Η δημοσίευση των εφαρμοστικών αποφάσεων στο ΦΕΚ για τις αντιμισθίες και τα έξοδα παράστασης των αιρετών της Αυτοδιοίκησης, αντί να σημάνει το τέλος της αβεβαιότητας, άνοιξε έναν νέο κύκλο προβληματισμού στις δημοτικές υπηρεσίες. Από την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου στις 7 Ιουλίου, επικρατεί έντονη σύγχυση σχετικά με το ποιες διατάξεις εφαρμόζονται άμεσα και ποιες αφορούν στη νέα αυτοδιοικητική περίοδο.
Παρά το γεγονός ότι τα προβλεπόμενα ποσά παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητα σε σχέση με εκείνα που ίσχυαν από τον Ιανουάριο του 2026, η απουσία σαφών διευκρινίσεων έχει δημιουργήσει ένα θολό τοπίο, αφήνοντας στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναζητούν απαντήσεις για την ορθή εφαρμογή του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης. Όπως ανέφεραν στελέχη της αυτοδιοίκησης, τα ίδια χρήματα έπαιρναν και τότε, τα ίδια ποσά αναλογούν και τώρα, σύμφωνα με το Νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης που τέθηκε σε ισχύ από τις 7 Ιουλίου.
Το γεγονός ότι οι νέες αντιμισθίες δημάρχων και αντιδημάρχων συνδέονται με το νέο θεσμικό πλαίσιο και με τη συγκρότηση των νέων προεδρείων, έχει οδηγήσει αρκετούς δήμους να θεωρούν ότι οι σχετικές μεταβολές στις αποδοχές θα αποτυπωθούν ουσιαστικά από την έναρξη της επόμενης δημοτικής περιόδου. Ωστόσο, η άμεση ισχύς των υπουργικών αποφάσεων έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα ως προς τις μισθολογικές καταβολές που πραγματοποιούνται σήμερα.
Ανάλογη ασάφεια παρατηρείται και στις περιπτώσεις ειδικών αδειών και αδειών άνευ αποδοχών των αιρετών. Υπηρεσίες αναμένουν διευκρινιστικές εγκυκλίους από το υπουργείο Εσωτερικών προκειμένου να εφαρμόσουν ομοιόμορφα τις νέες διατάξεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση αντιδημάρχου, ο οποίος όφειλε, βάσει του νέου καθεστώτος, ν΄ αναστείλει τα υπηρεσιακά του καθήκοντα προκειμένου να ασκεί πλήρως τα καθήκοντά του ως έμμισθος αντιδήμαρχος, χωρίς όμως να έχει ακόμη ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία από την υπηρεσία του. Και τούτο, γιατί αν εφαρμοστεί η νέα ΚΥΑ οφείλει ν’ αναστείλει τα υπηρεσιακά του καθήκοντα και να μην κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Οι ΚΥΑ
Οι δύο Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, που δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ Β’ 4182/8.7.2026, εξειδικεύουν τις προβλέψεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τις αντιμισθίες και τα έξοδα παράστασης. Διατηρείται η σύνδεση των αποδοχών των δημάρχων με εκείνες του γενικού γραμματέα υπουργείου, ενώ προβλέπονται αντίστοιχα ποσοστά για αντιδημάρχους, περιφερειάρχες και αντιπεριφερειάρχες.
Το μεγαλύτερο, ωστόσο, άγχος των οικονομικών δημοτικών υπηρεσιών αφορά στη νέα οικονομική ενίσχυση των προέδρων των δημοτικών κοινοτήτων. Η μετατροπή των έως σήμερα εξόδων κίνησης σε έξοδα παράστασης, σε συνδυασμό με τις πρόσθετες αποζημιώσεις λόγω απόστασης από την έδρα του δήμου, συνεπάγεται σημαντική επιβάρυνση για τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Στους δήμους της Λέσβου γίνεται ήδη λόγος για ανάγκη εξεύρεσης πρόσθετων πόρων ύψους 50.000 έως 80.000 ευρώ ετησίως, προκειμένου να καλυφθούν οι νέες υποχρεώσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα ρύθμιση για τους προέδρους συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων και τους εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων. Οι συγκεκριμένοι αιρετοί λαμβάνουν πλέον έξοδα παράστασης ίσα με το 12,5% της αντιμισθίας του οικείου δημάρχου, ενώ προβλέπεται πρόσθετη οικονομική ενίσχυση ανάλογα με την απόσταση της κοινότητας από την έδρα του δήμου, που σημαίνει ότι θα λαμβάνουν 50 ευρώ για απόσταση έως 10 χιλιόμετρα, 100 ευρώ για απόσταση άνω των 10 και έως 20 χιλιομέτρων, 150 ευρώ για απόσταση μεγαλύτερη των 20 χιλιομέτρων.
Τι ισχύει στις Περιφέρειες
Το νέο πλαίσιο επεκτείνεται και στις Περιφέρειες, διατηρώντας την αντιμισθία του περιφερειάρχη στο 100% των αποδοχών του γενικού γραμματέα υπουργείου. Οι αναπληρωτές περιφερειάρχες και οι αντιπεριφερειάρχες λαμβάνουν αντιμισθία ίση με το 75% της αντιμισθίας του περιφερειάρχη, επιβεβαιώνοντας τη βούληση της Πολιτείας να αναγνωρίσει τον αυξημένο διοικητικό τους ρόλο. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα καταβολής εξόδων παράστασης σ΄ όσους δεν επιλέγουν την αντιμισθία, ώστε να διασφαλίζεται η εύρυθμη άσκηση των καθηκόντων τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στους προέδρους των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, οι οποίοι δικαιούνται πλέον έξοδα παράστασης ίσα με το 35% της αντιμισθίας του οικείου δημάρχου ή περιφερειάρχη. Η πρόβλεψη αυτή αναγνωρίζει τον θεσμικό ρόλο των προεδρείων στη λειτουργία των συλλογικών οργάνων, καθώς και τις αυξημένες ευθύνες που αναλαμβάνουν για τον συντονισμό των συνεδριάσεων και την τήρηση της εύρυθμης δημοκρατικής διαδικασίας.
