- Με το επίσημο Κράτος να είναι κραυγαλέα απόν από την ενημέρωση των κτηνοτρόφων στα χωριά, βρίσκουν πρόσφορο έδαφος και τα πιο ακραία σενάρια
- Πόσο κοντά βρίσκεται η Λέσβος στο πρόγραμμα εμβολιασμού και πόσο θα κοστίσει στους κτηνοτρόφους;
Σε τροχιά βαθιάς κρίσης βρίσκεται η κτηνοτροφία στη Λέσβο, με τους παραγωγούς να εμφανίζονται διχασμένοι, αποπροσανατολισμένοι και σε πολλές περιπτώσεις εγκλωβισμένοι, σε σύγχυση και παραπληροφόρηση γύρω από τον αφθώδη πυρετό και το ενδεχόμενο εφαρμογής προγράμματος εμβολιασμού στο νησί μας. Την ίδια ώρα, οι επίσημοι κρατικοί φορείς παραμένουν ουσιαστικά απόντες από το πεδίο της ενημέρωσης, αφήνοντας χώρο σε φήμες, εικασίες και ακραία σενάρια να κυριαρχούν στα χωριά και στους στάβλους. Και αυτό είναι οι τελευταίες δειγματοληψίες, που είχαν μεμονωμένα θετικά κρούσματα και τα περισσότερα αρνητικά. Μάλιστα, χθες, το γραφείο του Περιφερειάρχη ανακοίνωσε στο σύνολό τους τα 59 δείγματα που αναλύθηκαν αρνητικά και κανένα θετικό.
Τι ετοιμάζει η κυβέρνηση
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξετάζει πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο εφαρμογής προγράμματος εμβολιασμού στη Λέσβο, σε μια προσπάθεια να καλύψει την ολιγωρία του, δηλαδή την καθυστερημένη αντίδρασή του στο έλεγχο της ζωονόσου. Ωστόσο, η επιλογή αυτή μόνο απλή δεν θεωρείται, καθώς οι συνέπειες για το μέλλον της τοπικής κτηνοτροφίας ενδέχεται να είναι βαριές και μακροχρόνιες.
Το παράδειγμα της Κύπρου προκαλεί ήδη έντονο προβληματισμό. Εκεί, όπου ο αφθώδης πυρετός εμφανίστηκε περίπου έναν μήνα νωρίτερα από τη Λέσβο, εφαρμόστηκε εκτεταμένο πρόγραμμα εμβολιασμών χωρίς όμως να ανακοπεί η κρίση. Οι σφαγές ζώων συνεχίζονται μέχρι σήμερα, ενώ η αγορά παραμένει αποσταθεροποιημένη, αποδεικνύοντας ότι ο εμβολιασμός δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε εγγύηση εξάλειψης της νόσου.
Η βασική διαφορά, βέβαια, είναι ότι η Κύπρος συνορεύει χερσαία με περιοχές (Τουρκοκυπριακό κομμάτι) όπου ο αφθώδης πυρετός θεωρείται ενδημικός, γεγονός που διευκολύνει τη μετάδοση. Στη Λέσβο, αντίθετα, υπάρχει θαλάσσιο σύνορο με την Τουρκία, στοιχείο που θεωρητικά θα μπορούσε να λειτουργήσει προστατευτικά, εφόσον είχαν ληφθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά μέτρα βιοασφάλειας.
Χθες ξεκίνησαν νέες δειγματοληψίες σε κοπάδια της Γέρας και του Πλωμαρίου, με στόχο να καταγραφεί επιδημιολογικά το νότιο τμήμα του νησιού μας, ενώ οι έλεγχοι θα κινηθούν κυκλικά έως και την περιοχή της Ερεσού. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει εντολή από ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο ώστε οι αναλύσεις να εξεταστούν κατά προτεραιότητα από το αρμόδιο Εργαστήριο Αναφοράς, προκειμένου να υπάρξουν γρήγορα αποτελέσματα.
Το γεγονός αυτό ενισχύει τα σενάρια ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει το έδαφος για εφαρμογή προγράμματος εμβολιασμού σε περίπτωση εντοπισμού νέων θετικών κρουσμάτων στο νότιο τμήμα της Λέσβου. Μια τέτοια εξέλιξη θα σημαίνει ουσιαστικά γενικευμένη διασπορά της νόσου στο νησί μας.
Παράλληλα, δύο υψηλόβαθμα στελέχη του Υπουργείου βρίσκονται ήδη στη Λέσβο πραγματοποιώντας ελέγχους σε τυροκομεία και σφαγεία. Στόχος είναι αφενός να διασφαλιστεί η συνέχιση της διακίνησης τυροκομικών προϊόντων και αφετέρου να εξεταστεί το χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας της αγοράς κρέατος.
Ο φόβος για το μέλλον της παραγωγής
Η πιθανή ένταξη της Λέσβου σε καθεστώς εμβολιασμού προκαλεί ήδη έντονη ανησυχία στους ανθρώπους της αγοράς. Όπως εκτιμούν παράγοντες του κλάδου, ένα τέτοιο σενάριο θα στερήσει από τα λεσβιακά προϊόντα το πλεονέκτημα της απαλλαγής από ζωονόσους, επηρεάζοντας άμεσα τις εμπορικές συναλλαγές και συμπιέζοντας δραματικά τις τιμές παραγωγού.
Οι ίδιες εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμη και για πτώση των τιμών γάλακτος κατά 30% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, εξέλιξη που θα συμπαρασύρει συνολικά την τοπική οικονομία. Για ένα νησί που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αιγοπροβατοτροφία και στην παραγωγή τυροκομικών προϊόντων, οι επιπτώσεις μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικές.
Παρά τα παραπάνω, ολοένα και περισσότεροι κτηνοτρόφοι αλλά και εκπρόσωποι φορέων εμφανίζονται να τάσσονται υπέρ του εμβολιασμού, θεωρώντας ότι αποτελεί τη μοναδική λύση απέναντι στην επέκταση της νόσου. Ωστόσο, επιστημονικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι ακόμη και η προσωρινή εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος ενδέχεται να αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην εικόνα και την εμπορική θέση της λεσβιακής παραγωγής για χρόνια.
Έλλειμμα ενημέρωσης
Στην πιο κρίσιμη καμπή για την κτηνοτροφία της Λέσβου, το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα παραμένει η απουσία οργανωμένης ενημέρωσης. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Αιγαίου και οι αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς δεν έχουν πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα συντονισμένη καμπάνια ενημέρωσης στα χωριά και στους παραγωγούς.
Το αποτέλεσμα είναι να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα μέσω κοινωνικών δικτύων φήμες, θεωρίες συνωμοσίας και ακραίες απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες ακόμη και η ίδια η ύπαρξη του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο αμφισβητείται. Σε ορισμένες περιοχές έχουν διαμορφωθεί ομάδες κτηνοτρόφων που αρνούνται τους ελέγχους, δεν αποδέχονται τις σφαγές ζώων και παραβιάζουν μέτρα επιτήρησης και μετακίνησης κοπαδιών.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί συνθήκες πλήρους αποδιοργάνωσης σε μια περίοδο που θα απαιτούνταν ενιαίο μέτωπο, πειθαρχία και κοινή στρατηγική. Αντί γι’ αυτό, στην τοπική κοινωνία έχει διαμορφωθεί ένα κλίμα “Βαβέλ”, με αντικρουόμενες «σχολές» σκέψης, συγκρούσεις και αλληλοκατηγορίες.
Και όσο το Υπουργείο αποφεύγει να αναλάβει ξεκάθαρα την ευθύνη της ενημέρωσης με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, τόσο θα ενισχύεται το σενάριο αποδοχής ενός προγράμματος εμβολιασμού, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το μέλλον της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
