Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας, που πραγματοποιείται από τις 16 έως τις 22 Σεπτεμβρίου με κεντρικό μήνυμα «Mobility for Everyone – Intergenerational Fairness» («Μετακίνηση για όλους – Διαγενεακή Δικαιοσύνη»), αποτελεί μια καλή αφορμή για τη δημοτική αρχή Μυτιλήνης να θέσει συγκεκριμένες προτεραιότητες, όπως είναι ασφαλείς διαδρομές προς τα σχολεία, ελεύθερα και συνεχόμενα πεζοδρόμια, ασφαλείς διαβάσεις, καλύτερος φωτισμός, προσβάσιμες στάσεις και αποτελεσματικότερος έλεγχος της παράνομης στάθμευσης.
Για μια πόλη όπως η Μυτιλήνη, όπου τα προβλήματα του δημόσιου χώρου και της κυκλοφορίας είναι καθημερινά, το ζήτημα της κινητικότητας δεν πρέπει ν΄ αντιμετωπίζεται ως μια μελέτη και μόνο. Είναι θέμα ποιότητας ζωής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Ένα παιδί που πηγαίνει στο σχολείο, ένας γονιός με καρότσι κι ένας ηλικιωμένος δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες με έναν οδηγό αυτοκινήτου. Αν το πεζοδρόμιο είναι κατειλημμένο, αν μια διάβαση δεν είναι ασφαλής ή αν ο χρόνος ενός σηματοδότη δεν επαρκεί για να περάσει ένας ηλικιωμένος, τότε η πόλη δεν είναι πραγματικά προσβάσιμη.
Αυτό είναι και το ουσιαστικό μήνυμα της φετινής Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας. Η κινητικότητα για όλους δεν αφορά μόνο στις υποδομές για τα άτομα με αναπηρία. Αφορά κάθε άνθρωπο που θέλει να κινηθεί με ασφάλεια, αυτονομία κι αξιοπρέπεια, ανεξάρτητα από την ηλικία, το εισόδημα ή τη γειτονιά στην οποία ζει.
Για τη Μυτιλήνη, αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός της πόλης πρέπει να ξεκινά από τον άνθρωπο κι όχι αποκλειστικά από το αυτοκίνητο. Η παράνομη στάθμευση που καταλαμβάνει πεζοδρόμια, οι ασυνέχειες στις διαδρομές των πεζών, οι δυσκολίες πρόσβασης και η κυκλοφοριακή πίεση δεν είναι ξεχωριστά προβλήματα. Συνδέονται μεταξύ τους και επηρεάζουν περισσότερο εκείνους που έχουν λιγότερες δυνατότητες να προστατευθούν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η έννοια της «μεταφορικής φτώχειας». Όταν οι δημόσιες συγκοινωνίες δεν επαρκούν ή όταν η πόλη δεν προσφέρει ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις, ένας άνθρωπος χωρίς αυτοκίνητο μπορεί να δυσκολεύεται να φτάσει στην εργασία, στο σχολείο, στις υπηρεσίες ή ακόμη και στις βασικές καθημερινές του ανάγκες.
Γι’ αυτό η Μυτιλήνη χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο κινητικότητας. Ένα σχέδιο που θα συνδέει τις γειτονιές με τα σχολεία, τις υπηρεσίες και τους χώρους εργασίας, θα ενισχύει το περπάτημα και την ποδηλασία, όπου αυτό είναι εφικτό και θα βελτιώνει τη δημόσια συγκοινωνία.
Πρώτη προτεραιότητα, όμως, πρέπει να είναι τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Η δημιουργία ασφαλών σχολικών διαδρομών, η προστασία των διαβάσεων, η αποκατάσταση των πεζοδρομίων και η απομάκρυνση των εμποδίων είναι παρεμβάσεις που μπορούν να αλλάξουν άμεσα την καθημερινότητα.
Ταυτόχρονα, κάθε νέα δημοτική απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη της το αν μπορεί να κινηθεί εδώ με ασφάλεια ένα παιδί και το εάν γίνεται να περάσει ένας ηλικιωμένος το δρόμο χωρίς βοήθεια. Αυτό είναι το πραγματικό τεστ μιας σύγχρονης πόλης.
Η διαγενεακή δικαιοσύνη, άλλωστε, αφορά και στο μέλλον. Οι σημερινές επιλογές για τους δρόμους, τις συγκοινωνίες, τα πεζοδρόμια, το πράσινο και τον δημόσιο χώρο θα παραμείνουν για δεκαετίες. Μια πόλη που επενδύει αποκλειστικά στην εξυπηρέτηση του αυτοκινήτου περιορίζει τις επιλογές των αυριανών κατοίκων της. Αντίθετα, ένα ασφαλές δίκτυο πεζών, καλύτερες συγκοινωνίες και ένας προσβάσιμος δημόσιος χώρος δημιουργούν περισσότερες δυνατότητες για όλους.
