- Νέος εμπορικός σεισμός στο νησί μας, καθώς από αύριο η LC Waikiki θα βρίσκεται απέναντι στους ντόπιους εμπόρους
- Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου για το τοπικό εμπόριο, όταν οι νησιωτικές επιχειρήσεις έμειναν ακάλυπτες μέσα στην κρίση
Θορυβημένη βρίσκει την αγορά της Μυτιλήνης η επικείμενη λειτουργία του νέου τουρκικού πολυκαταστήματος της LC Waikiki στην περιοχή του Καρά-Τεπέ, σε χώρο όπου στο παρελθόν λειτουργούσε κινεζικό κατάστημα. Η άφιξη της μεγαλύτερης αλυσίδας ένδυσης της Τουρκίας προκαλεί έντονο προβληματισμό στον εμπορικό κόσμο της Λέσβου, ο οποίος βλέπει να εντείνεται ο ανταγωνισμός σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση παραμένει πιεσμένη και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών περιορισμένη.
Οι ανησυχίες είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς η LC Waikiki δεν ανήκει στην κατηγορία των χαμηλού κόστους καταστημάτων που απευθύνονται σε συγκεκριμένο κοινό, αλλά θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους παίκτες της ευρωπαϊκής αγοράς ένδυσης, ανταγωνιζόμενη ευθέως κολοσσούς, όπως η Zara και η H&M. Σε πολλές περιοχές όπου έχει αναπτύξει δίκτυο καταστημάτων, έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πόλο έλξης καταναλωτών, αποσπώντας μεγάλο μερίδιο της αγοραστικής κίνησης.
Η τουρκική αλυσίδα διαθέτει περίπου 1.300 καταστήματα σε περισσότερες από 60 χώρες και συγκαταλέγεται στις πέντε μεγαλύτερες εταιρείες fast fashion της Ευρώπης. Στα Βαλκάνια κατέχει ηγετική θέση σε αρκετές αγορές, ενώ στην Ελλάδα μέχρι σήμερα η παρουσία της είναι περιορισμένη, με καταστήματα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Ξάνθη, Λάρισα, Κόρινθο και Πάτρα. Η Μυτιλήνη αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της επέκτασής της, γεγονός που εντείνει τους φόβους για τις επιπτώσεις στην τοπική επιχειρηματικότητα.
Ο θάνατος του εμποράκου
Οι επαγγελματίες της αγοράς συνδέουν την εξέλιξη αυτή με τη σταδιακή κατάργηση των περιορισμών που ίσχυαν παλαιότερα για τη λειτουργία μεγάλων εμπορικών μονάδων στα νησιά. Υπενθυμίζουν ότι οι νομοθετικές δικλείδες που είχαν θεσπιστεί τις προηγούμενες δεκαετίες για τον περιορισμό της ανεξέλεγκτης επέκτασης των μεγάλων αλυσίδων έχουν πλέον ουσιαστικά εκλείψει, ανοίγοντας τον δρόμο για επενδύσεις μεγάλων εμπορικών ομίλων ακόμη και σε μικρές και κλειστές νησιωτικές αγορές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως σημειώνουν, αποτέλεσε η επέκταση των Jumbo στη Λέσβο, η οποία κατά πολλούς άλλαξε τα δεδομένα στην τοπική αγορά. Σήμερα εκφράζονται φόβοι ότι η είσοδος ενός ακόμη μεγάλου ομίλου μπορεί να επιταχύνει τη μεταφορά τζίρου από τις μικρές επιχειρήσεις προς τα πολυκαταστήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές οικογενειακές επιχειρήσεις δίνουν ήδη μάχη για τη βιωσιμότητά τους.
Ο Γιάννης Μουτζούρης
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Μυτιλήνης, Γιάννης Μουτζούρης, μιλώντας χθες στα Νέα της Λέσβου, δεν έκρυψε την ανησυχία του, επισημαίνοντας ότι η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα. Όπως τονίζει, «η μείωση της κατανάλωσης από την ακρίβεια στα βασικά καταναλωτικά αγαθά έχει ήδη συρρικνώσει τον διαθέσιμο τζίρο και η είσοδος ισχυρών αλυσίδων σε μια περιορισμένη νησιωτική αγορά δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πώς θα κατανεμηθεί η αγοραστική κίνηση τα επόμενα χρόνια».
Στον εμπορικό κόσμο διατυπώνονται ακόμη και φόβοι για ένα δυσμενές σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι μεγάλες αλυσίδες, αξιοποιώντας την οικονομική τους ισχύ, μπορούν να λειτουργήσουν με ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές, αποσπώντας σημαντικό μερίδιο της αγοράς. Αν και κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει τις εξελίξεις, οι επαγγελματίες εκφράζουν την αγωνία ότι μια ενδεχόμενη συρρίκνωση του αριθμού των μικρών καταστημάτων θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους ισχυρούς παίκτες.
Τα κεκτημένα που χάθηκαν
Από την άλλη πλευρά ο κ. Μουτζούρης τονίζει ότι «η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από τη βελτίωση των υπηρεσιών, την ενίσχυση της προσωπικής σχέσης με τον πελάτη και την προσαρμογή στις νέες συνθήκες ανταγωνισμού». Ωστόσο επισημαίνει ότι «πρέπει να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος για το μέλλον της νησιωτικής επιχειρηματικότητας και για το κατά πόσο απαιτούνται ειδικές πολιτικές που θα διασφαλίζουν συνθήκες ισορροπίας μεταξύ των μεγάλων αλυσίδων και των μικρών τοπικών επιχειρήσεων».
Η κατάρρευση την περίοδο της κρίσης κάθε προστατευτικής διάταξης για το εμβαδόν λειτουργίας των πολυκαταστημάτων, έχει ως συνέπεια ο ένας μετά τον άλλο οι μεγάλοι όμιλοι να βάζουν στο στόχαστρό τους και τη Λέσβο. Αυτό έγινε και με την εταιρεία Jumbo, η οποία έχει προκαλέσει ένα σημαντικότατο πλήγμα στην τοπική αγορά, ενώ όταν λειτουργούσε υπό μορφή franchise ένα μικρότερο κατάστημα στην Παγανή, το πρόβλημα δεν ήταν τόσο έντονο για την τοπική οικονομία.
Το ίδιο συμβαίνει και με το νέο τώρα πολυκατάστημα. Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και με αφορμή δικαστικές αποφάσεις, εξαλείφθηκε κάθε ασπίδα προστασίας που είχαν δημιουργήσει με νόμους οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν, με τον νόμο 2323 για τα 600 τετραγωνικά και μεταγενέστερα η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, με τον ακόμα πιο αυστηρό νόμο 3377, που προέβλεπε τη λειτουργία των υπεραγορών σε συνολικό εμβαδόν, δηλαδή λιανική και αποθήκες, μόνο 500 τ.μ. στα νησιά.
Αυτό ουσιαστικά καθιστούσε ασύμφορη την επέκταση των μεγάλων αλυσίδων προς τα νησιά μας. Δυστυχώς όμως, με αφορμή αποφάσεις δικαστηρίων και με κερκόπορτα την… ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας, μέσα στην κρίση και μάλιστα από αριστερή κυβέρνηση, “αμβλύνθηκαν όλες αυτές οι γωνίες”. Το νέο τουρκικό πολυκατάστημα που θα λειτουργήσει σε πολλά τετραγωνικά, θα ανοίξει τις πύλες του αύριο Παρασκευή για το κοινό και η λειτουργία του αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά γεγονότα της χρονιάς για τη Λέσβο. Το αν θα λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και νέας καταναλωτικής κίνησης ή ως παράγοντας περαιτέρω πίεσης για την τοπική αγορά είναι ένα ερώτημα που θα απαντηθεί τους επόμενους μήνες.
