Η έλλειψη προσωπικού στους δήμους της Λέσβου αφορά στην καθημερινότητα των πολιτών, στην καθαριότητα, στα δημοτικά έργα, στην Πολεοδομία, στην κοινωνική φροντίδα, στην πολιτική προστασία, ακόμη και στην προσπάθεια των δήμων να περάσουν στη νέα ψηφιακή εποχή.
Οι δύο δήμοι της Λέσβου εξακολουθούν να λειτουργούν με σημαντικά κενά στις οργανικές τους θέσεις, μια κατάσταση που επιδεινώθηκε μετά τη διάσπαση του ενιαίου Δήμου Λέσβου το 2019. Η πρόσφατη ενίσχυση μέσω ΑΣΕΠ δίνει μια ανάσα, δεν λύνει όμως το πρόβλημα.
Στον δήμο Μυτιλήνης εγκρίθηκαν 14 μόνιμες θέσεις, ενώ στον δήμο Δυτικής Λέσβου μόλις 7. Συνολικά, δηλαδή, 21 νέοι μόνιμοι εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν ανάγκες που σε αρκετές περιπτώσεις παραμένουν συσσωρευμένες εδώ και χρόνια.
39 κενές θέσεις στο Δήμο Μυτιλήνης
Η εικόνα στον δήμο Μυτιλήνης είναι χαρακτηριστική. Ο δήμος έχει εντάξει 39 άμεσα απαιτούμενες κενές οργανικές θέσεις στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις πιο επείγουσες ανάγκες. Τα κενά δεν περιορίζονται σε μία υπηρεσία. Στις διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες λείπουν υπάλληλοι ΠΕ Διοικητικού και Διοικητικού-Οικονομικού, οικονομολόγοι, διοικητικοί-λογιστές και διοικητικοί γραμματείς. Οι ελλείψεις αυτές επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών, από τον προϋπολογισμό και το λογιστήριο έως τα ΚΕΠ και τη διακίνηση των εγγράφων.
Ιδιαίτερα έντονο είναι το πρόβλημα στις τεχνικές υπηρεσίες και την Υπηρεσία Δόμησης. Πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες και τοπογράφοι είναι ειδικότητες που παρουσιάζουν σημαντικά κενά. Η απουσία τους μπορεί να μεταφραστεί σε καθυστερήσεις στην ωρίμανση και επίβλεψη έργων, στις πράξεις εφαρμογής, στις μελέτες και γενικότερα στην υλοποίηση του τεχνικού προγράμματος του δήμου. Ελλείψεις υπάρχουν και στην καθαριότητα, το πράσινο και το επιχειρησιακό έργο. Οδηγοί, χειριστές μηχανημάτων και εργάτες καθαριότητας αποτελούν προσωπικό πρώτης γραμμής, χωρίς το οποίο οι βασικές δημοτικές υπηρεσίες δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες μιας μεγάλης γεωγραφικά περιοχής.
Δυτική Λέσβος: Μεγάλο οργανόγραμμα, λίγοι εργαζόμενοι
Ακόμη πιο σύνθετη είναι η κατάσταση στον δήμο Δυτικής Λέσβου, ο οποίος από τη δημιουργία του το 2019 κλήθηκε να οργανώσει από την αρχή πολλές από τις υπηρεσίες του. Με βάση τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί, περίπου το 70% των οργανικών θέσεων του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας παραμένει κενό ή ανενεργό. Για έναν δήμο με τεράστια γεωγραφική έκταση και πολλές απομακρυσμένες δημοτικές ενότητες, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο.
Οδηγοί, χειριστές μηχανημάτων και εργάτες γενικών καθηκόντων είναι απαραίτητοι για την καθημερινή λειτουργία των χωριών, την καθαριότητα και τη συντήρηση του δημοτικού δικτύου. Οι μεγάλες αποστάσεις από την Καλλονή έως την Πέτρα, τον Μόλυβο, την Ερεσό και τον Πολιχνίτο καθιστούν δύσκολη την κάλυψη των αναγκών με περιορισμένο προσωπικό. Παράλληλα, σημαντικά είναι τα κενά σε πληροφορική και επιστημονικές ειδικότητες. Μηχανικοί, πληροφορικοί, οικονομολόγοι και επαγγελματίες κοινωνικής φροντίδας είναι απαραίτητοι για έναν σύγχρονο δήμο, όμως πολλές από αυτές τις θέσεις παραμένουν ακάλυπτες.
Στις κοινωνικές υπηρεσίες, μέρος των αναγκών καλύπτεται μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων και συμβασιούχων. Πρόκειται για μια λύση που επιτρέπει στις δομές να λειτουργούν, δημιουργεί όμως εξάρτηση από προσωρινές χρηματοδοτήσεις και δεν προσφέρει τη σταθερότητα μιας μόνιμης στελέχωσης.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι προσλήψεις
Η εικόνα της Λέσβου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόβλημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με τη μελέτη της ΕΕΤΑΑ για το κόστος λειτουργίας των δήμων, από τις 114.946 οργανικές θέσεις σε όλη τη χώρα καλύπτονται 65.906, δηλαδή μόλις το 57,3%. Άλλες 26.465 παραμένουν κενές, ενώ 20.161 βρίσκονται σε διαδικασία πλήρωσης. Την ίδια ώρα, σημαντικό μέρος του ανθρώπινου δυναμικού των δήμων εργάζεται με προσωρινές μορφές απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι καλούνται να παρέχουν σταθερές υπηρεσίες με ένα προσωπικό που σε μεγάλο βαθμό δεν έχει μόνιμη σχέση εργασίας.
Η κάλυψη όλων των κενών έχει και σημαντικό οικονομικό κόστος. Η ΕΕΤΑΑ υπολογίζει το μέσο ετήσιο κόστος μιας οργανικής θέσης σε περίπου 25.849 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι η πλήρης κάλυψη των κενών στους δήμους της χώρας θα απαιτούσε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο. Για τους δήμους της Λέσβου, υπάρχει κι ένα δεύτερο πρόβλημα που αφορά στη διατήρηση του προσωπικού. Η κινητικότητα μπορεί να οδηγήσει εργαζομένους που διορίστηκαν ν΄ αναζητήσουν αργότερα μετακίνηση προς την ηπειρωτική Ελλάδα, με αποτέλεσμα οι ίδιες θέσεις να αδειάζουν ξανά.
Η λύση περνά και από την ψηφιακή εποχή
Η ψηφιοποίηση, η διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για γραφειοκρατικές διαδικασίες κι επαναλαμβανόμενες εργασίες. Αυτό δεν σημαίνει λιγότερο προσωπικό, αλλά διαφορετική αξιοποίησή του. Οι δυο δήμοι χρειάζονται περισσότερους μηχανικούς, πληροφορικούς, οικονομολόγους και άλλες εξειδικευμένες ειδικότητες, ενώ παράλληλα πρέπει να διατηρήσουν επαρκές προσωπικό σε τομείς που δεν μπορούν να αντικατασταθούν από την τεχνολογία, όπως στην καθαριότητα, σε τεχνικές εργασίες, κοινωνική φροντίδα και πολιτική προστασία. Το ζητούμενο για τη Λέσβο είναι αφενός να καλυφθούν άμεσα οι θέσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών κι αφετέρου ν΄ αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται η στελέχωση.
Οι «άδειες καρέκλες» στους δύο δήμους είναι χρόνος που χάνεται, υπηρεσίες που καθυστερούν κι εργαζόμενοι που καλούνται να καλύψουν περισσότερες ανάγκες. Η μόνιμη στελέχωση είναι αναγκαία. Αλλά εξίσου αναγκαίο είναι να γίνει με σχέδιο, με βάση τις πραγματικές ανάγκες του κάθε δήμου και τις απαιτήσεις της επόμενης ημέρας.
Σε δήλωσή του ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, είπε: «Η υποστελέχωση του Δήμου Μυτιλήνης, όπως και συνολικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί ένα διαχρονικό ζήτημα, το οποίο, σε συνδυασμό με τους περιορισμένους διαθέσιμους πόρους, δυσχεραίνει σημαντικά την καθημερινή λειτουργία και την άσκηση των αρμοδιοτήτων μας.
Παράλληλα, δημιουργεί αυξημένο φόρτο για το υφιστάμενο προσωπικό, που πολλές φορές καλείται να υπερβεί τις δυνατότητές του, προκειμένου να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες και να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών και την εξυπηρέτηση των δημοτών.
Για τον λόγο αυτό, διεκδικούμε σταθερά την ενίσχυση του Δήμου με νέο προσωπικό. Έχουμε ήδη πετύχει έναν σημαντικό αριθμό προσλήψεων μόνιμων υπαλλήλων, ενώ παράλληλα αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμη δυνατότητα για την απασχόληση προσωπικού ορισμένου χρόνου, ώστε να καλύπτουμε, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στις οργανικές μας θέσεις».
