Αντέδρασε άμεσα χθες το πρωί ο δήμος Μυτιλήνης, αναφορικά με το πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ μας για τα κενά της Πολιτικής Προστασίας στην πυρκαγιά του Πλωμαρίου, με τον τίτλο «Να μην καούμε όπως στην Κρήτη». Με το δημοσίευμα προσπαθήσαμε ν΄ αναδείξουμε τις ελλείψεις, τις αρρυθμίες και τα κενά, ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα σ΄ ένα επόμενο δυσκολότερο περιστατικό πυρκαγιάς. Στις επισημάνσεις του ρεπορτάζ μας όπου αναφέραμε ότι ο δήμος Μυτιλήνης δεν διαθέτει δικό του ερπυστριοφόρο, το οποίο είχε στο μηχανοκίνητο στόλο του, αλλά η προηγούμενη δημοτική αρχή το εκχώρησε στη ΔΕΔΑΠΑΛ, ούτε επιχειρησιακό βυτιοφόρο, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Νίκος Καρασάββας απαντά ότι… εδρεύουν μηχανήματα έργου στο Πλωμάρι, ενώ για το ερπυστριοφόρο έχουν σύμβαση με τον εργολάβο.
Αυτό που δεν απαντά ο αντιδήμαρχος είναι γιατί τα μηχανήματα έργου, και ποια είναι αυτά που εδρεύουν στο Πλωμάρι, δεν βρίσκονταν στον τόπο του συμβάντος, όπως και το ερπυστριοφόρο. Παράλληλα, μας καταλογίζει ότι δεν διασταυρώσαμε αυτά που γράφουμε, κι αυτό καθώς ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά ότι ο υπογράφων βρισκόταν επί δύο ημέρες στο μέτωπο της πυρκαγιάς καταγράφοντας το γεγονός κι έχοντας επίγνωση των όσων διαδραματίστηκαν.
Ο αντιδήμαρχος κ. Καρασάββας διαψεύδει ότι ο δήμος δεν είχε επιχειρησιακό βυτιοφόρο στη φωτιά, υποδεικνύοντάς μας το πλυστικό των κάδων της υπηρεσίας Καθαριότητας, για το οποίο αναφέρει ότι είναι χωρητικότητας 12 τόνων. Και κατά τα λεγόμενά του μάλλον θα έχει μετασκευαστεί σε βυτιοφόρο. Προσπερνώντας ότι το συγκεκριμένο όχημα από την πρώτη στιγμή που έφθασε στο Πλωμάρι, παρέμεινε για αρκετό χρόνο ακινητοποιημένο λόγω βλάβης, την οποία προσπαθούσε να αντιμετωπίσει ο αντιδήμαρχος με ένα σφυρί, και τελικά, όπως ο κ. Κατζανός υποστήριξε, κάλεσε επί τόπου ηλεκτρολόγο για να το θέσει σε λειτουργία.
Ο κ. Καρασάββας κάνει λόγο στην απάντησή του και για υδροφόρα, η οποία όμως είναι μεταφερόμενη από άλλο όχημα, όπως επίσης και για τα μικρά αγροτικά πυροσβεστικά, που ήταν στην πυρκαγιά, για τα οποία, σε ό,τι μας αφορά, δεν γράψαμε ότι υπήρχε έλλειψη ανάλογου εξοπλισμού. Οι δικές μας επισημάνσεις είχαν να κάνουν με την απουσία ερπυστριοφόρου μηχανήματος για τη διάνοιξη δρόμου και τη δημιουργία αναχωμάτων για την πρόσβαση των επιχειρησιακών οχημάτων της Πυροσβεστικής, καθώς επίσης και για επιχειρησιακό βυτιοφόρο και σε καμιά περίπτωση για πλυστικό των κάδων που έτσι κι αλλιώς αντιμετώπιζε μηχανολογικά – ηλεκτρολογικά προβλήματα.
Στόχος του ρεπορτάζ ήταν να καταγράψει, με δημοσιογραφικούς όρους, τα δεδομένα που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της μεγάλης πυρκαγιάς στο Πλωμάρι, εξετάζοντας κατά πόσο οι δήμοι διαθέτουν τον αναγκαίο επιχειρησιακό εξοπλισμό για να ανταποκριθούν στον θεσμικό τους ρόλο.
Η περίοδος που διανύουμε είναι ίσως η πιο κρίσιμη των τελευταίων ετών. Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τις προηγούμενες ημέρες πολλές περιοχές της χώρας, με ανθρώπινες απώλειες, κατεστραμμένες περιουσίες κι ανυπολόγιστες οικολογικές συνέπειες, αποδεικνύουν ότι η Πολιτική Προστασία δεν προσφέρεται για επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις. Αντίθετα, απαιτεί συνεχή αξιολόγηση, ενίσχυση και ειλικρινή αποτύπωση των πραγματικών αναγκών, ώστε κάθε εμπλεκόμενος φορέας να είναι καλύτερα προετοιμασμένος στην επόμενη κρίση.
Η απάντηση του αντιδημάρχου Πολιτικής Προστασίας του δήμου Μυτιλήνης, Νίκου Καρασάββα, δημοσιεύεται αυτούσια. Στην επιστολή του παραθέτει τα μέσα που διέθεσε ο δήμος Μυτιλήνης κατά την πυρκαγιά, αναφέροντας μεταξύ άλλων, για δεξαμενή νερού, βυτιοφόρο, δύο πυροσβεστικά οχήματα 4×4, μηχανήματα έργου που βρίσκονταν στο Πλωμάρι, καθώς και τη συνεργασία με ιδιώτη εργολάβο για ένα ερπυστριοφόρο προωθητή.
Ο ρόλος της Περιφέρειας
Να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συνδρομή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Όπως ανακοίνωσε ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Αρώνης, από την πρώτη στιγμή κινητοποιήθηκαν επτά υδροφόρα οχήματα, δύο μηχανήματα έργου, τρεις πιστοποιημένες ομάδες Πολιτικής Προστασίας, μία ομάδα από τα Μητρώα Επικουρικών Δυνάμεων, ενώ σημαντική ήταν και η συμβολή ιδιωτών με υδροφόρες και αντλίες. Ωστόσο, το ουσιαστικό ερώτημα που έθεσε το ρεπορτάζ παραμένει κι αφορά στο αν διαθέτουν οι δήμοι τον απαιτούμενο εξοπλισμό που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για να ανταποκρίνονται μ΄ ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις υποχρεώσεις τους κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης πυρκαγιάς.
Ο νόμος είναι σαφής. Η κύρια ευθύνη της κατάσβεσης ανήκει αποκλειστικά στο Πυροσβεστικό Σώμα. Οι δήμοι όμως έχουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες που σχετίζονται με την επιχειρησιακή υποστήριξη, τη διάθεση υδροφόρων και μηχανημάτων έργου, τον συντονισμό των δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, την υποστήριξη των πληγέντων και τη διατήρηση της απαραίτητης επιχειρησιακής ετοιμότητας. Το σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, από τον «Καλλικράτη» έως τον νόμο 4662/2020, προβλέπει ότι οι δήμοι οφείλουν να αναπτύσσουν αυτόνομες δομές Πολιτικής Προστασίας, να διαθέτουν σχέδια αντιμετώπισης κινδύνων και να επενδύουν διαρκώς σε εξοπλισμό και εκπαίδευση.
Ακριβώς αυτή την ανάγκη φαίνεται ν΄ αναγνωρίζει και ο ίδιος ο δήμος Μυτιλήνης. Στις 8 Ιουλίου 2026 δημοσιεύθηκε από το γραφείο Τύπου του Δήμου η διακήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την προμήθεια εξοπλισμού Πολιτικής Προστασίας, συνολικού προϋπολογισμού 520.500 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027».
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, ο εξοπλισμός προορίζεται για την ενδυνάμωση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ώστε ο δήμος να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα σε πυρκαγιές, πλημμύρες, κατολισθήσεις, σεισμούς και άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα. Στην προμήθεια περιλαμβάνονται ένας ελαστιχοφόρος εκσκαφέας-φορτωτής, ένας ερπυστριοφόρος φορτωτής πλάγιας ολίσθησης με παρελκόμενα, δύο διαξονικά ανατρεπόμενα φορτηγά 4×4, εκ των οποίων το ένα με γερανό, καθώς και η εκπαίδευση του προσωπικού που θα τα χειρίζεται. Η δε προθεσμία υποβολής προσφορών λήγει στις 7 Αυγούστου 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν αποτελεί επιβεβαίωση αδυναμίας, αλλά αναγνώριση μιας αντικειμενικής πραγματικότητας: Ότι οι ανάγκες της Πολιτικής Προστασίας αυξάνονται διαρκώς κι απαιτούν συνεχή αναβάθμιση των διαθέσιμων μέσων. Κανένας μηχανισμός δεν μπορεί να θεωρείται πλήρως θωρακισμένος όταν οι κλιματικές συνθήκες και η ένταση των φυσικών καταστροφών μεταβάλλονται χρόνο με τον χρόνο.
Αυτό ακριβώς ήταν και το μήνυμα του πρωτοσέλιδου ρεπορτάζ. Η ανάγκη ν΄ αξιοποιείται κάθε μεγάλη πυρκαγιά ως ευκαιρία αποτίμησης, εντοπισμού αδυναμιών και βελτίωσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η επιστολή του Νίκου Καρασάββα
«Προς Διευθυντή της Εφημερίδας «Τα Νέα της Λέσβου»
Αξιότιμε κ. Διευθυντά,
Στο σημερινό φύλλο της εφημερίδας «Τα Νέα της Λέσβου», 3 Αυγούστου 2026, δημοσιεύεται πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ σχετικά με την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο Πλωμάρι την προηγούμενη εβδομάδα και τα μέσα που συμμετείχαν στην επιχείρηση κατάσβεσης. Στο ρεπορτάζ καταγράφεται ότι ο Δήμος Μυτιλήνης «δεν διέθετε ούτε ερπυστριοφόρο όχημα, ούτε επιχειρησιακό βυτιοφόρο για την δασοπυρόσβεση».
Οι παραπάνω πληροφορίες, για τις οποίες δεν υπήρξε καμία επαφή ή διασταύρωση με τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Δήμου είναι αναληθείς, δεδομένου ότι ο Δήμος Μυτιλήνης βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στο μέτωπο της φωτιάς με όλα τα διαθέσιμα μέσα και προσωπικό, όπως μπορείτε να ενημερωθείτε και επίσημα από την καθ’ ύλην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία Μυτιλήνης που διαθέτει όλα τα στοιχεία για τα οχήματα – μηχανήματα που συμμετείχαν στην επιχείρηση κατάσβεσης.
Προς ενημέρωσή σας, σας παραθέτουμε τα μέσα – πόρους που διέθεσε ο Δήμος Μυτιλήνης στην πυρκαγιά του Πλωμαρίου:
1) Δεξαμενή νερού 8 τόνων αποσπώμενη, η οποία τοποθετείται σε φορτηγό του Δήμου
2) Βυτιοφόρο (12 τόνων) διαθέσιμο από τη Δ/νση Καθαριότητας.
3) Δύο 4χ4 πυροσβεστικά αυτοκίνητα
4) Μηχανήματα έργου που εδρεύουν στο Πλωμάρι
5) Σύμβαση με εργολάβο εκτέλεσης έργου, με έδρα το Πλωμάρι, ο οποίος καλύπτει με ερπυστριοφόρο προωθητή τις ανάγκες που προκύπτουν
Επειδή η περίοδος που διανύουμε είναι κρίσιμη και ολόκληρη η χώρα δοκιμάζεται από καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν ως συνέπεια την εύλογη ανησυχία των πολιτών, παρακαλούμε για την άμεση αποκατάσταση της αλήθειας».
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ
Αναφορικά με τις αιτιάσεις του Αντιδημάρχου Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Μυτιλήνης, κ. Νίκου Καρασάββα, σχετικά με το ρεπορτάζ της εφημερίδας μας για την πυρκαγιά στο Πλωμάρι, οφείλω να αποκαταστήσω την πραγματική διάσταση των γεγονότων.
Ο κ. Καρασάββας κάνει λόγο για «αναληθείς πληροφορίες», χωρίς όμως να αντικρούει την ουσία του δημοσιεύματος. Αντιθέτως, επιβεβαιώνει εμμέσως όσα καταγράφηκαν.
Το ρεπορτάζ ανέφερε ότι ο Δήμος Μυτιλήνης δεν διέθετε επιχειρησιακό βυτιοφόρο δασοπυρόσβεσης αντίστοιχο με εκείνο που κινητοποίησε ο Δήμος Δυτικής Λέσβου. Ίδιο βυτιοφόρο διέθετε στο παρελθόν ο δήμος Μυτιλήνης, αλλά κι αυτό παραχωρήθηκε στο ΧΥΤΑ, όπου και παραμένει μέχρι σήμερα, αλλά ούτε κι ερπυστριοφόρο μηχάνημα ενταγμένο στον επιχειρησιακό του εξοπλισμό. Αντί να απαντήσει επί της ουσίας, ο αντιδήμαρχος παραθέτει έναν κατάλογο μέσων που μόνο ως απόπειρα δημιουργίας εντυπώσεων μπορεί να εκληφθεί.
Επικαλείται ως επιχειρησιακό βυτιοφόρο ένα όχημα της Διεύθυνσης Καθαριότητας, το οποίο χρησιμοποιούνταν για το πλύσιμο κάδων απορριμμάτων. Αν πράγματι το συγκεκριμένο όχημα έχει μετατραπεί σε επιχειρησιακό βυτιοφόρο δασοπυρόσβεσης, πότε έγινε αυτή η μετατροπή; Υπάρχει σχετική απόφαση, πιστοποίηση ή δημόσια ενημέρωση; Διότι ούτε οι πολίτες, ούτε όσοι βρέθηκαν στο μέτωπο της πυρκαγιάς είχαν ποτέ ενημερωθεί ότι ο Δήμος απέκτησε ένα τέτοιο επιχειρησιακό μέσο.
Αξίζει δε να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε από το πεδίο, το συγκεκριμένο όχημα παρουσίασε βλάβη κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, με αποτέλεσμα να αδυνατεί για χρονικό διάστημα να μεταγγίσει νερό. Για το γεγονός αυτό ο αντιδήμαρχος δεν αναφέρει ούτε μία λέξη.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς στην απουσία του βυτιοφόρου της ΔΕΥΑΛ από το μέτωπο της φωτιάς, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για ένα κρίσιμο επιχειρησιακό μέσο, για το οποίο εύλογα δημιουργήθηκαν ερωτήματα.
Σε ό,τι αφορά στα δύο μικρά πυροσβεστικά οχήματα 4Χ4 και στα μηχανήματα έργου που εδρεύουν στο Πλωμάρι, ουδέποτε το δημοσίευμα υποστήριξε ότι δεν υπήρχαν. Επομένως, ο αντιδήμαρχος επιχειρεί να αντικρούσει ισχυρισμούς που ουδέποτε διατυπώθηκαν.
Το ίδιο ισχύει και για την επίκληση της σύμβασης με ιδιώτη εργολάβο, ο οποίος διαθέτει ερπυστριοφόρο προωθητή. Η ύπαρξη σύμβασης με ιδιώτη δεν σημαίνει ότι ο Δήμος διαθέτει ιδιόκτητο ερπυστριοφόρο στον στόλο του. Το δημοσίευμα αναφερόταν ακριβώς σ΄ αυτό. Ότι ο Δήμος δεν είχε στη διάθεσή του επιχειρησιακό ερπυστριοφόρο, καθώς το μηχάνημα που διέθετε είχε παραχωρηθεί πριν από χρόνια στη ΔΕΔΑΠΑΛ και δεν αποτελεί πλέον μέρος του εξοπλισμού του. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο αντιδήμαρχος αποφεύγει να απαντήσει στο βασικό ερώτημα.
Εφόσον, όπως ισχυρίζεται, ο δήμος Μυτιλήνης διέθετε όλα τα απαραίτητα μέσα, μηχανήματα και προσωπικό και η επιχειρησιακή του ετοιμότητα ήταν πλήρης, τότε για ποιο λόγο χρειάστηκε η εκτεταμένη παρέμβαση της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου; Για ποιο λόγο κινητοποιήθηκαν επτά υδροφόρα οχήματα, δύο μηχανήματα έργου, τρεις πιστοποιημένες εθελοντικές ομάδες Πολιτικής Προστασίας, μία ομάδα από τα Μητρώα Επικουρικών Δυνάμεων, καθώς και ιδιώτες με υδροφόρες και αντλίες, με ημερήσιο κόστος που ξεπέρασε τις 10.000 ευρώ;
Η νομοθεσία προβλέπει χρηματοδότηση των δήμων για την κάλυψη αναγκών πολιτικής προστασίας και δασοπυρόσβεσης. Επομένως, το ερώτημα δεν είναι αν συνέδραμε η Περιφέρεια, κάτι που ασφαλώς ήταν χρήσιμο, αλλά γιατί χρειάστηκε να καλύψει επιχειρησιακά κενά, εφόσον, κατά τους ισχυρισμούς του αντιδημάρχου, ο Δήμος διέθετε όλα όσα απαιτούνταν.
Η δημοσιογραφία δεν υπηρετεί την ωραιοποίηση καταστάσεων, ούτε τις επικοινωνιακές ανάγκες οποιασδήποτε δημοτικής αρχής. Υπηρετεί την αλήθεια, καταγράφει τα γεγονότα και θέτει ερωτήματα όταν αυτά προκύπτουν. Και τα ερωτήματα αυτά παραμένουν αναπάντητα. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι πραγματικά συνέβη, ποια μέσα ήταν διαθέσιμα, ποια χρησιμοποιήθηκαν, ποια δεν χρησιμοποιήθηκαν και ποιος είχε την ευθύνη των επιχειρησιακών αποφάσεων. Αυτή είναι η ουσία του ρεπορτάζ και όχι οι επικοινωνιακές διαψεύσεις που επιχειρούν να μεταθέσουν τη συζήτηση από τα πραγματικά γεγονότα.
