιβάλλον του νησιού.
