Αντιδράσεις προκαλεί στους κόλπους των μελετητικών γραφείων και των συμβούλων επιχειρήσεων ο σχεδιασμός του νέου προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο έχει ήδη ανακοινωθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και αναμένεται να συγκεντρώσει μεγάλο ενδιαφέρον από χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα.
Το πρόγραμμα προβλέπει τη δυνατότητα ανακαίνισης κλειστών ή ιδιοκατοικούμενων κατοικιών με ποσοστό επιδότησης που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90%, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για νοικοκυριά που επιθυμούν να αναβαθμίσουν την περιουσία τους με περιορισμένη ίδια συμμετοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, οι αιτήσεις αναμένεται να υποβληθούν και να εξεταστούν με τη μέθοδο της «σειράς προτεραιότητας» και όχι μέσω συγκριτικής αξιολόγησης των προτάσεων. Η συγκεκριμένη επιλογή προκαλεί την έντονη αντίδραση του Συνδέσμου Συμβούλων Επιχειρήσεων, ο οποίος με επιστολή του ζητά την αναθεώρηση του τρόπου ένταξης των δικαιούχων.
Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, η πρακτική της σειράς προτεραιότητας έχει εφαρμοστεί και στο παρελθόν σε αντίστοιχα επενδυτικά προγράμματα, με αποτελέσματα που χαρακτηρίζει «καταστροφικά». Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, η διαδικασία μετατρέπει την υποβολή των αιτήσεων σε έναν αγώνα ταχύτητας, όπου καθοριστικό ρόλο δεν παίζει η ποιότητα ή η πληρότητα του φακέλου, αλλά το πόσο γρήγορα μπορεί να καταχωρηθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα.
Οι σύμβουλοι επιχειρήσεων υποστηρίζουν ότι η πίεση για άμεση υποβολή αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα λαθών, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στην απόρριψη φακέλων, που υπό διαφορετικές συνθήκες θα πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης.
Μάλιστα, επικαλούνται προηγούμενες εμπειρίες από αντίστοιχες δράσεις, στις οποίες οι διαθέσιμοι πόροι εξαντλήθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, υπήρξαν προγράμματα που «έκλεισαν» μόλις σε δυόμισι λεπτά από την έναρξη της διαδικασίας υποβολής, αφήνοντας εκτός μεγάλο αριθμό ενδιαφερομένων.
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει ο Σύνδεσμος αφορά τις τεχνολογικές ανισότητες μεταξύ διαφορετικών περιοχών της χώρας. Η ταχύτητα σύνδεσης στο διαδίκτυο, όπως υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι του κλάδου, μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας ή αποτυχίας μιας αίτησης, δημιουργώντας αντικειμενικά μειονεκτήματα για κατοίκους απομακρυσμένων ή λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών.
Παράλληλα, οι σύμβουλοι επιχειρήσεων εκφράζουν προβληματισμό για το κατά πόσο η συγκεκριμένη διαδικασία διασφαλίζει συνθήκες ισοτιμίας και ίσης μεταχείρισης. Όπως σημειώνουν, η επιλογή των δικαιούχων με βάση την ταχύτητα υποβολής ευνοεί τον τεχνικά ισχυρότερο και όχι απαραίτητα τον πλέον επιλέξιμο ή τον πιο ώριμο επενδυτικά φάκελο.
Στην επιστολή τους διατυπώνουν επίσης επιφυλάξεις σχετικά με τη δυνατότητα πλήρους διασφάλισης της διαφάνειας σε μια διαδικασία που βασίζεται αποκλειστικά σε ηλεκτρονικά συστήματα. Αν και δεν αμφισβητούν ευθέως την αξιοπιστία της πλατφόρμας, επισημαίνουν ότι είναι δύσκολο να πειστεί η κοινή γνώμη πως δεν μπορούν να υπάρξουν τεχνικές παρεμβάσεις ή πρακτικές που θα επηρεάσουν τη σειρά κατάταξης των αιτήσεων.
Για τους λόγους αυτούς, ο Σύνδεσμος ζητά την υιοθέτηση της μεθόδου της συγκριτικής αξιολόγησης, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερο διοικητικό φόρτο για τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως υποστηρίζει, η αξιολόγηση με συγκεκριμένα κριτήρια αποτελεί τη δικαιότερη διαδικασία, καθώς επιτρέπει την επιλογή των καλύτερων προτάσεων και συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας.
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει το επόμενο διάστημα τόσο τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες όσο και το Υπουργείο, καθώς η επιλογή του τρόπου ένταξης θεωρείται κρίσιμη για την επιτυχία ενός προγράμματος που φιλοδοξεί να δώσει νέα ώθηση στην αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος της χώρας.
