Την πρωτοκαθεδρία στους εορτασμούς της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στη Λέσβο έχει κάθε χρόνο η Αγιάσος, όπου η σημερινή ημέρα τιμάται με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη.
Η ξεχωριστή σημασία της ημέρας για την Αγιάσο βρίσκεται στο πολύτιμο κειμήλιο που φυλάσσεται στον ναό, ένα μικρό τεμάχιο από τον Τίμιο Σταυρό, το οποίο μετέφερε το 803 μ.Χ. ο μοναχός Αγάθωνας μαζί με την εικόνα της Παναγίας. Το Τίμιο Ξύλο είναι εγκιβωτισμένο σε μεγαλύτερο σταυρό και παραμένει όλο τον χρόνο σε ειδικό χώρο, και κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου γίνεται λιτανεία.
Μετά τη Θεία Λειτουργία ακολουθεί η λιτάνευση του Τιμίου Ξύλου στους δρόμους της Αγιάσου, με εκατοντάδες πιστούς να συμμετέχουν με ευλάβεια σε ένα έθιμο που έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία και την παράδοση του τόπου.
Η Αγιάσος, όμως, έχει την ιδιαίτερη ευλογία να διαθέτει και έναν δεύτερο ιστορικό Σταυρό. Πρόκειται για έναν μεγάλο ξύλινο Σταυρό που μεταφέρθηκε το 1931 από τα Ιεροσόλυμα στη Μυτιλήνη και αρχικά τοποθετήθηκε στον ναό του Αγίου Θεράποντα. Τον είχε μεταφέρει ο τότε Μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος Α΄, ο από Δυρραχίου, κατά τη διάρκεια προσκυνήματός του στους Αγίους Τόπους. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Σταυρός είχε καθαγιαστεί τη Μεγάλη Παρασκευή, ακολουθώντας την ιερή διαδρομή προς τον Γολγοθά.
Ο μεγάλος αυτός Σταυρός παρέμεινε για δεκαετίες στον Άγιο Θεράποντα και κατά τη δεκαετία του 1970 μεταφέρθηκε στην Αγιάσο, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα. Είναι ο δεύτερος Σταυρός που λιτανεύεται σήμερα μαζί με το Τίμιο Ξύλο, προσδίδοντας έναν μοναδικό χαρακτήρα στον εορτασμό.
Έτσι, κάθε 14 Σεπτεμβρίου η Αγιάσος γίνεται σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Λέσβο, συγκεντρώνοντας πλήθος πιστών που προσέρχονται για να προσκυνήσουν τα δύο ιστορικά κειμήλια και να συμμετάσχουν στη λιτάνευση του Τιμίου Σταυρού, σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές θρησκευτικές παραδόσεις της Λέσβου.
