- Το πρώτο μεγάλο βήμα που διασφαλίζει την σταθερότητα στην παραγωγή γάλακτος και τυριών οριστικοποιήθηκε, χθες, μεταξύ Υπουργείου και τυροκόμων
- Αποκλεισμένα παραμένουν τα μικρά τυροκομεία της Λέσβου, με κίνδυνο οικονομικής καταστροφής, όπως ο Συνεταιρισμός του Μανταμάδου
Οι πρώτες ποσότητες τυροκομικών προϊόντων από τη Λέσβο παίρνουν εντός των ημερών τον δρόμο της εξαγωγής, σηματοδοτώντας μια κρίσιμη, έστω και μερική, επιστροφή στην κανονικότητα για τον κλάδο της τυροκομίας και της παραγωγής γάλακτος στο νησί μας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που έρχεται μετά από εβδομάδες ασφυξίας, καθώς από τα μέσα Μαρτίου και την επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδη πυρετού, οι τυροκομικές επιχειρήσεις είχαν διακόψει την παραλαβή γάλακτος, οδηγώντας την παραγωγή σε αδιέξοδο και προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στον πρωτογενή τομέα.
Χθες από την Αθήνα
Το «πράσινο φως» για την επανεκκίνηση των εξαγωγών δόθηκε ουσιαστικά τις τελευταίες ώρες, έπειτα από διαβούλευση μεταξύ των τυροκόμων και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο είχε ήδη εκδώσει το σχετικό πλαίσιο-οδηγό, αλλά αναγκάστηκε να προχωρήσει σε διορθώσεις σε ζητήματα που αφορούσαν τη συσκευασία, τους ελέγχους και τις διαδικασίες διακίνησης των προϊόντων. Μετά τις τροποποιήσεις που ζητήθηκαν από τις επιχειρήσεις και έγιναν αποδεκτές χθες, ανοίγει πλέον ο δρόμος για την επανεκκίνηση της εξαγωγικής δραστηριότητας.
Έξω οι μικρές μονάδες
Ωστόσο, η επανεκκίνηση αυτή δεν αφορά το σύνολο του κλάδου. Στην παρούσα φάση, δυνατότητα εξαγωγών έχουν μόνο οι μεγάλες τυροκομικές επιχειρήσεις, ενώ εκτός μένουν τα μικρά τυροκομεία που λειτουργούν με το λεγόμενο «ανοιχτό σύστημα παστερίωσης». Μονάδες, όπως ο Συνεταιρισμός Μανταμάδου, παρά την ποιότητα των προϊόντων τους, παραμένουν εγκλωβισμένες, χωρίς δυνατότητα διάθεσης της παραγωγής τους εκτός νησιού, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας. Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται πλέον σε κρίσιμο για την τοπική οικονομία, με τους φορείς να καλούνται να αναζητήσουν άμεσα λύσεις.
Την ίδια ώρα, η επιδημιολογική εικόνα του αφθώδους πυρετού παρουσιάζει στοιχεία που επιτρέπουν συγκρατημένη αισιοδοξία.
Αργεί το κρέας
Στο ίδιο πλαίσιο των περιορισμών που επέβαλε ο αφθώδης πυρετός, πιεσμένη συνεχίζει να παραμένει και η αγορά του κρέατος στη Λέσβο, καθώς οι περιορισμοί έχουν επηρεάσει άμεσα τη λειτουργία της αλυσίδας διάθεσης.
Τα σφαγεία συνεχίζουν να παραμένουν κλειστά, καθώς το κρέας θεωρείται ένα ευαίσθητο προϊόν για τη μετάδοση της νόσου και υπ’ αυτήν την έννοια παραμένει άγνωστο πότε θα ανοίξει η αγορά για τη διάθεση σφαγίων ακόμα και για την εγχώρια κατανάλωση, δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή και τα μοσχάρια που διαθέτουν τα παραδοσιακά κρεοπωλεία του νησιού μας προέρχονται από άλλες περιοχές της Ελλάδας ή από εισαγόμενες παρτίδες. Η αβεβαιότητα στην αγορά κρέατος παραμένει έντονη και η ομαλοποίηση της κατάστασης συνδέεται άμεσα με την διαμόρφωση της επιδημιολογικής εικόνας, για την οποία έχουμε ακόμα δρόμο μέχρι να αποτυπωθεί για το σύνολο της Λέσβου.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, από τις 15 Μαρτίου έως τις 4 Μαΐου έχουν ελεγχθεί συνολικά 674 εκτροφές, εκ των οποίων 575 πρόβατα, 12 αίγες, 15 βοοειδή και 72 μικτές, με 116 να καταγράφονται ως θετικές και 76 κρούσματα να έχουν επιβεβαιωθεί. Το ποσοστό προσβολής διαμορφώνεται περίπου στο 17%, στοιχείο που ερμηνεύεται με διαφορετικό τρόπο από την επιστημονική κοινότητα. Για κάποιους αποτελεί ένδειξη ελέγχου της διασποράς, ενώ για άλλους παραμένει σοβαρά ανησυχητικό.
Σε κάθε περίπτωση, τα μέχρι στιγμής δεδομένα τροφοδοτούν ελπίδες μήπως και δεν έχουμε γενικευμένη μετάδοση της νόσου στη Λέσβο και αυτό καθώς έχουμε αρνητικά αποτελέσματα από δειγματοληπτικούς ελέγχους σε άλλες περιοχές, όπως το Σκαλοχώρι, η Άγρα και τα βορειόχωρα της Μυτιλήνης, χωρίς όμως αυτά να επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα, μια και ο αριθμός των δειγμάτων παραμένει περιορισμένος.
Ελπίδα όλων είναι η δράση του ιού να περιορίζεται γεωγραφικά σε μια συγκεκριμένη ζώνη που περιλαμβάνει τις περιοχές Μεσοτόπου, Φίλιας, Αγίας Παρασκευής και Κάπης.
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες συνεχίζουν εντατικά τους ελέγχους και τις δειγματοληψίες, με δεκάδες χιλιάδες δείγματα να έχουν ήδη αποσταλεί στο εργαστήριο αναφοράς στην Αθήνα. Την ίδια στιγμή, οι αρμόδιες αρχές απευθύνουν αυστηρή σύσταση προς όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα παραγωγής, από κτηνοτρόφους μέχρι μεταφορείς και σφαγεία για πιστή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, καθώς η φύση της νόσου, με την υψηλή μεταδοτικότητα και τη δυνατότητα εξάπλωσης ακόμη και αερογενώς, καθιστά κάθε χαλάρωση δυνητικά επικίνδυνη.
Παρά τα πρώτα θετικά σημάδια, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εύθραυστη. Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος και περιορισμούς, ενώ η κρατική στήριξη που έχει δοθεί μέχρι στιγμής, όπως η ενίσχυση για ζωοτροφές και η διάθεση βασικού υγειονομικού υλικού, θεωρείται ανεπαρκής σε σχέση με το μέγεθος της κρίσης. Η ανάγκη για ουσιαστικότερη ενίσχυση και για μέτρα που θα διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του κλάδου παραμένει επιτακτική.
Η πορεία των επόμενων εβδομάδων θα είναι καθοριστική. Αν επιβεβαιωθεί η εικόνα σταθεροποίησης της νόσου και συνεχιστεί η τήρηση των μέτρων, η Λέσβος μπορεί να ελπίζει σε σταδιακή έξοδο από την κρίση. Σε διαφορετική περίπτωση, ο κίνδυνος αναζωπύρωσης και νέων περιορισμών θα εξακολουθεί να σκιάζει την παραγωγική δραστηριότητα του νησιού.
