Με ξεκάθαρο μήνυμα ότι «όλες οι δυνάμεις έχουν πέσει στη Λέσβο» κι απόλυτη προτεραιότητα τον περιορισμό του αφθώδη πυρετού, ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, επιβεβαίωσε στην πράξη πως η διαχείριση της κρίσης περνά σε φάση αυστηρών μέτρων κι έκτακτων παρεμβάσεων, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για την αγορά και τους παραγωγούς. Από τη Λέσβο, μετά τις επαφές με υπηρεσίες και φορείς, ξεκαθάρισε ότι το πρώτο και πάνω απ’ όλα, είναι να σταματήσει η διασπορά, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ένα ιδιότυπο «lockdown» σε ζώα και προϊόντα, με τις οικονομικές συνέπειες να μετατίθενται για αργότερα.
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει τη γραμμή του Υπουργείου τη δεδομένη χρονική στιγμή. Αυτό σημαίνει αυστηρός έλεγχος, πλήρης εφαρμογή των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων και καμία χαλάρωση, παρά τις έντονες πιέσεις από την τοπική αγορά. Όπως προκύπτει από όσα είπε ο κ. Πρωτοψάλτης, το βάρος πέφτει αποκλειστικά στην ανάσχεση της νόσου, με τα θέματα αποζημιώσεων, διάθεσης προϊόντων και πρακτικής διαχείρισης να παραμένουν ακόμη σε εκκρεμότητα, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία σε κτηνοτρόφους και τυροκόμους.
Ο κ. Πρωτοψάλτης δεν έκρυψε τη σοβαρότητα της κατάστασης, τονίζοντας ότι «αντιμετωπίζουμε μια πολύ μεγάλη απειλή για την ελληνική οικονομία, που είναι ο αφθώδης πυρετός». Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόζεται ήδη ένα έκτακτο σχέδιο αντιμετώπισης, ενώ στη Λέσβο έχει επιβληθεί ένα αυστηρό καθεστώς περιορισμών, που ο ίδιος περιέγραψε ως μια μορφή «lockdown» για τα ζώα και τα προϊόντα τους. Πρόκειται για μέτρα που έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους κτηνοτρόφους και τους τυροκόμους, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη δραστηριότητά τους.
Κατά την παραμονή του στη Λέσβο, ο Γενικός Γραμματέας συνοδευόταν από υπηρεσιακούς παράγοντες και είχε διαδοχικές συναντήσεις με τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής, επισκέφθηκε το λιμάνι και το τελωνείο, ενώ συνομίλησε και με εκπροσώπους του κλάδου της τυροκομίας. Όπως ανέφερε, στόχος των επαφών ήταν να εξεταστεί τι επιπλέον μπορεί να γίνει ώστε να προστατευτεί η Λέσβος, αλλά και η υπόλοιπη χώρα από τη διασπορά της νόσου.
Τα Νέα της Λέσβου έθεσαν στον κ. Πρωτοψάλτη τρία βασικά ερωτήματα: Αν έχουν βγει τα αποτελέσματα των εξετάσεων, γιατί δεν παρευρέθη η καθ’ ύλην αρμόδια του Υπουργείου, Κατερίνα Μαρίνου και τι πρόκειται να γίνει με τις αποζημιώσεις κτηνοτρόφων και τυροκόμων μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Απαντώντας, ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει πληροφορίες για επιπλέον κρούσματα, επισημαίνοντας πως έχουν σταλεί δείγματα στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς και αναμένονται τα αποτελέσματα, με την ελπίδα όλων να είναι αρνητικά. «Όλες οι οδηγίες που βγαίνουν έχουν έναν στόχο: Τον περιορισμό της διασποράς», δήλωσε.
Σε ό,τι αφορά στις αποζημιώσεις, σημείωσε ότι το κράτος θα σταθεί δίπλα στους κτηνοτρόφους και σε όσους πλήττονται, προσθέτοντας ότι υπάρχει στενή συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομικών ώστε να ανακοινωθούν σύντομα περισσότερες λεπτομέρειες.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε το θέμα της διαχείρισης του γάλακτος, που θεωρείται ύποπτο για κρούσμα. Ο κ. Πρωτοψάλτης ανέφερε ότι, απ’ όσο γνωρίζει, αυτό θα πρέπει να οδηγείται σε εξουσιοδοτημένο ΧΥΤΑ. Όταν επισημάνθηκε ότι τέτοια υποδομή δεν υπάρχει στη Λέσβο, δεσμεύτηκε ότι θα ζητήσει από τις υπηρεσίες να δώσουν σχετικές οδηγίες. Το ζήτημα αυτό αναδεικνύει τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί στην εφαρμογή των μέτρων. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Συλλόγου τυροκόμων Λέσβου, Αντώνης Καλδέλης, σε επικοινωνία με την εφημερίδα μας, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αιχμηρός, σημειώνοντας ότι «ο Γενικός Γραμματέας δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένος και δεν υπάρχει ουσιαστική στήριξη ούτε προς τους τυροκόμους, ούτε προς τους κτηνοτρόφους».
Ο περιφερειάρχης, Κώστας Μουτζούρης, στη διάρκεια των δηλώσεών του αφού ευχαρίστησε τον Γενικό Γραμματέα για την παρουσία του, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τους περιορισμούς. Όπως είπε, «δεν είναι κατανοητό γιατί τα τυριά που έχουν παραχθεί μέχρι τον Ιανουάριο δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν, δεδομένου ότι τότε δεν είχε εμφανιστεί το κρούσμα και είχαν τηρηθεί όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες».
Παράλληλα, δήλωσε βέβαιος ότι το θέμα θα επανεξεταστεί από το Υπουργείο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδεχομένως υπάρχει υπερβολή στα μέτρα που δημιουργούν πρόσθετα προβλήματα στη Λέσβο. Σε ό,τι αφορά τις αποζημιώσεις, ανέφερε ότι έλαβε διαβεβαιώσεις πως «το κράτος θα στηρίξει τους πληγέντες, όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες περιπτώσεις», σημειώνοντας ωστόσο ότι ο χρόνος υλοποίησης αποτελεί ευθύνη της κυβέρνησης.
