Ανοιχτές πόρτες, σπασμένα και κρεμασμένα παράθυρα και ένα κτίριο που παραμένει ουσιαστικά απροστάτευτο απέναντι στις καιρικές συνθήκες. Αυτή είναι σήμερα η εικόνα του Αρχοντικού Κατσάνη, ενός σημαντικού κτιρίου για τη Μυτιλήνη, το οποίο φαίνεται να έχει αφεθεί στην τύχη του μέχρι να ολοκληρωθούν οι μελέτες και να βρεθεί η χρηματοδότηση για να επισκευαστεί. Ο Δήμος Μυτιλήνης αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων, ακόμα και για τα στοιχειώδη: Να προστατεύσει το εσωτερικό του κτιρίου κλείνοντας με σανίδες ή με μουσαμά τις πόρτες και τα σπασμένα παράθυρα.
Η πρόσβαση στον χώρο είναι ιδιαίτερα εύκολη, καθώς από τα σημεία της περίφραξης και τους πλαϊνούς μαντρότοιχους μπορεί κανείς να εισέλθει στο οικόπεδο, ενώ η κεντρική είσοδος του κτιρίου παραμένει ορθάνοιχτη. Στο εσωτερικό, οι πόρτες και τα παράθυρα που έχουν σπάσει ή έχουν αποκολληθεί δεν προσφέρουν ουσιαστικά καμία προστασία.
Το αποτέλεσμα είναι το Αρχοντικό Κατσάνη να μπάζει νερά και να παραμένει εκτεθειμένο σε έναν ακόμη χειμώνα. Άραγε πόσο δύσκολο θα ήταν, μέχρι να ολοκληρωθεί η μελέτη και να εξασφαλιστούν τα απαιτούμενα χρήματα για την αποκατάσταση, να ληφθούν στοιχειώδη μέτρα προστασίας του κτιρίου;
Ούτε τα αυτονόητα
Ακόμη και μερικά ξύλινα φύλλα ή σανίδες στις θέσεις των σπασμένων παραθύρων και ένα στοιχειώδες κλείσιμο των εισόδων θα μπορούσαν να περιορίσουν την εισροή νερού και να προστατεύσουν το εσωτερικό. Αντί γι’ αυτό, το κτίριο παραμένει εκτεθειμένο.
Και αυτό δεν είναι ένα απλό αισθητικό ζήτημα, αλλά θέμα ουσίας καθώς το νερό και η υγρασία μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά ένα ήδη ταλαιπωρημένο κτίριο. Κάθε χειμώνας που περνά χωρίς στοιχειώδη προστασία μπορεί να σημαίνει νέες φθορές στους τοίχους, στα δάπεδα, στις οροφές και κυρίως στο εσωτερικό του αρχοντικού. Με αποτέλεσμα, όταν κάποια στιγμή φτάσει η ώρα της πραγματικής επισκευής, το κόστος να είναι ακόμη μεγαλύτερο, προφανώς όμως αυτό ελάχιστα ενδιαφέρει τους αρμοδίους.
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την εκπόνηση της μελέτης επισκευής και αναδιαρρύθμισης του Αρχοντικού Κατσάνη. Το καλοκαίρι του 2025 αναδείχθηκε μελετητικό γραφείο για την ανάθεση της σχετικής μελέτης, η οποία χρηματοδοτείται με 300.000 ευρώ από την Περιφέρεια. Η χρηματοδότηση είχε υπογραφεί ήδη από τον Νοέμβριο του 2024 από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη Προγραμματισμού, Στρατή Κυρατζή.
Του χρόνου η μελέτη
Κι όμως, ενώ έναν χρόνο αργότερα θα ανέμενε κανείς η μελέτη να έχει ολοκληρωθεί και να παραδοθεί φέτος το Σεπτέμβριο, η παράδοσή της μετατίθεται πλέον για τον Σεπτέμβριο του 2027.
Ο λόγος της παράτασης συνδέεται με μια νέα απόφαση για την αξιοποίηση του χώρου: Στην πίσω αυλή του αρχοντικού προβλέπεται να ανεγερθούν δύο κτιριακές εγκαταστάσεις, προκειμένου να στεγαστούν παιδιά βρεφονηπιακού και παιδικού σταθμού σε διαφορετικά κτίρια.
Από αυτή την εξέλιξη προκύπτει ένα σοβαρό ερώτημα σε σχέση με όσα είχαν ειπωθεί στο παρελθόν για το Αρχοντικό Κατσάνη και τη στέγαση του Μουσικού Σχολείου. Για το Μουσικό Σχολείο είχε υποστηριχθεί ότι ο χώρος δεν μπορούσε να φιλοξενήσει τη συγκεκριμένη χρήση και ότι υπήρχαν ζητήματα που καθιστούσαν αδύνατη την εγκατάστασή του στην περιοχή. Σήμερα, όμως, σχεδιάζεται η ανέγερση νέων κτιριακών εγκαταστάσεων στην πίσω πλευρά του αρχοντικού, παράλληλα με την αποκατάσταση και αναδιαρρύθμιση του ίδιου του κτιρίου.
Με απλά λόγια, ο χώρος που εμφανιζόταν ως ανεπαρκής για να φιλοξενήσει το Μουσικό Σχολείο φαίνεται τελικά ότι μπορεί να αξιοποιηθεί για την ανέγερση νέων κτιρίων που θα στεγάσουν τον 2ο παιδικό και βρεφονηπιακό σταθμό. Και αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τα επιχειρήματα που είχαν διατυπωθεί τότε σχετικά με το αν «χωράει» ή όχι μια εκπαιδευτική δομή στον συγκεκριμένο χώρο.
Όμως, πριν από όλα αυτά, υπάρχει μια πολύ πιο άμεση ανάγκη και αυτή είναι να προστατευθεί το ίδιο το Αρχοντικό Κατσάνη. Γιατί όσο οι πόρτες παραμένουν ανοιχτές, τα παράθυρα σπασμένα και το νερό μπαίνει στο εσωτερικό, κάθε παράταση της μελέτης είναι ένας ακόμη χειμώνας κατά τον οποίο ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Μυτιλήνης παραμένει εκτεθειμένο στη φθορά. Και η εικόνα αυτή δεν τιμά ούτε το κτίριο, ούτε το Δήμο Μυτιλήνης.
Υπενθυμίζουμε ότι το Αρχοντικό Κατσάνη, διασώθηκε κυριολεκτικά στο παρά 5’ το 2016 από τον τότε δήμαρχο Σπύρο Γαληνό, καθώς είχε περιέλθει στο ΤΑΪΠΕΔ και κινδύνευε με εκποίηση, να περάσει στα χέρια ιδιωτών. Ωστόσο ήταν καίρια τότε η παρέμβαση του δημάρχου, εξασφαλίζοντας με τη βοήθεια του Βουλευτή εκείνης της περιόδου, Γιώργου Πάλλη, πρόσθετη χρηματοδότηση, με την οποία ουσιαστικά το αγόρασε. Δηλαδή η κυβέρνηση Τσίπρα έδωσε στο Δήμο έξτρα λεφτά και ο Δήμος αγόρασε από το ΤΑΊΠΕΔ το ακίνητο για να το αξιοποιήσει ως μουσικό σχολείο.
