- Το Υπουργείο “κλέβει χρόνο” από πολίτες και μηχανικούς στη Β΄ φάση του Κτηματολογίου παρακάμπτοντας τη διαδικασία των προαναρτήσεων
- Φόβοι για νέα λάθη στο Κτηματολόγιο με τους πολίτες ξανά στον αέρα
Παρά τις επίσημες εξαγγελίες και τις επανειλημμένες δημόσιες διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ότι προχωρούν οι διαδικασίες για τη διόρθωση των σοβαρών και εκτεταμένων λαθών του Κτηματολογίου σε Μυτιλήνη και Γέρα, η πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά πολίτες, ιδιοκτήτες και μηχανικοί απέχει σημαντικά από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Η πολυσυζητημένη διαδικασία διορθώσεων μέσω πιστοποιημένων μηχανικών παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη», καθώς ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες πιστοποιήσεις, ενώ ήδη η χώρα βρίσκεται κοντά στο τέλος του πρώτου εξάμηνου του 2026, χρονιά κρίσιμη, καθώς αποτελεί το τελευταίο ορόσημο για την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και την παράδοσή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σαν να μην έφταναν τα παλιά…
Την ίδια ώρα, όμως, που στη Μυτιλήνη και τη Γέρα οι παλιές πληγές του Κτηματολογίου παραμένουν ανοιχτές, ένα νέο μέτωπο ανοίγει για τη δεύτερη φάση της κτηματογράφησης στη Λέσβο, δηλαδή για τις περιοχές του νησιού μας που εντάχθηκαν πολύ αργότερα τα προηγούμενα χρόνια στη διαδικασία, αλλά και για τη Λήμνο και τον Άγιο Ευστράτιο. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με τις πληροφορίες που φέρνει πλέον επίσημα στο προσκήνιο το Περιφερειακό Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης φέρεται αποφασισμένο να επισπεύσει τις διαδικασίες, παρακάμπτοντας ένα από τα σημαντικότερα στάδια της κτηματογράφησης, αυτό της προανάρτησης.
Το ζήτημα αναδεικνύεται με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο μέσα από την επιστολή που απέστειλε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου Στρατής Μανωλακέλλης προς τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, τον υφυπουργό αρμόδιο για το Κτηματολόγιο, Χρήστο Δερμεντζόπουλος και τη διοίκηση της Εταιρείας Ελληνικό Κτηματολόγιο, κοινοποιώντας παράλληλα την παρέμβασή του σε βουλευτές, αυτοδιοικητικούς φορείς και τις τοπικές αρχές του Βορείου Αιγαίου.
Επί της ουσίας
Η ουσία της παρέμβασης του ΤΕΕ είναι ότι το Υπουργείο επιχειρεί να ολοκληρώσει τη διαδικασία «άρον-άρον», καταργώντας στην πράξη το στάδιο της προανάρτησης διάρκειας 45 ημερών και οδηγώντας απευθείας στην επίσημη ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων, με μόλις 2 μήνες περιθώριο για υποβολή ενστάσεων και διορθώσεων.
Πρακτικά, όπως τονίζουν μηχανικοί και εμπλεκόμενοι φορείς, αφαιρείται πολύτιμος χρόνος από τους πολίτες και τους τεχνικούς επιστήμονες, οι οποίοι καλούνται να ελέγξουν χιλιάδες ιδιοκτησιακά στοιχεία μέσα σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια. Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί έντονο φόβο ότι η Λέσβος κινδυνεύει να ζήσει ξανά το ίδιο έργο που εκτυλίχθηκε πριν από περίπου 15 χρόνια στη Μυτιλήνη και τη Γέρα, όταν πολλοί ιδιοκτήτες είτε δεν ενημερώθηκαν εγκαίρως, είτε δεν πρόλαβαν να αντιδράσουν στις αναρτήσεις, με αποτέλεσμα να βρεθούν αντιμέτωποι με σοβαρές εμπλοκές στις περιουσίες τους, λάθη σε όρια και τίτλους, αλλά και πολυετείς δικαστικές και διοικητικές περιπέτειες που συνεχίζονται ακόμη και σήμερα.
Στην επιστολή του, ο κ. Μανωλακέλλης υπενθυμίζει ότι η Λέσβος αποτελεί ίσως μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις αποτυχημένης εφαρμογής του Κτηματολογίου στη χώρα, καθώς παρά το γεγονός ότι στη Μυτιλήνη λειτουργεί Κτηματολόγιο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, τα προβλήματα όχι μόνο δεν λύθηκαν ποτέ ουσιαστικά, αλλά σε πολλές περιπτώσεις διογκώθηκαν.
«Η πραγματικότητα είναι ότι το σύστημα ουδέποτε εφαρμόστηκε ουσιαστικά και αποτελεσματικά στο νησί», τονίζεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, όπου γίνεται λόγος για διαρκείς ανακρίβειες, σοβαρά σφάλματα στην αποτύπωση ιδιοκτησιών, αδυναμία ορθής καταγραφής γεωτεμαχίων και συνεχή ταλαιπωρία πολιτών και μηχανικών.
Φαύλος κύκλος
Το ΤΕΕ υπενθυμίζει μάλιστα ότι ήδη από το 2021 είχε προειδοποιήσει πως χωρίς συνολική επανακτηματογράφηση της Λέσβου τα προβλήματα θα συνεχίσουν να αναπαράγονται. Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, «η μοναδική ουσιαστική και βιώσιμη λύση για τη Λέσβο είναι η επανακτηματογράφηση», προκειμένου να διορθωθούν οι εκτεταμένες στρεβλώσεις και να αποκατασταθεί η ασφάλεια δικαίου για τους ιδιοκτήτες.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά του ΤΕΕ στην επιλογή της απευθείας ανάρτησης χωρίς προανάρτηση, την οποία χαρακτηρίζει επικίνδυνη για περιοχές με έντονα και σύνθετα ιδιοκτησιακά χαρακτηριστικά, όπως η Λέσβος, η Λήμνος και ο Άγιος Ευστράτιος.
«Η προανάρτηση λειτουργεί ως ουσιαστική δικλείδα ασφαλείας πριν από την επίσημη ανάρτηση, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να ελέγξουν έγκαιρα τα στοιχεία της περιουσίας τους και να προβούν σε διορθώσεις χωρίς επιπλέον επιβαρύνσεις και πολύπλοκες διαδικασίες», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Στην ίδια επιστολή υπογραμμίζεται ότι η παράλειψη αυτού του σταδίου αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο να παγιωθούν λάθη που αργότερα θα απαιτούν χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες για να διορθωθούν.
«Στην περίπτωση της απευθείας ανάρτησης, η ασφυκτική προθεσμία των δύο μηνών για την υποβολή αιτήσεων διόρθωσης καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη διαχείριση λαθών και παραλείψεων», τονίζει ο κ. Μανωλακέλλης, προειδοποιώντας ότι σφάλματα τα οποία θα μπορούσαν να είχαν διορθωθεί εύκολα και χωρίς οικονομική επιβάρυνση στο στάδιο της προανάρτησης, ενδέχεται αργότερα να απαιτούν ακόμη και νομικές διαδικασίες.
Το Επιμελητήριο εστιάζει και στις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών, όπου οι ιδιοκτησίες χαρακτηρίζονται από πολυτεμαχισμό, παλαιούς τίτλους, κληρονομικά ζητήματα και αυξημένες δυσκολίες πρόσβασης των πολιτών στις υπηρεσίες.
Ιδιοκτήτες δεύτερης κατηγορίας
«Οι πολίτες της Λήμνου, του Αγίου Ευστρατίου και της Λέσβου δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Απαιτούν ίση μεταχείριση και πλήρη εφαρμογή της προβλεπόμενης διαδικασίας του Κτηματολογίου», σημειώνεται με ιδιαίτερη έμφαση.
Παράλληλα, το ΤΕΕ ξεκαθαρίζει ότι τυχόν καθυστερήσεις, δυσλειτουργίες ή προβλήματα προγραμματισμού του Ελληνικού Κτηματολογίου δεν μπορούν να μετακυλίονται στους πολίτες και στους μηχανικούς, οι οποίοι – όπως αναφέρει – καλούνται για ακόμη μία φορά να πληρώσουν το τίμημα λανθασμένων επιλογών και ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων.
Τι ζητά το ΤΕΕ
Μέσα από την παρέμβασή του, το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου ζητά την άμεση εφαρμογή της διαδικασίας προανάρτησης στους Δήμους Μυτιλήνης, Δυτικής Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου.
- Την παροχή επαρκούς χρόνου για έλεγχο και διορθώσεις από πολίτες και μηχανικούς.
- Τη διασφάλιση ότι δεν θα επαναληφθούν τα σοβαρά λάθη της πρώτης φάσης του Κτηματολογίου.
- Την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για συνολική επίλυση του προβλήματος με προοπτική επανακτηματογράφησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο τα τελευταία χρόνια στην ανάδειξη των προβλημάτων του Κτηματολογίου στη Μυτιλήνη και τη Γέρα. Οι συνεχείς παρεμβάσεις του Στρατή Μανωλακέλλη είχαν ενεργοποιήσει τόσο την προηγούμενη δημοτική αρχή όσο και το Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης, οδηγώντας ακόμη και στη σύσταση ειδικής επιτροπής διαχείρισης του ζητήματος. Να θυμίσουμε ότι αυτές οι παρεμβάσεις είχαν προκαλέσει τα αντανακλαστικά επί δημαρχίας Κύτελη, της τότε επικεφαλής της αντιπολίτευσης Εριφύλης Χιωτέλλη, που είχε ζητήσει ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της οποίας συστάθηκε η Επιτροπή.
Σημαντική θεωρείται επίσης η συμβολή του βουλευτή Χαράλαμπου Αθανασίου, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει κρίσιμες παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση, προκειμένου να αναζητηθεί λύση για τις χιλιάδες προβληματικές εγγραφές.
Ωστόσο, παρά τις δεσμεύσεις και τις επίσημες ανακοινώσεις, οι καθυστερήσεις παραμένουν, οι διορθώσεις δεν έχουν προχωρήσει με τον απαιτούμενο ρυθμό και η ανησυχία μεγαλώνει ότι η Λέσβος οδηγείται σε έναν νέο κύκλο ταλαιπωρίας και αβεβαιότητας γύρω από το Κτηματολόγιο.
Και αυτή τη φορά, όπως προειδοποιούν οι μηχανικοί του νησιού μας, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η ταχύτητα ολοκλήρωσης του έργου, αλλά η ίδια η ασφάλεια της ιδιωτικής περιουσίας χιλιάδων πολιτών.
