Το δεύτερο και τελευταίο Ψυχοσάββατο του 2026 τιμάται στους ναούς από απόψε και αύριο Σάββατο, παραμονή της Πεντηκοστής. Η Ορθόδοξη Εκκλησία αφιερώνει την ημέρα αυτή στη μνήμη όλων των κεκοιμημένων, καλώντας τους πιστούς να προσευχηθούν για την ανάπαυση των ψυχών τους και να συμμετάσχουν στα μνημόσυνα και τα τρισάγια που τελούνται στους ναούς.
Από άκρη σε άκρη στη Λέσβο, στα χωριά μας, οι γυναίκες με τα κόλλυβα στα χέρια πηγαίνουν στους ναούς για την ευλογία από τους ιερείς και την ανάγνωση των ονομάτων των νεκρών τους. Στη Μυτιλήνη, μεγάλη είναι η προσέλευση στον εμβληματικό ναό του Αγίου Θεράποντα στο κέντρο της πόλης.
Ξεχωριστή θέση στο έθιμο κατέχουν τα λεγόμενα «χρυσά» κόλλυβα, τα οποία συμβολίζουν την πίστη στην Ανάσταση και την αιώνια ζωή. Ο χαρακτηρισμός «χρυσά» δεν αφορά τα υλικά τους, αλλά τη μεγάλη πνευματική αξία της ημέρας και της προσευχής για τους κεκοιμημένους. Το σιτάρι, βασικό συστατικό των κολλύβων, παραμένει το διαχρονικό σύμβολο της ζωής που αναγεννάται, ενώ σύμφωνα με την παράδοση πολλοί επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν εννέα υλικά, συμβολίζοντας τα εννέα τάγματα των Αγγέλων.
Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες μνήμης της Εκκλησίας, υπενθυμίζοντας τη δύναμη της προσευχής και τον άρρηκτο δεσμό αγάπης που ενώνει ζώντες και κεκοιμημένους.
