Με φόντο τη βαθιά κρίση που έχει προκαλέσει ο αφθώδης πυρετός στην κτηνοτροφία της Λέσβου, πραγματοποιήθηκε χθες το μεσημέρι, στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, ευρεία σύσκεψη υπό την προεδρία του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιου Καββαδά, παρουσία κυβερνητικών, αυτοδιοικητικών, υπηρεσιακών και παραγωγικών παραγόντων της Λέσβου.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο βουλευτής Λέσβου της Νέας Δημοκρατίας και πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, Χαράλαμπος Αθανασίου, ο περιφερειάρχης, Κώστας Μουτζούρης, ο δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, η ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού στη Λέσβο, η προϊσταμένη του Τελωνείου, ο διευθυντής Κτηνιατρικής, καθώς κι εκπρόσωποι κτηνοτρόφων, τυροκόμων και σφαγείων.
Η χθεσινή επίσκεψη Καββαδά αποτέλεσε ουσιαστικά τη δεύτερη παρέμβαση του υπουργείου μέσα σε διάστημα περίπου 20 ημερών, με την κυβέρνηση να επιχειρεί πλέον να μεταφέρει το βάρος από τις γενικές εξαγγελίες σ΄ ένα πιο οργανωμένο μοντέλο διαχείρισης της κρίσης.
Επταμελές συντονιστικό όργανο
Η σημαντικότερη και πιο ουσιαστική ανακοίνωση της χθεσινής ημέρας ήταν η απόφαση για τη δημιουργία επταμελούς συντονιστικού οργάνου, τ΄ οποίο θα αναλαμβάνει παρεμβάσεις σε πραγματικό χρόνο όταν προκύπτουν προβλήματα ή δυσλειτουργίες στην εφαρμογή των μέτρων. Ο υφυπουργός αναγνώρισε εμμέσως ότι το προηγούμενο διάστημα υπήρξαν αστοχίες, καθυστερήσεις και σύγχυση, γύρω από τη διαχείριση της κρίσης, σημειώνοντας ότι «το νέο σχήμα θα λειτουργεί ως μηχανισμός άμεσης αντίδρασης και συνεννόησης».
Παράλληλα, αποφασίστηκε η συγκρότηση επιχειρησιακού μηχανισμού για τον καλύτερο προγραμματισμό των κτηνιατρικών ελέγχων, ώστε οι κτηνοτρόφοι να γνωρίζουν εγκαίρως σε ποιες περιοχές θα κινηθούν τα συνεργεία και ποιες μονάδες θα ελεγχθούν. Πρόκειται για μια εξέλιξη που φανερώνει ότι το υπουργείο επιχειρεί πλέον να αντιμετωπίσει όχι μόνο το υγειονομικό σκέλος της κρίσης, αλλά και το σοβαρό πρόβλημα έλλειψης συντονισμού, που καταγγέλλουν εδώ και εβδομάδες οι παραγωγικοί φορείς του νησιού.
Οι αποζημιώσεις και τα μέτρα που «τρέχουν»
Ο Αθανάσιος Καββαδάς επανέλαβε ότι προχωρούν τα επτά μέτρα που είχαν εξαγγελθεί κατά την προηγούμενη επίσκεψή του στη Λέσβο, ωστόσο αυτή τη φορά επιχείρησε να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία εφαρμογής. Όπως ανέφερε, έχουν ήδη δοθεί 720.000 ευρώ για τη θανάτωση ζώων, ενώ παράλληλα προχωρούν οι διαδικασίες για τις αποζημιώσεις ζωοτροφών, μέσω της σχετικής αξιολόγησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη δυνατότητα διακίνησης ώριμων τυριών εκτός Λέσβου, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται κρίσιμη για τη στοιχειώδη λειτουργία των τυροκομικών επιχειρήσεων του νησιού. Ωστόσο, παραμένει σε εκκρεμότητα το θέμα των εξαγωγών, κυρίως για τα μικρά τυροκομεία ανοικτού τύπου παστερίωσης, τα οποία εξακολουθούν να βρίσκονται σε οριακή κατάσταση.
Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στάθηκε επίσης στην τροπολογία που ψηφίστηκε πρόσφατα κι αφορά τόσο στο κατεστραμμένο γάλα όσο και στην αναστολή ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων έως τα μέσα του 2026 για πληττόμενες επιχειρήσεις και παραγωγούς. Παράλληλα επιβεβαίωσε ότι προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 8 εκατομμυρίων ευρώ για τους τυροκόμους, αν και οι λεπτομέρειες εφαρμογής και κατανομής των ενισχύσεων παραμένουν ακόμη ασαφείς.
Η πίεση των φορέων και οι σκληρές επισημάνσεις
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, η εικόνα που μεταφέρθηκε από τους εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα ήταν ιδιαίτερα πιεστική. Ο νεοσύστατος Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα με υπόμνημά του που ενεχείρισε στον κ. Καββαδά, περιέγραψε μια κατάσταση που, όπως τονίζεται, εξελίσσεται πλέον σε κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική κρίση για τη Λέσβο.
Οι παραγωγικοί φορείς έθεσαν επί τάπητος τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργούν οι περιορισμοί μετακινήσεων, επισημαίνοντας ότι έχει διαταραχθεί η τροφοδοσία ζωοτροφών, η μεταφορά γάλακτος, η λειτουργία των τυροκομείων, αλλά και η καθημερινή διαχείριση των κτηνοτροφικών μονάδων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσαν στο αίτημα να αντιμετωπιστεί η Λέσβος ως ενιαία λειτουργική ζώνη, με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας αλλά χωρίς τις σημερινές πολυεπίπεδες απαγορεύσεις που χαρακτηρίζονται «πρακτικά μη εφαρμόσιμες».
Παράλληλα ζήτησαν να επιτραπούν μετακινήσεις αρνητικών κοπαδιών μεταξύ γειτονικών αγροτεμαχίων της ίδιας ιδιοκτησίας, προκειμένου να διατηρηθεί στοιχειωδώς η λειτουργία της βόσκησης. Στο περιθώριο των δηλώσεών του, όσον αφορά στο επίμαχο ζήτημα της μετακίνησης των κοπαδιών για βόσκηση, ο κ. Καββαδάς διευκρίνισε ότι αυτό είναι αρμοδιότητα της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, συμπληρώνοντας παράλληλα ότι «οι κτηνοτρόφοι θα μπορούν με δελτίο αποστολής να μεταφέρουν χορτάρι από το ένα σημείο στο άλλο».
Καταγγελίες και προβληματισμός
Στη διάρκεια της συζήτησης τέθηκαν ακόμη σοβαρές καταγγελίες για μεταφορές σφαγμένων ζώων από μολυσμένες προς καθαρές περιοχές, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό για την τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων.
Επίσης οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα ζήτησαν σαφείς απαντήσεις για:
- Τις αποζημιώσεις του κατεστραμμένου γάλακτος
- τα αντικειμενικά κριτήρια ενίσχυσης
- τη στήριξη των μικρών τυροκομείων
- τη λειτουργία τουλάχιστον ενός σφαγείου στη Λέσβο
- αλλά και την επανενεργοποίηση του Μέτρου 5.2 για την ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου
Παράλληλα υπογράμμισαν ότι οι περιορισμοί βόσκησης αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο πυρκαγιών λόγω συσσώρευσης ξηρής βιομάζας σε μεγάλες εκτάσεις του νησιού. Αναφορικά με το θέμα της λειτουργίας των σφαγείων, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υποστήριξε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο να λειτουργήσει ένα εξ αυτών για να μπορεί να τροφοδοτεί την εγχώρια αγορά, στοιχείο όμως που δεν έτυχε αποδοχής, σύμφωνα με τη δήλωση του εκπροσώπου των σφαγείων Κασσίδη, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν λύνει το πρόβλημα εάν σφαγιαστούν εκατό αμνοερίφια και παραμένουν χιλιάδες άλλα».
Εικόνα αποκλιμάκωσης, αλλά όχι εφησυχασμός
Ο Αθανάσιος Καββαδάς επιχείρησε να εκπέμψει μήνυμα συγκρατημένης αισιοδοξίας, σημειώνοντας ότι για πέντε συνεχόμενες ημέρες δεν καταγράφηκε νέο θετικό κρούσμα, αν και όπως είπε, προχθές εμφανίστηκε νέο περιστατικό.
Την ίδια ώρα έδωσε έμφαση στα μέτρα βιοασφάλειας στο λιμάνι της Μυτιλήνης, κάνοντας λόγο για ενισχυμένες απολυμάνσεις, λειτουργία απολυμαντικών ταπήτων και νέες απολυμαντικές αψίδες που θα τεθούν άμεσα σε λειτουργία. Ο υφυπουργός επισκέφθηκε επίσης τον ΧΥΤΑ όπου μέχρι στιγμής έχουν ταφεί περίπου 2.000 ζώα, ενώ, σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε, έως τα μέσα της εβδομάδας αναμένεται να ολοκληρωθεί η ταφή και των υπόλοιπων ζώων που έχουν θανατωθεί.
Ωστόσο, πίσω από τις δηλώσεις αισιοδοξίας παραμένει η σκληρή πραγματικότητα για εκατοντάδες κτηνοτρόφους της Λέσβου, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Νάπη, όπου, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο υφυπουργός, υπάρχουν χωριά με απώλειες που ξεπερνούν το 80% του ζωικού κεφαλαίου.
