Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα χρηματοδότηση για την προστασία και ανάδειξη σημαντικών θρησκευτικών μνημείων της Λέσβου ανακοινώθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, καθώς η πράξη «Μονοπάτια της Ορθόδοξης Πίστης στη Λέσβο» εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2021-2027, με συνολικό προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ.
Την ανακοίνωση έκανε ο περιφερειάρχης, Κώστας Μουτζούρης, παρουσία εκπροσώπων της Εκκλησίας, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου και στελεχών της περιφέρειας σε συνέντευξη τύπου που έδωσε χθες Δευτέρα, υπογραμμίζοντας ότι «πρόκειται για μια παρέμβαση με έντονο πολιτιστικό, θρησκευτικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα για τη Λέσβο».
Το πρόγραμμα αφορά πέντε εμβληματικά μνημεία της μεταβυζαντινής περιόδου, τα οποία βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές της Λέσβου κι αποτελούν σημεία αναφοράς τόσο για την τοπική κοινωνία όσο και για τους επισκέπτες που επιλέγουν το νησί για θρησκευτικό τουρισμό.
Συγκεκριμένα, χρηματοδοτούνται οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγιάσου, στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Μεσαγρού, στη Β΄ Πτέρυγα της Ιεράς Μονής Λειμώνος, στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Ανεμώτιας και στο Καθολικό της Μονής Περιβολής στην Άντισσα.
Ο κ. Μουτζούρης χαρακτήρισε τα μνημεία αυτά «σύμβολα της Λέσβου», επισημαίνοντας ότι η εξασφάλιση των κονδυλίων «αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης προσπάθειας χρηματοδότησης εκκλησιαστικών μνημείων του νησιού». Υπενθύμισε μάλιστα ότι το προηγούμενο διάστημα είχαν εγκριθεί επιπλέον πόροι για τον Ιερό Ναό της Βρίσας, καθώς και για τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Πλωμαρίου.
Αναφερόμενος στην κατανομή των χρηματοδοτήσεων, ο περιφερειάρχης σημείωσε ότι για «τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγιάσου προβλέπονται 800.000 ευρώ, για τον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Μεσαγρού 300.000 ευρώ, για τη Β΄ Πτέρυγα της Ιεράς Μονής Λειμώνος 1,2 εκατομμύρια ευρώ, για τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Ανεμώτιας 700.000 ευρώ και για το Καθολικό της Μονής Περιβολής 1 εκατομμύριο ευρώ».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Μονή Λειμώνος, χαρακτηρίζοντάς την ως «ένα από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά κειμήλια της Λέσβου» με μεγάλες ανάγκες συντήρησης και αποκατάστασης.
Ο περιφερειάρχης διευκρίνισε ακόμη ότι η επιλογή των μνημείων δεν έγινε από την Περιφέρεια αλλά από το Υπουργείο Πολιτισμού, βάσει των προτάσεων και των τεχνικών δεδομένων που είχαν επεξεργαστεί οι αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο ρόλος της Περιφέρειας ήταν να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση και να προχωρήσει τις απαραίτητες διαδικασίες ένταξης».
Από την πλευρά του, ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, δρ Παύλος Τριανταφυλλίδης, ευχαρίστησε την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τη Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος και το Υπουργείο Πολιτισμού για τη στενή συνεργασία που προηγήθηκε της ένταξης.
Όπως εξήγησε, «η επιλογή των πέντε μνημείων βασίστηκε κυρίως στον βαθμό επικινδυνότητας και στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κατασκευές τους». Η Εφορεία Αρχαιοτήτων, όπως είπε, «εργάστηκε συστηματικά τα τελευταία οκτώ χρόνια προκειμένου να ολοκληρώσει και να επικαιροποιήσει το σύνολο των απαιτούμενων μελετών».
Στο διάστημα αυτό εκπονήθηκαν στατικές, αρχιτεκτονικές και γεωτεχνικές μελέτες, ενώ παράλληλα επικαιροποιήθηκαν οι μελέτες συντήρησης. Όλες οι προτάσεις έλαβαν τις απαραίτητες εγκρίσεις από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, γεγονός που επέτρεψε στα έργα να θεωρούνται πλήρως ώριμα για χρηματοδότηση.
Ο κ. Τριανταφυλλίδης υπογράμμισε ότι η Λέσβος διαθέτει ισχυρό θρησκευτικό αποτύπωμα και σημαντική παράδοση στον προσκυνηματικό τουρισμό, στοιχείο που ενισχύει την αναγκαιότητα τέτοιων παρεμβάσεων.
Παράλληλα αποκάλυψε ότι «η Εφορεία Αρχαιοτήτων διαθέτει ήδη νέα ώριμα έργα για επόμενη φάση χρηματοδοτήσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο ιστορικός ναός του Κάτω Τρίτους, η Παναγία της Πέτρας, καθώς και μνημεία στο Μεγαλοχώρι και το Ακράσι, τα οποία υπέστησαν σημαντικές ζημιές από τον καταστροφικό σεισμό του 2017».
Τα έργα θα υλοποιηθούν με αρχαιολογική αυτεπιστασία και, σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων, στόχος είναι να ολοκληρωθούν εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων των τριών ετών. Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα των Νέων της Λέσβου, αναφορικά με τον αριθμό των συνεργείων που θα πραγματοποιήσουν τις εργασίες, ο κ. Τριανταφυλλίδης διευκρίνισε ότι «έχουν ληφθεί όλα τ΄ απαραίτητα μέτρα και για τους συγκεκριμένους ναούς θα εργάζονται τα εξειδικευμένα συνεργεία σε δύο ναούς ανά εξάμηνο».
Η ένταξη της πράξης «Μονοπάτια της Ορθόδοξης Πίστης στη Λέσβο» αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις πολιτιστικής προστασίας που δρομολογούνται σήμερα στη Λέσβο. Πέρα από τη διάσωση μνημείων υψηλής ιστορικής και θρησκευτικής αξίας, το πρόγραμμα φιλοδοξεί να ενισχύσει τη σύνδεση του πολιτιστικού αποθέματος της Λέσβου με την τοπική ανάπτυξη, δημιουργώντας ένα ισχυρό δίκτυο προσκυνηματικών και πολιτιστικών διαδρομών για τα επόμενα χρόνια.
