Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της χώρας τίθεται σε εφαρμογή με τον νόμο 5293/2026 «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», ο οποίος επιχειρεί να δώσει λύσεις σε χρόνιες εκκρεμότητες που ταλαιπωρούσαν επί δεκαετίες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων.
Οι νέες διατάξεις δημιουργούν ένα διαφορετικό τοπίο στην προστασία της ακίνητης περιουσίας, περιορίζοντας σημαντικά τις αμφισβητήσεις και τις διεκδικήσεις του Δημοσίου σε περιπτώσεις όπου υπήρχε μακροχρόνια αβεβαιότητα. Παράλληλα, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου, διευκολύνονται οι μεταβιβάσεις ακινήτων και επιχειρείται να μπει τέλος σε μια σειρά από περιουσιακές διαφορές που παρέμεναν ανοιχτές για πολλά χρόνια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη που αφορά τη χρησικτησία, καθώς για πρώτη φορά μετά από 111 χρόνια δημιουργείται η δυνατότητα δικαστικής αναγνώρισης κυριότητας μέσω χρησικτησίας ακόμη και σε ακίνητα που ανήκουν στο Δημόσιο, εφόσον βέβαια πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος.
Ο δικηγόρος και μέλος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Ακινήτων Λέσβου, Ταξιάρχης Κουφέλος, χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη εξέλιξη «ιστορικών διαστάσεων νομοθέτημα», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που αλλάζει τα δεδομένα στις σχέσεις πολιτών και Πολιτείας όσον αφορά την ακίνητη περιουσία.
«Για πρώτη φορά μετά από 111 χρόνια αίρεται στην πράξη ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που αντιμετώπιζαν οι πολίτες στις διεκδικήσεις τους απέναντι στο Δημόσιο. Με τις νέες ρυθμίσεις, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ανοίγει ο δρόμος ώστε ο πολίτης να μπορεί μέσω της δικαστικής οδού να κατοχυρώσει τη χρησικτησία ακόμη και σε ακίνητα του Δημοσίου. Μέχρι σήμερα κάτι τέτοιο ήταν ουσιαστικά αδύνατο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως εξηγεί, η αλλαγή αυτή αποτελεί αποτέλεσμα μακροχρόνιων παρεμβάσεων και πιέσεων από τον χώρο των ιδιοκτητών ακινήτων, με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούσαν οι διαρκείς αμφισβητήσεις της περιουσίας των πολιτών.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη συμβολή της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), η οποία επί σειρά ετών ανέδειξε το ζήτημα των εκκρεμών περιουσιακών διαφορών με το Δημόσιο και υποστήριξε την ανάγκη δημιουργίας ενός πιο δίκαιου και λειτουργικού πλαισίου.
«Οι αλλαγές αυτές δεν προέκυψαν τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συνεχών και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων της ΠΟΜΙΔΑ και προσωπικά του προέδρου της, Στράτου Παραδιά, ο οποίος επί δεκαετίες αγωνίζεται για την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας και την αποκατάσταση της ασφάλειας δικαίου», σημειώνει ο κ. Κουφέλος.
Παράλληλα, τονίζει τη σημασία της πολιτικής βούλησης για την προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Όπως αναφέρει, η νομοθετική πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργού Επικρατείας, Κωστή Χατζηδάκη, αντιμετωπίζει χρόνιες παθογένειες και δίνει λύσεις σε ιδιοκτήτες που για χρόνια βρίσκονταν αντιμέτωποι με δικαστικές εκκρεμότητες και αβεβαιότητα σχετικά με την περιουσία τους.
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, το Δημόσιο περιορίζει πλέον τις αξιώσεις του σε αρκετές περιπτώσεις όπου υπάρχουν παλαιοί και νόμιμα μεταγεγραμμένοι τίτλοι ιδιοκτησίας. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για αγροτικές εκτάσεις στις οποίες πολίτες είχαν εγκατασταθεί με την ανοχή ή ακόμη και με την υπόδειξη της ίδιας της Πολιτείας.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί επίσης η απλοποίηση των διαδικασιών στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να μειώσει τη γραφειοκρατία και να μετατρέψει σταδιακά τον συμβολαιογράφο σε υπηρεσία «μιας στάσης», ώστε η ολοκλήρωση των συναλλαγών να γίνεται ταχύτερα και με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να έχουν ιδιαίτερη σημασία για περιοχές, όπως η Λέσβος, όπου υπάρχουν πολλές ιδιοκτησιακές υποθέσεις με ιστορικές ιδιαιτερότητες και μακροχρόνιες εκκρεμότητες.
«Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ενισχύει την εμπιστοσύνη του πολίτη απέναντι στην Πολιτεία και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να κλείσουν οριστικά υποθέσεις που παρέμεναν ανοιχτές για δεκαετίες. Είναι μια ουσιαστική ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας», τονίζει ο κ. Κουφέλος.
Από την πλευρά της, η ΠΟΜΙΔΑ κάνει λόγο για δικαίωση διαχρονικών αιτημάτων της, υποστηρίζοντας ότι οι νέες διατάξεις περιορίζουν οριστικά ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων που προκαλούσαν οι ατελείωτες περιουσιακές διεκδικήσεις του Δημοσίου.
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση θεωρείται ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο ξεκάθαρο και σταθερό ιδιοκτησιακό καθεστώς, καθώς δίνει στους πολίτες μεγαλύτερη ασφάλεια για την περιουσία τους και συμβάλλει στη μείωση των πολυετών δικαστικών διαφορών.
