Ανησυχία και πηγή έντονων συζητήσεων στη Μυτιλήνη έχει προκαλέσει η πρόσφατη μεταφορά 300 μεταναστών από την Κρήτη προς την κλειστή ελεγχόμενη δομή της Σάμου, ξυπνώντας μνήμες που όλοι θέλουν να ξεχάσουν. Είναι γεγονός ότι το Ανατολικό Αιγαίο έχει υποστεί μεγάλο οικονομικό, τουριστικό και κοινωνικό πλήγμα από τις τεράστιες μεταναστευτικές ροές, που από το 2015 ξεκίνησαν να έρχονται προς τα νησιά με τον κυριότερο όγκο να τον δέχεται η Λέσβος.
Στη συνέχεια και κυρίως μετά τη φωτιά που έκαψε τον καταυλισμό της Μόριας και τη δημιουργία της δομής του Καρά-Τεπέ, αλλά και μετά από στοχευμένες ενέργειες της κυβέρνησης, όπως την αυστηροποίηση των μέτρων συνοριακής φύλαξης τόσο από το Λιμενικό όσο και από τη Frontex αλλά και τη συνεργασία με τις τουρκικές αρχές, έχουν αλλάξει οι συσχετισμοί και αυτό αποτυπώνεται από τους αριθμούς των αφίξεων που καταγράφονται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία, οι ροές προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχουν σημειώσει μείωση της τάξης του 65%, γεγονός που αποδίδεται στην συνδυαστική εφαρμογή των συστηματικών μέτρων φύλαξης των συνόρων, αλλά και της νέας νομοθετικής προσέγγισης. Το δόγμα «φυλακή ή επιστροφή» φαίνεται να λειτουργεί αποτρεπτικά και αυτό καταγράφεται από τις οικειοθελείς αποχωρήσεις μεταναστών που αυξήθηκαν το πρώτο 5μηνο του 2026 κατά 25%.
Παράλληλα όμως οι διακινητές, που πάντα βρίσκουν νέες πύλες εισόδου παράτυπων μεταναστών, έχουν ρίξει το βάρος τους αφενός στον Έβρο όπου τα χερσαία σύνορα είναι μια πιο εύκολη και πιο ασφαλής πρόσβαση, ενώ και η Κρήτη δέχεται πλέον το σύνολο των μεταναστευτικών ροών της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, κυρίως της Λιβύης, που πιέζουν ασφυκτικά τη μεγαλόνησο.
Στην Κρήτη αυτή τη στιγμή λειτουργούν δυο πρόχειρες δομές για την καταγραφή των μεταναστών που φτάνουν στο νησί, μια στα Χανιά και άλλη μια στο Ηράκλειο, όπου μεταφέρονται και αμέσως μετά την ταυτοποίησή τους μετακινούνται προς την ενδοχώρα. Και ενώ αρχικά τους μετακινούσαν προς τις δομές της κεντρικής Ελλάδας, εντελώς ξαφνικά και παρά τη συμφωνία που έχει υπογραφεί (η οποία αναφέρει ότι στις κλειστές δομές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου δεν επιτρέπεται η μεταφορά μεταναστών από άλλα σημεία εισόδου και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά γι’ αυτούς που εισέρχονται απευθείας στα νησιά), με πρόσχημα ότι στη Σάμο υπάρχει καλύτερο και πιο οργανωμένο κέντρο καταγραφής ώστε οι διαδικασίες να γίνονται με μεγαλύτερη ταχύτητα, μετέφεραν 300 μετανάστες και τους εγκατέστησαν στην κλειστή δομή της, που ήδη φιλοξενεί περίπου 1.240 άτομα (από τα οποία 480 θα αναχωρήσουν άμεσα για την ενδοχώρα). Παράλληλα το προηγούμενο διάστημα από την Κρήτη έχουν μεταφερθεί και άλλοι μετανάστες προς την Λέρο και την Κω, που και εκεί υπάρχουν ανάλογες δομές.
Από την πλευρά τους οι τοπικοί φορείς της Σάμου, ενωμένοι όλοι μαζί, σε πρόσφατη σύσκεψη που πραγματοποίησαν, ομόφωνα αποφάσισαν να ζητήσουν από την κυβέρνηση να υπογράψει νομοθετική δέσμευση σύμφωνα με την οποία θα αποκλείεται το ενδεχόμενο στην κλειστή δομή της Σάμου να έρχονται μετανάστες από άλλες περιοχές, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα δεχθούν για άλλη μια φορά το νησί να καταστραφεί οικονομικά και να κινδυνεύσει η κοινωνική του συνοχή.
Ιστορικό χαμηλό
Όλη αυτή η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με την πίεση που δέχεται η Κρήτη εξαιτίας των αυξημένων μεταναστευτικών ροών δικαιολογημένα έχει αναστατώσει και την κοινωνία της Μυτιλήνης, που σε καμία περίπτωση δεν θέλει να ζήσει άλλη μια μεταναστευτική κρίση ανάλογη του παρελθόντος. Αυτή την περίοδο η δομή του Καρά-Τεπέ σημειώνει ιστορικό χαμηλό αφού φιλοξενεί μόνο 228 άτομα, ενώ οι ροές είναι σχεδόν μηδενικές. Παράλληλα η ομάδα των αστυνομικών που εργάζεται εκεί ολοκληρώνει ταχύτατα τις ταυτοποιήσεις και εκδίδει τα γαλάζια διαβατήρια γι’ αυτούς που πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να φύγουν στην Ευρώπη, ενώ για όσους δεν έχουν προσφυγικό προφίλ τους κατευθύνουν προς τις κλειστές δομές όπου εντός 12 εβδομάδων γίνεται η διαδικασία επιστροφής στην πατρίδα τους.
Με δεδομένο λοιπόν ότι και η Σάμος αλλά και η Λέσβος έχουν αυτή τη στιγμή διαθέσιμο χώρο φιλοξενίας στις δομές τους αλλά και κέντρα καταγραφής που μπορούν άμεσα να ταυτοποιήσουν μεγάλο αριθμό μεταναστών, προκαλείται ανησυχία για το ότι μπορεί και στη Λέσβο να μεταφερθεί ένας αριθμός μεταναστών από την Κρήτη. Ταυτόχρονα οι συνεχιζόμενες αφίξεις μεταναστών προς την Ελλάδα δημιουργούν τις προϋποθέσεις άσκησης πίεσης προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης των εργασιών στην υπερδομή της Βάστριας, που όταν ολοκληρωθεί θα μπορεί να δεχθεί αφενός μεν μετανάστες που με βάση τη συμφωνία που έχει γίνει με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επιστρέψουν από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες όπου ζουν στην πρώτη χώρα υποδοχής που είναι η Ελλάδα, αφετέρου δε και το πλεονάζον μεταναστευτικό κύμα που θα μπαίνει από τις πύλες εισόδου των νησιών του Αιγαίου, της Κρήτης αλλά και του Έβρου.
Με δεδομένο αυτό το ενδεχόμενο και επίσης με δεδομένο ότι η υπερδομή της Βάστριας η οποία στοίχισε πακτωλό χρημάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει περίπτωση να μείνει κλειστή και να μην χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες του μεταναστευτικού για τις οποίες κατασκευάστηκε.
Η Σάμος, ενεργώντας με γρήγορα αντανακλαστικά, με ενωμένους όλους τους τοπικούς φορείς έδειξε το δρόμο ώστε να μην επαναληφθούν ανάλογα με το παρελθόν γεγονότα στο νησί. Το θέμα είναι τι θα κάνει η Λέσβος όταν σε ανάλογη περίπτωση ξεκινήσουν να έρχονται καραβιές προς τα εδώ μετανάστες από την Κρήτη, είτε για πρόχειρη καταγραφή, είτε για να μείνουν μόνιμα στη Βάστρια…
Θα.Β.
