- Η αξία πολλών ακινήτων ενδέχεται να μειωθεί σε ποσοστά που κυμαίνονται από 30% έως και 50%
- Η παρουσίαση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων για το δήμο Μυτιλήνης θα γίνει τον Απρίλιο, ενώ για το δήμο Δυτικής Λέσβου, λίγο αργότερα
Μια από τις πιο κρίσιμες πολεοδομικές παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών για τη Λέσβο βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς προχωρά η διαδικασία εκπόνησης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ). Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει έντονη ανησυχία σε τοπικές κοινωνίες και ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς οι αλλαγές που εξετάζονται ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές μεταβολές στα όρια οικισμών και στις χρήσεις γης.
Οι εξελίξεις αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο σειράς δημοσιευμάτων της εφημερίδας μας τους τελευταίους μήνες, όπου επισημαινόταν ότι ενδεχόμενες συρρικνώσεις οικισμών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σοβαρή υποτίμηση των περιουσιών των πολιτών. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στα χωριά με πληθυσμό άνω των 700 κατοίκων, όπου οι αλλαγές στα όρια δόμησης μπορεί να επηρεάσουν άμεσα τη δυνατότητα αξιοποίησης οικοπέδων. Στην κατηγορία αυτή δεν συμπεριλαμβάνονται οι χαρακτηρισμένοι ως παραδοσιακοί οικισμοί.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν καταγραφεί, εάν περιοριστούν οι ζώνες δόμησης, η αξία πολλών ακινήτων ενδέχεται να μειωθεί σε ποσοστά που κυμαίνονται από 30% έως και 50%. Για χιλιάδες ιδιοκτήτες αυτό θα σημαίνει ότι γη που μέχρι σήμερα θεωρούνταν οικοδομήσιμη μπορεί να μετατραπεί σε αγροτική ή μη αξιοποιήσιμη για δόμηση. Η παρουσίαση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων για το δήμο Μυτιλήνης θα γίνει τον Απρίλιο, ενώ για το δήμο Δυτικής Λέσβου, λίγο αργότερα. Επίσης να σημειωθεί ότι η διαβούλευση για τα Τ.Π.Σ θα διαρκέσει ένα μήνα.
Οι συνέπειες για τους πολίτες
Η πιθανότητα αυτή δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς σε μια περίοδο όπου η οικονομική βιωσιμότητα των μικρών οικισμών αποτελεί ήδη μεγάλο ζητούμενο. Σε πολλές περιπτώσεις τα οικόπεδα αποτελούν βασικό περιουσιακό στοιχείο οικογενειών, αλλά και μια προοπτική οικονομικής ασφάλειας για τις επόμενες γενιές.
Αν η δυνατότητα οικοδόμησης περιοριστεί, το αποτέλεσμα δεν θα είναι μόνο η μείωση της αξίας της γης, αλλά και η περαιτέρω αποδυνάμωση της αναπτυξιακής δυναμικής της υπαίθρου. Σε πολλά χωριά της Λέσβου, η προοπτική οικοδόμησης ή αξιοποίησης ενός οικοπέδου λειτουργεί ως κίνητρο για να παραμείνουν νέοι άνθρωποι στον τόπο τους. Αντίθετα, η συρρίκνωση των ορίων των οικισμών μπορεί να οδηγήσει σε ένα φαύλο κύκλο εγκατάλειψης, όπως λιγότερες επενδύσεις, μικρότερη οικοδομική δραστηριότητα και τελικά περαιτέρω πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Η πρωτοβουλία του Δήμου Μυτιλήνης
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμος Μυτιλήνης επιχειρεί να κινηθεί έγκαιρα προκειμένου να εξετάσει όλες τις δυνατότητες παρέμβασης πριν από την τελική διαμόρφωση των σχεδίων. Ο δήμαρχος Παναγιώτης Χριστόφας ανακοίνωσε ότι ξεκινά ένας κύκλος επαφών με όλους τους εμπλεκόμενους επιστημονικούς και θεσμικούς φορείς, ώστε να διαμορφωθεί κοινή γραμμή παρέμβασης.
Αύριο Τρίτη προγραμματίζεται συνάντηση με τον πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Παράρτημα Βορείου Αιγαίου, τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων, τον Σύλλογο Πολιτικών Μηχανικών Λέσβου και τον Σύλλογο Αγρονόμων – Τοπογράφων – Μηχανικών Λέσβου, με στόχο να εξεταστούν όλες οι τεχνικές και θεσμικές παράμετροι.
Με δήλωσή του στα Νέα της Λέσβου ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι «ξεκινάμε αυτή τη διαδικασία νωρίτερα, καθώς η παρουσίαση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων αναμένεται τον Απρίλιο. Θέλουμε από τώρα να εξετάσουμε όλες τις δυνατότητες που υπάρχουν σε συνεργασία με τους επιστημονικούς φορείς και την αυτοδιοίκηση, ώστε να διαμορφώσουμε τεκμηριωμένες προτάσεις. Στόχος μας είναι να πιέσουμε προς κάθε κατεύθυνση για να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα των δημοτών και να προστατεύσουμε τις προοπτικές ανάπτυξης των οικισμών μας».
Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η τεχνική τεκμηρίωση από επιστημονικούς φορείς μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στις τελικές αποφάσεις.
Η παρέμβαση του δήμου Δυτικής Λέσβου
Παράλληλα, δυναμική παρέμβαση στο ίδιο ζήτημα έχει πραγματοποιήσει και ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος. Όπως τόνισε, η δημοτική αρχή παρενέβη ενεργά προκειμένου να διαμορφωθούν βελτιώσεις στα υπό εκπόνηση σχέδια. «Κινηθήκαμε με αποφασιστικότητα ώστε να αλλάξουμε όσα σημεία μπορούν να διορθωθούν στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Στόχος μας είναι να διαμορφωθεί ένα τελικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει ισορροπία στις χρήσεις γης, θα προστατεύει το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον του τόπου μας και ταυτόχρονα θα δημιουργεί τις αναγκαίες υποδομές για τις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών», ανέφερε.
Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αγωνία των τοπικών αρχών ότι οι πολεοδομικές ρυθμίσεις δεν πρέπει να λειτουργήσουν ως μηχανισμός περιορισμού της ανάπτυξης.
Η θέση του Τεχνικού Επιμελητηρίου
Σημαντική είναι και η παρέμβαση του προέδρου του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, Στρατή Μανωλακέλλη, ο οποίος επισημαίνει ότι η εκπόνηση των ΤΠΣ πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιών.
Όπως τονίζει, «η διοίκηση οφείλει να εφαρμόζει την αρχή της νησιωτικότητας που προβλέπει το Σύνταγμα. Η ενδεχόμενη συρρίκνωση οικισμών σε ένα νησιωτικό περιβάλλον μπορεί να έχει πολλαπλές αρνητικές συνέπειες».
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επιτάχυνση της ερημοποίησης, η ενίσχυση των χωρικών ανισορροπιών, η αποδυνάμωση της τοπικής οικονομίας και η υπονόμευση της πολυκεντρικής ανάπτυξης. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι «η Λέσβος αποτελεί ακριτικό νησί κι εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει επηρεαστεί έντονα από το μεταναστευτικό ζήτημα, βρίσκεται σε άμεση γεωγραφική εγγύτητα με την Τουρκία και αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια δημογραφική συρρίκνωση. Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια πρέπει να λειτουργούν ως εργαλείο ενίσχυσης κι ορθολογικής οργάνωσης της υφιστάμενης δυναμικής και όχι ως μηχανισμός απομείωσης του οικιστικού αποθέματος», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η επόμενη κρίσιμη περίοδος
Η περίοδος μέχρι την παρουσίαση των σχεδίων τον Απρίλιο θεωρείται καθοριστική. Δήμοι, επιστημονικοί φορείς και επαγγελματικές οργανώσεις επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινό μέτωπο, ώστε να προκύψουν διορθώσεις όπου απαιτείται.
Για τους πολίτες, το ζήτημα αφορά άμεσα στην αξία της περιουσίας τους, στην αναπτυξιακή προοπτική των χωριών τους και τελικά στο μέλλον της υπαίθρου της Λέσβου. Γι’ αυτό και οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς θα κριθεί εάν τα νέα πολεοδομικά εργαλεία θα αποτελέσουν μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης ή έναν παράγοντα που θα επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη πιεσμένες τοπικές κοινωνίες.
