Υπάρχουν τόποι που δεν ανήκουν μόνο στην ιστορία, αλλά και στη βαθύτερη μνήμη ενός τόπου. Το Αρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης είναι ένας από αυτούς. Ένας πολύτιμος θησαυρός της Λέσβου, ένα μνημείο που κουβαλά αιώνες πολιτισμού, φωνές, σιωπές, ανθρώπινα πάθη και συλλογικές αγωνίες. Κάθε πέτρα του μοιάζει να διατηρεί ακόμη τον απόηχο της αρχαίας τραγωδίας, την ανάσα του χορού, το βλέμμα των θεατών που κάποτε αντίκριζαν μέσα από την τέχνη τον ίδιο τον κόσμο τους.
Σ΄ αυτόν ακριβώς τον χώρο, όπου ο χρόνος συναντά την ιστορική συνέχεια της Λέσβου, οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ΄ τάξης του 6ου Γυμνασίου Μυτιλήνης επέλεξαν να δώσουν τη δική τους απάντηση στο σήμερα. Όχι μέσα από μια τυπική σχολική διαδικασία, αλλά μέσα από μια βιωματική εμπειρία πολιτισμού, γνώσης και ευθύνης. Η δράση με τίτλο «Η οικολογική ματιά του Ευριπίδη», που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 25 Μαΐου, στο πλαίσιο της συνεργασίας του σχολείου με το πολιτιστικό σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», ανέδειξε μ΄ έναν ουσιαστικό και ευαίσθητο τρόπο τη διαχρονική σχέση ανθρώπου και φύσης.
Με αφετηρία την «Ελένη» του Ευριπίδη και ειδικότερα το Β΄ στάσιμο της τραγωδίας, οι μαθητές δεν περιορίστηκαν σε μια φιλολογική προσέγγιση του αρχαίου κειμένου. Στάθηκαν απέναντι στο ίδιο το μνημείο κι επιχείρησαν να αφουγκραστούν όσα ακόμη έχει να πει. Η απαγγελία του λυρικού μέρους από ομάδα μαθητών, ως ένας σύγχρονος «Χορός», μέσα στο Αρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης, απέκτησε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι νεανικές φωνές συναντήθηκαν με τον χώρο όπου γεννήθηκε το αρχαίο δράμα, δημιουργώντας μια σπάνια στιγμή σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν. Μια υπενθύμιση πως τα μνημεία δεν είναι σιωπηλά απολιθώματα της ιστορίας, αλλά ζωντανά κύτταρα πολιτισμού που εξακολουθούν να συνομιλούν με την κοινωνία.
Η πρωτοβουλία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη αξία, καθώς συνδέθηκε με ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας που αφορά στην κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της στην πολιτιστική κληρονομιά. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν το αρχαίο θέατρο όχι μόνο ως αρχαιολογικό χώρο, αλλά και ως ευάλωτο μνημείο που δοκιμάζεται από τις μεταβολές του περιβάλλοντος και τις ακραίες κλιματικές συνθήκες. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, μέσα από την παρουσία αρχαιολόγου και συντηρήτριας στο σχολείο, οι οποίες μίλησαν στα παιδιά για τα αρχαιολογικά τεκμήρια της περιοχής, τις ανάγκες προστασίας των μνημείων και τη δύσκολη καθημερινή μάχη για τη διατήρησή τους. Έτσι, η εκπαιδευτική διαδικασία απέκτησε ουσιαστικό περιεχόμενο και πραγματική επαφή με την έννοια της πολιτιστικής ευθύνης.
Αρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης: Τόπος παιδείας κι αυτογνωσίας
Το πιο σημαντικό, όμως, ίσως βρίσκεται αλλού. Στο γεγονός ότι νέοι άνθρωποι, μέσα σε μια εποχή ταχύτητας κι αποσπασματικής πληροφορίας, στάθηκαν με σεβασμό απέναντι στην πολιτιστική τους κληρονομιά. Αναζήτησαν το νήμα που συνδέει την αρχαία σκέψη με τα σημερινά αδιέξοδα. Αντιλήφθηκαν πώς ο Ευριπίδης, μέσα από τον λόγο του, εξακολουθεί να μιλά για τη φύση, την ανθρώπινη αλαζονεία και την ανάγκη ισορροπίας. Το Αρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης δεν αποτελεί μόνο ένα σπουδαίο μνημείο της Λέσβου. Είναι ένας τόπος παιδείας και αυτογνωσίας. Και τέτοιες δράσεις αποδεικνύουν ότι η πραγματική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν ξεκινά μόνο από τα έργα αποκατάστασης ή τις θεσμικές παρεμβάσεις. Ξεκινά από τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους. Από τη στιγμή που ένα παιδί θα αισθανθεί ότι αυτό το μνημείο το αφορά προσωπικά.
Σε μια περίοδο όπου η πολιτιστική κληρονομιά συχνά αντιμετωπίζεται ως τουριστικό προϊόν ή ως μια εικόνα για στιγμιαία κατανάλωση, η πρωτοβουλία του 6ου Γυμνασίου Μυτιλήνης υπενθυμίζει κάτι βαθύτερο: Ότι ο πολιτισμός παραμένει ζωντανός μόνο όταν περνά στις επόμενες γενιές ως βίωμα, γνώση και ευθύνη. Ότι μέσα στο αρχαίο θέατρο, εκεί όπου κάποτε αντηχούσαν οι στίχοι των τραγικών ποιητών, ακούστηκε ξανά η φωνή της νέας γενιάς της Λέσβου. Μια φωνή που δεν κοιτά το παρελθόν με απόσταση, αλλά με σεβασμό, συγκίνηση και διάθεση να το προστατεύσει για το μέλλον.
