Σημαντική οικονομική ανάσα, με την απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, να εγκρίνει τη χρηματοδότηση νέων αναπτυξιακών προγραμμάτων που ξεπερνούν τα 150 εκατομμύρια ευρώ, παίρνει η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Πρόκειται για μια σημαντική κυβερνητική απόφαση που στοχεύει να φέρει την περιοχή πιο κοντά σε μια σταθερή αναπτυξιακή πορεία, έπειτα από χρόνια όπου είχε μείνει πίσω.
Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, και συγκεκριμένα στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο, το οποίο είχε αρχικό προϋπολογισμό 116 εκατομμύρια ευρώ, όμως χάρη στην υπερδέσμευση οι διαθέσιμοι πόροι ανέρχονται πλέον στα 150,8 εκατ. ευρώ.
Η σημαντική αύξηση των κονδυλίων αντανακλά την ανάγκη να καλυφθούν πολλά χρόνια καθυστέρησης σε τομείς ζωτικής σημασίας για την περιφέρεια, που παρά τις φυσικές της ομορφιές και τις στρατηγικές της δυνατότητες, παρέμενε πίσω σε βασικούς τομείς υποδομών και κοινωνικής ανάπτυξης.
Η κατανομή των κονδυλίων
Η κατανομή των κονδυλίων δεν έγινε τυχαία. Μετά την ενδελεχή αξιολόγηση και εισήγηση της Γενικής Γραμματείας Προγραμματισμού και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, η χρηματοδότηση κατανέμεται σε τομείς που έχουν άμεση σχέση με τις πιο πιεστικές ανάγκες της περιοχής.
- Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών: Το μεγαλύτερο κομμάτι της χρηματοδότησης, περίπου 48,8 εκατομμύρια ευρώ (ποσοστό 42,1%), θα κατευθυνθεί στη βελτίωση των υποδομών. Αυτό σημαίνει καλύτερους δρόμους, λιμάνια και μεταφορικά δίκτυα, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά για κάθε ανάπτυξη, ειδικά σε μια νησιωτική περιοχή, όπως το Βόρειο Αιγαίο. Η βελτίωση των υποδομών θα ενισχύσει τις μετακινήσεις, το εμπόριο και τον τουρισμό, δημιουργώντας παράλληλα νέες θέσεις εργασίας.
- Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη: Σε αυτόν τον τομέα θα διατεθούν περίπου 22,5 εκατομμύρια ευρώ (19,4%), ώστε να ενισχυθούν οι κοινωνικές δομές και να αντιμετωπιστούν προβλήματα που αφορούν ευάλωτες ομάδες. Η στήριξη στην υγεία, στην εκπαίδευση και στις κοινωνικές υπηρεσίες είναι κρίσιμη για να γίνει η περιφέρεια πιο δίκαιη και ανθεκτική.
- Πράσινη Ανάπτυξη και Μετασχηματισμός: Με άλλα 22,5 εκατομμύρια ευρώ (19,4%), η Περιφέρεια προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μετάβαση σε πιο φιλικές προς το περιβάλλον μορφές παραγωγής και ζωής. Εδώ περιλαμβάνονται έργα που αφορούν στην εξοικονόμηση ενέργειας, τις ανανεώσιμες πηγές και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
- Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα: Ένα σημαντικό ποσό, 9,15 εκατομμύρια ευρώ (7,9%), προορίζεται για την προώθηση της καινοτομίας, την ενίσχυση των τοπικών επιχειρήσεων και την ανάπτυξη συνεργασιών με αγορές του εξωτερικού. Η στόχευση αυτή είναι κρίσιμη για να μπορέσει η περιφέρεια να βγει από την απομόνωση και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της.
- Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης: Με 6,1 εκατομμύρια ευρώ (5,3%) χρηματοδοτούνται δράσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, όπως μέτρα πρόληψης και προσαρμογής, καθώς και η διαχείριση φυσικών καταστροφών, που αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για το νησιωτικό Βόρειο Αιγαίο.
- Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη: Για την ενίσχυση της ψηφιακής υποδομής και την εφαρμογή τεχνολογιών αιχμής διατίθενται 5 εκατομμύρια ευρώ (4,3%), ποσό που, αν και μικρότερο σε σύγκριση με άλλους τομείς, σηματοδοτεί την προσπάθεια της Περιφέρειας να προχωρήσει προς το μέλλον.
- Υποστήριξη Προγραμμάτων: Τέλος, 1,96 εκατομμύρια ευρώ (1,7%) θα καλύψουν τα έξοδα υποστήριξης των προγραμμάτων, διασφαλίζοντας την ομαλή υλοποίηση και την εποπτεία τους.
Αναφορικά με την έγκριση του προγράμματος, ο περιφερειάρχης, Κώστας Μουτζούρης, με δήλωσή του υποστήριξε ότι «η έγκριση του Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου
2026-2030 και, κυρίως, η προσθήκη του ανεκτέλεστου της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου ως πρόσθετου πόρου, αποτελούν μια καθοριστική πολιτική κι αναπτυξιακή εξέλιξη για την Περιφέρειά μας. Διαμορφώνουμε ένα ισχυρό χρηματοδοτικό πλαίσιο που μας επιτρέπει να προχωρήσουμε με σχέδιο, σταθερότητα και αποφασιστικότητα σε έργα που θωρακίζουν τα νησιά μας».
Υπό δοκιμασία η ικανότητα της περιφέρειας
Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση είναι η απορρόφηση των χρημάτων, δηλαδή, να μην μείνουν τα κονδύλια αναξιοποίητα. Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου έχει συχνά δυσκολευτεί να φέρει σε πέρας τον όγκο και την πολυπλοκότητα των έργων που αναλαμβάνει.
Οι διαδικασίες έγκρισης, δημοπράτησης και υλοποίησης συχνά τραβούν σε μάκρος. Ταυτόχρονα, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις δυσχεραίνουν τον έλεγχο και την παρακολούθηση των έργων. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο να χαθούν σημαντικοί πόροι ή να μην αποφέρουν το προσδοκώμενο όφελος στην τοπική κοινωνία.
Είναι η πρώτη φορά που διατίθενται τόσα χρήματα στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου για το 2026-2030, και το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Περιφέρεια έχει καταφέρει να μάθει από τα παλιά λάθη και να ενισχύσει τις δομές της ώστε να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις.
