Αιφνιδιάζει ευχάριστα ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, προχωρώντας σε έναν φιλόδοξο σχεδιασμό για την αξιοποίηση των παλιών φυλακών της Λαγκάδας, ενός ιστορικού αλλά εγκαταλελειμμένου συγκροτήματος, που για δεκαετίες παρέμενε αφημένο στη φθορά του χρόνου.
Ο Δήμος Μυτιλήνης εντάσσει πλέον στον προγραμματισμό του τη μετατροπή των παλιών φυλακών σε σύγχρονο συνεδριακό και πολιτιστικό κέντρο 300 θέσεων, ένα από τα μεγαλύτερα που θα διαθέτουν τα νησιά του Αιγαίου, με στόχο αφενός την ανάδειξη και διάσωση του ιστορικού χώρου και αφετέρου την ουσιαστική αναβάθμιση ολόκληρης της περιοχής της Λαγκάδας.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη πολιτική και κοινωνική σημασία, καθώς η συμφωνία επετεύχθη μέσα από στενή συνεργασία της Εκκλησίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αναδεικνύοντας ένα νέο μοντέλο συνεννόησης και κοινής δράσης για την αξιοποίηση της δημόσιας και εκκλησιαστικής περιουσίας προς όφελος της κοινωνίας.
Κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραμάτισε ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης, Ιάκωβος, ο οποίος ως πρόεδρος των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων Μυτιλήνης, με σύσσωμη τη διοίκηση του φορέα, συμφώνησε ομόφωνα στην πρόταση του Δήμου για εκχώρηση του ιστορικού συγκροτήματος για χρονικό διάστημα 30 ετών, έναντι συμβολικού μισθώματος ύψους 1.500 ευρώ ετησίως, όσο ακριβώς είχε προτείνει ο Δήμος.
Η απόφαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτυπώνει έμπρακτα τη βούληση της Εκκλησίας να συνεργαστεί με την αυτοδιοίκηση σε έργα που έχουν αναπτυξιακό, πολιτιστικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Παράλληλα, για πρώτη φορά ανοίγει ουσιαστικά ο δρόμος αξιοποίησης ενός σημαντικού περιουσιακού στοιχείου των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων, το οποίο μέχρι σήμερα παρέμενε αναξιοποίητο και χωρίς καμία ανταποδοτικότητα.
Με τη συμφωνία αυτή διασώζονται οι ιστορικές κτιριακές εγκαταστάσεις που κινδύνευαν να καταρρεύσουν, ενώ δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια συνολική ανάπλαση ενός εμβληματικού σημείου στην κορυφή της Λαγκάδας, που μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό κόσμημα για τη Μυτιλήνη.
Ο ρόλος της Αντιδημάρχου
Πίσω από την προσπάθεια αυτή, δίπλα στον Δήμαρχο, βρίσκεται η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Εριφύλη Χιωτέλλη, η οποία είχε καθοριστική συμβολή. Η ίδια, σε στενή και ουσιαστική συνεργασία με τον διευθυντή της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Μυτιλήνης, Ανδρέα Παπαχριστοφόρου, διαχειρίζεται μεγάλο μέρος της προετοιμασίας και του σχεδιασμού του εγχειρήματος, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ωρίμανση ενός έργου με ισχυρό πολιτιστικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα.
Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός σύγχρονου συνεδριακού κέντρου που μπορεί να δώσει νέα ώθηση στη Λέσβο στον τομέα του συνεδριακού τουρισμού, σε μια περίοδο όπου το νησί μας παρουσιάζει τουριστική δυναμική. Παράλληλα, η Μυτιλήνη αποκτά έναν ακόμη σημαντικό πολιτιστικό χώρο, μέσα στον οποίο θα μπορεί να αναδειχθεί και η ιστορική διαδρομή των παλιών φυλακών.
Ένας χώρος με βαριά ιστορία
Οι παλιές φυλακές της Λαγκάδας αποτελούν χώρο με ιδιαίτερο ιστορικό φορτίο για τη Λέσβο. Το συγκρότημα κτίστηκε το 1936 με δαπάνη του Ανδρέα Κατσακούλη, προκειμένου να αντικαταστήσει τις παλιές οθωμανικές φυλακές που λειτουργούσαν εντός του Άνω Κάστρου της Μυτιλήνης.
Στη Λέσβο, της πλούσιας αγωνιστικής, πνευματικής και καλλιτεχνικής παράδοσης, εξορίστηκαν οι πρώτοι κομμουνιστές επί δικτατορίας Μεταξά το 1936, ενώ οι φυλακές της Λαγκάδας χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια από το μεταδεκεμβριανό κράτος για την κράτηση κομμουνιστών, δημοκρατών και αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.
Το 1948 οι κρατούμενοι είχαν φτάσει τους 250, με τα ανήλιαγα κελιά να μετατρέπονται, παρά τις δύσκολες συνθήκες, σε εστίες επιμόρφωσης και πολιτιστικής δραστηριότητας. Η ομάδα συμβίωσης των κρατουμένων εξέδιδε μάλιστα δύο πολιτικές εφημερίδες, τον «Αλύγιστο» και το «Φιλειρηνικό Μέτωπο», που κυκλοφορούσαν παράνομα στη Λέσβο.
Μετά την πτώση της Χούντας ο χώρος λειτούργησε ως στρατόπεδο (και πλυντήρια του στρατού), ενώ τα τελευταία χρόνια λειτουργίας του επί Νομαρχίας Βουνάτσου χρησιμοποιήθηκε προσωρινά και για τη διαμονή προσφύγων και μεταναστών.
Στο συγκρότημα βρίσκεται επίσης το παρεκκλήσιο του Αγίου Ανδρέα του Πρωτόκλητου, ενώ ολόκληρη η έκταση ανήκει στα Φιλανθρωπικά Καταστήματα Μυτιλήνης.
Η νέα προοπτική αξιοποίησης του χώρου δημιουργεί πλέον προσδοκίες ότι ένα εγκαταλελειμμένο ιστορικό τοπόσημο της Μυτιλήνης μπορεί να μετατραπεί σε έναν ζωντανό πυρήνα πολιτισμού, ιστορικής μνήμης και ανάπτυξης για ολόκληρη τη Λέσβο.
