- Δεν άνοιξε ακόμη ουσιαστικά το ΟΣΔΕ, με συνέπεια να επιτείνεται η αγωνία για το χρονοδιάγραμμα των επιδοτήσεων
- Με διασταυρώσεις τύπου Εφορίας φέτος οι έλεγχοι των αγροτών και των κτηνοτρόφων για τις επιδοτήσεις
- Μεγάλο αγκάθι τα στοιχεία του κτηματολογίου σε Μυτιλήνη και Γέρα, αν χρησιμοποιηθούν από την ΑΑΔΕ
Σε αναμονή συνεχίζει να παραμένει η διαδικασία των δηλώσεων ΟΣΔΕ για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων για τις αγροτικές και κτηνοτροφικές επιδοτήσεις, καθώς η μετάβαση του συστήματος από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Εσόδων έχει προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στην έναρξη της διαδικασίας υποβολής.
Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις ότι η διαδικασία θα ξεκινούσε μέσα στον Ιούλιο ή το αργότερο στις αρχές Αυγούστου, μέχρι χθες η υποβολή των αιτήσεων δεν είχε ξεκινήσει ουσιαστικά. Τυπικά το σύστημα εμφανίζεται διαθέσιμο, όμως τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων δεν έχουν ακόμη πλήρη δυνατότητα λειτουργίας, καθώς αναμένουν οδηγίες και τελικές διευκρινίσεις για το νέο πλαίσιο.
Ραντεβού το Σεπτέμβρη
Με τα σημερινά δεδομένα, εκτιμάται ότι η πραγματική έναρξη των δηλώσεων θα μεταφερθεί μετά τον Δεκαπενταύγουστο, γεγονός που δημιουργεί νέα προβλήματα στον προγραμματισμό των πληρωμών.
Ο υπεύθυνος ΟΣΔΕ και διευθυντής του Κέντρου Υποδοχής Δηλώσεων της Γαία Επιχειρείν για τη Λέσβο, Στρατής Κεφάλας, επισημαίνει στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας ότι το φετινό ΟΣΔΕ αποτελεί μια μεγάλη αλλαγή για όλους τους εμπλεκόμενους: «Το νέο σύστημα απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή, σωστή προετοιμασία και πλήρη φάκελο από κάθε παραγωγό. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για μια διαδικασία συμπλήρωσης μιας αίτησης, αλλά για μια διαδικασία όπου κάθε στοιχείο που δηλώνεται θα πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί και να επιβεβαιωθεί».
Οι πληρωμές… προς τα πίσω
Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, όσοι παραγωγοί προλάβουν να υποβάλουν τις δηλώσεις ΟΣΔΕ μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου θα μπορούν να λάβουν την προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης μέχρι τις 30 Οκτωβρίου.
Για όσους υποβάλλουν δηλώσεις από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου, που είναι η καταληκτική ημερομηνία, η προκαταβολή προβλέπεται μέχρι τις 30 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, οι ημερομηνίες αυτές είχαν δοθεί με την προϋπόθεση ότι το σύστημα θα είχε ξεκινήσει εγκαίρως. Η καθυστέρηση στην έναρξη του ΟΣΔΕ δημιουργεί πλέον σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να τηρηθούν στην πράξη.
Για πρώτη φορά η διαδικασία ξεκινά τόσο αργά. Ακόμη και σε προηγούμενες χρονιές με σοβαρά προβλήματα λειτουργίας, μέσα στον Αύγουστο είχε ήδη προχωρήσει σημαντικό μέρος της διαδικασίας. Φέτος, αντίθετα, η υποβολή των δηλώσεων παραμένει ουσιαστικά σε εκκρεμότητα.
Νέο καθεστώς ευθύνης
Η φετινή διαδικασία δεν αλλάζει μόνο ως προς τον τρόπο ελέγχου των στοιχείων, αλλά και ως προς την ευθύνη όσων συμμετέχουν στην υποβολή. Οι δηλώσεις ΟΣΔΕ, που θα κατατίθενται στο εξής, θα έχουν χαρακτήρα συνυπευθυνότητας μεταξύ του Κέντρου Υποδοχής Δηλώσεων και του αγρότη ή κτηνοτρόφου.
Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός θα πρέπει να προσκομίζει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και στοιχεία που αποδεικνύουν την πραγματική κατάσταση της εκμετάλλευσής του, ενώ παράλληλα το Κέντρο Υποδοχής Δηλώσεων θα έχει υποχρέωση να συλλέγει, να ελέγχει και να υποβάλλει τα προβλεπόμενα δεδομένα με ακρίβεια.
Η διαδικασία δεν θα βασίζεται πλέον στη μέχρι σήμερα πρακτική της απλής καταχώρισης στοιχείων, αλλά σε ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων και διασταυρώσεων τύπου Εφορίας! «Η σωστή προετοιμασία του φακέλου είναι πλέον απαραίτητη. Ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει ότι κάθε στοιχείο που δηλώνεται θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και κάθε Κέντρο Υποδοχής Δηλώσεων έχει αυξημένη ευθύνη για την ορθή υποβολή της αίτησης», τονίζει ο κ. Κεφάλας.
Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ
Η μεγαλύτερη αλλαγή του φετινού ΟΣΔΕ είναι η μεταφορά του συστήματος ελέγχου στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Εσόδων. Οι έλεγχοι πλέον αναμένεται να έχουν περισσότερο χαρακτήρα φορολογικών διασταυρώσεων, με αξιοποίηση δεδομένων από διαφορετικές πηγές.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η διασύνδεση με στοιχεία του Κτηματολογίου, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό σε περιοχές όπως η Λέσβος. Ειδικά στη Γέρα και στην ευρύτερη περιοχή της Μυτιλήνης, όπου υπάρχει έντονη ελαιοπαραγωγική δραστηριότητα, υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες και λάθη στις κτηματολογικές εγγραφές. Αγροτεμάχια εμφανίζονται σε διαφορετικές θέσεις, με διαφορετικές διαστάσεις ή στοιχεία γειτονικών ιδιοκτησιών. Σε περίπτωση που οι κτηματολογικές βάσεις χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο ελέγχου χωρίς να έχουν προηγηθεί οι απαραίτητες διορθώσεις, υπάρχει κίνδυνος παραγωγοί που πραγματικά δικαιούνται ενισχύσεις να αντιμετωπίσουν προβλήματα εξαιτίας λαθών που δεν οφείλονται στους ίδιους.
Οι εκκρεμότητες των ελέγχων
Η αυστηροποίηση του συστήματος δεν σημαίνει ότι θα φέρει απαραίτητα στο προσκήνιο όσους αγρότες και κτηνοτρόφους εμφανίζονται με εκμεταλλεύσεις και καλλιέργειες που στην πραγματικότητα δεν έχουν, καθώς δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις προϋποθέσεις.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου κτηνοτρόφοι εμφανίζονται να έχουν ενταχθεί σε προγράμματα ή να λαμβάνουν ενισχύσεις χωρίς αντίστοιχη πραγματική παραγωγική δραστηριότητα. Είναι αβέβαιο ότι αυτές οι καταστάσεις θα εντοπιστούν από τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, αν το Υπουργείο δεν κάνει έναν εκτεταμένο αριθμό ελέγχων, κάτι που με τα μέχρι τώρα δεδομένα φαίνεται ότι θέλει να αποφύγει, ώστε να μην διευρυνθεί περαιτέρω το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι νέοι μηχανισμοί ελέγχου θα μπορέσουν να εντοπίσουν αυτές τις περιπτώσεις και να αποκαταστήσουν την αξιοπιστία του συστήματος.
Με αγωνία για τις επιδοτήσεις
Ο αγροτικός κόσμος οδηγείται προς τον Δεκαπενταύγουστο χωρίς ουσιαστική έναρξη της διαδικασίας, ενώ οι ημερομηνίες πληρωμής της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης παραμένουν αβέβαιες εν όψει του φθινοπώρου που αναμένεται δύσκολο και για τους ελαιοπαραγωγούς που χρειάζονται ρευστότητα για την κάλυψη των εξόδων της ελαιοσυλλογής, όπως και για τους κτηνοτρόφους που δοκιμάζονται από τον αφθώδη πυρετό.
Το φετινό ΟΣΔΕ αποτελεί μια πρωτοφανή δοκιμασία, καθώς συνδυάζει τη μεγαλύτερη θεσμική αλλαγή των τελευταίων ετών με μια καθυστέρηση που πιέζει ολόκληρο το χρονοδιάγραμμα. Η νέα εποχή των επιδοτήσεων ξεκινά με αυστηροποίηση, η οποία φέρνει περισσότερες ευθύνες και την ανάγκη για μεγαλύτερη ακρίβεια από όλους τους εμπλεκόμενους.
