Απαντήσεις για την εφαρμογή του προγράμματος επιτήρησης των εξωτικών νοσημάτων στη Λέσβο μεταξύ των οποίων και ο αφθώδης πυρετός, έδωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς, σε ερώτηση της Νέας Αριστεράς σχετικά με την επιζωοτία αφθώδους πυρετού στην περιοχή μας, η οποία κατατέθηκε αμέσως μετά την περιοδεία της Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος, Πέτης Πέρκα.
Στην απάντησή του, το υπουργείο υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα προστασίας του ζωικού κεφαλαίου εφαρμόζεται αδιάλειπτα από το 2017 και εκτελέστηκε κανονικά τόσο το 2025 όσο και κατά τους πρώτους δύο μήνες του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατέθηκαν, στη Λέσβο πραγματοποιήθηκαν το 2025 συνολικά 1.672 κλινικές εξετάσεις σε βοοειδή και 3.600 σε αιγοπρόβατα, ενώ ελήφθησαν 720 αιμοδείγματα. Κατά το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 διενεργήθηκαν ακόμη 315 κλινικές εξετάσεις σε βοοειδή, 600 σε αιγοπρόβατα και 120 αιμοληψίες. Το υπουργείο σημειώνει ότι από τους ελέγχους αυτούς «δεν ανιχνεύθηκε ο αφθώδης πυρετός εργαστηριακά και κλινικά», επισημαίνοντας παράλληλα ότι στα αιγοπρόβατα η νόσος εμφανίζεται συχνά σε υποκλινική μορφή.
Η απάντηση υπογραμμίζει επίσης ότι η Λέσβος αποτελεί περιοχή υψηλού κινδύνου λόγω της γειτνίασής της με την Τουρκία, όπου τα συγκεκριμένα νοσήματα είναι ενδημικά, ενώ αναφέρει ότι η επιτήρηση βασίζεται σε ενεργητικούς και παθητικούς ελέγχους σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Παράλληλα, το Υπουργείο επισημαίνει ότι έχει την ευθύνη σχεδιασμού, συντονισμού και εποπτείας του προγράμματος, ενώ η εφαρμογή του πραγματοποιείται σε συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Ωστόσο, η Νέα Αριστερά θεωρεί ότι η απάντηση αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος επιτήρησης.
Σε δήλωσή του, ο υπεύθυνος Αγροτικού της Νέας Αριστεράς στη Λέσβο, Στρατής Νικολάου, χαρακτηρίζει το πρόγραμμα επιτήρησης ως «το σημαντικότερο μέτρο προστασίας του κτηνοτροφικού τομέα του νησιού», τονίζοντας ότι λόγω της εγγύτητας με την Τουρκία η αποτελεσματική εφαρμογή του είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου.
Ο ίδιος σημειώνει ότι η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού ανέδειξε τη σημασία της έγκαιρης ανίχνευσης και άμεσης εκρίζωσης μιας εστίας, ωστόσο υποστηρίζει ότι το υπουργείο απέφυγε να απαντήσει σε βασικά ζητήματα που τέθηκαν μέσω της κοινοβουλευτικής ερώτησης.
Μεταξύ άλλων, η Νέα Αριστερά ζητά να διευκρινιστεί γιατί, εφόσον σύμφωνα με κτηνιατρικές εκτιμήσεις υπήρχαν ήδη αντισώματα που υποδήλωναν κυκλοφορία του ιού από τον Ιανουάριο, το πρόγραμμα δεν οδήγησε σε έγκαιρο εντοπισμό της νόσου; Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για το κατά πόσο οι υφιστάμενες μέθοδοι επιτήρησης και δειγματοληψίας επαρκούν για την έγκαιρη διάγνωση του αφθώδους πυρετού, καθώς και για τον λόγο που η επιτήρηση βασίζεται κυρίως σε ορολογικές εξετάσεις αίματος και όχι σε πιο άμεσες μοριακές τεχνικές ανίχνευσης του ιού, παρότι αυτές προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η Νέα Αριστερά ζητά επίσης να εξεταστεί το ενδεχόμενο επανασχεδιασμού του συστήματος επιτήρησης στις νησιωτικές περιοχές υψηλού κινδύνου, με βάση τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την πρόσφατη επιζωοτία στη Λέσβο, ενώ θέτει ζήτημα πολιτικής ευθύνης του υπουργείου για την αποτελεσματικότητα του προγράμματος.
«Δεν έχουμε τη δυνατότητα να ελέγξουμε αν πράγματι το πρόγραμμα εφαρμόστηκε όπως σχεδιάστηκε. Αν όμως εφαρμόστηκε πλήρως, τότε αποδεικνύεται ότι δεν λειτούργησε αποτελεσματικά και χρειάζεται επανασχεδιασμό», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Νικολάου, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα επιτήρησης αποτελεί «τη μόνη πραγματική ασπίδα προστασίας της κτηνοτροφίας του νησιού απέναντι στις επιζωοτίες».
Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η υπόθεση αναδεικνύει όχι μόνο το ζήτημα της επάρκειας των μηχανισμών επιτήρησης αλλά και την ανάγκη διαρκούς θωράκισης της κτηνοτροφίας των ακριτικών νησιών απέναντι σε ζωονόσους, που παραμένουν ενεργή απειλή στην ευρύτερη περιοχή.
