Σοβαρό ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας και ισότιμης μεταχείρισης των πολιτών θέτει το Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, με αφορμή την απόφαση της Κτηματολόγιο να προχωρήσει στην ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων για τις Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου, χωρίς να έχει προηγηθεί το στάδιο της Προανάρτησης.
Είναι η δεύτερη φορά που παρεμβαίνει ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, Στρατής Μανωλακέλλης, αυτή τη φορά ακόμα πιο έντονα, ενώ επιστολή έστειλε χθες στην Αθήνα, όπως μας ενημέρωσε το γραφείο του, και ο δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας.
Η παρέμβαση Μανωλακέλλη απευθύνεται προς τον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρμόδιο για το Κτηματολόγιο, τον φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο», καθώς και προς βουλευτές του νομού Λέσβου, τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου και τους δημάρχους Μυτιλήνης, Δυτικής Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου, αναδεικνύοντας ένα ζήτημα που, όπως τονίζεται, δεν αφορά απλώς μια διοικητική επιλογή, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας.
Σοβαρή παράλειψη
Το ΤΕΕ υπενθυμίζει ότι με προηγούμενη επιστολή του, ήδη από τις 14/05/2026, είχε επισημάνει την ανάγκη τήρησης του σταδίου της Προανάρτησης, το οποίο αποτελεί κρίσιμο ενδιάμεσο στάδιο της κτηματογράφησης και εφαρμόζεται στο σύνολο σχεδόν της ελληνικής επικράτειας ως βασικός μηχανισμός ποιοτικού ελέγχου πριν την Ανάρτηση.
Παρά τις επισημάνσεις αυτές, το Ελληνικό Κτηματολόγιο προχώρησε στις 25 Μαΐου 2026 στην Ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων για τις τρεις Περιφερειακές Ενότητες, χωρίς να προηγηθεί η Προανάρτηση.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το ΤΕΕ, προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς το συγκεκριμένο στάδιο δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά ουσιαστικό εργαλείο ελέγχου, στο οποίο βασίζεται η ποιότητα και η αξιοπιστία των κτηματολογικών δεδομένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο γεγονός ότι η απόφαση αυτή ελήφθη λίγες ημέρες μετά από επίσημες απαντήσεις προς τη Βουλή στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. 4553/17.04.2026 κοινοβουλευτικής ερώτησης, η οποία είχε κατατεθεί με αφορμή την Έκθεση Ελέγχου 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στις απαντήσεις αυτές, όπως σημειώνει το ΤΕΕ, είχαν παρουσιαστεί ως βασικοί μηχανισμοί διασφάλισης της αξιοπιστίας του έργου, το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Ποιότητας, οι καθολικοί και δειγματοληπτικοί έλεγχοι, και οι διαδικασίες δημοσιότητας μέσω Προανάρτησης και Ανάρτησης.
Μάλιστα είχε τονιστεί ότι μέσω των διαδικασιών αυτών οι πολίτες αποκτούν γνώση των στοιχείων, μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις επανεξέτασης και ενστάσεις και έτσι διασφαλίζεται η ποιότητα των δεδομένων και η προστασία της περιουσίας.
Το ΤΕΕ θέτει ευθέως το ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν ένας μηχανισμός που παρουσιάζεται ως θεμελιώδης εγγύηση αξιοπιστίας να παραλείπεται σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας;
Άνιση μεταχείριση
Η παρέμβαση αναδεικνύει και σοβαρό ζήτημα ανισότητας μεταξύ πολιτών διαφορετικών περιοχών της χώρας.
Όπως σημειώνεται, οι πολίτες της Λέσβου, της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου στερούνται ένα στάδιο ελέγχου που εφαρμόστηκε αλλού, γεγονός που δημιουργεί διαφορετικό επίπεδο προστασίας της ιδιοκτησίας ανά περιοχή.
Το ΤΕΕ υπογραμμίζει ότι τυχόν καθυστερήσεις ή οργανωτικές δυσκολίες του έργου δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την περικοπή ουσιωδών σταδίων, ειδικά όταν αυτά συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια δικαίου.
Η επιστολή συνδέει την εξέλιξη αυτή με τα ευρήματα της Έκθεσης 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπου έχουν επισημανθεί κίνδυνοι από την πρόωρη ολοκλήρωση κτηματογράφησης χωρίς επαρκή στάδια ελέγχου, διόρθωσης και επαλήθευσης.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, η παράκαμψη της Προανάρτησης θεωρείται ότι ενισχύει την ανησυχία για επιτάχυνση της διαδικασίας εις βάρος της ποιότητας των δεδομένων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην εμπειρία της περιοχής από το ήδη λειτουργούν Κτηματολόγιο Μυτιλήνης.
Παρά τη λειτουργία του εδώ και περίπου δύο δεκαετίες, καθώς και την παρέλευση έντεκα ετών από τη δημοσίευση του ΦΕΚ ΑΑΠ 86/2015 για τον επαναπροσδιορισμό των εγγραφών, εξακολουθούν – όπως αναφέρει το ΤΕΕ – να υφίστανται σοβαρές ανακρίβειες, αποκλίσεις και προβλήματα σε μεγάλο αριθμό γεωτεμαχίων.
Το αποτέλεσμα είναι πολίτες, μηχανικοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι και δημόσιες υπηρεσίες να αντιμετωπίζουν καθημερινά δυσλειτουργίες που επηρεάζουν την ασφάλεια των συναλλαγών και την αξιοποίηση της περιουσίας.
Το ΤΕΕ υπενθυμίζει ότι ήδη από το 2021 έχει προτείνει ως μοναδική ρεαλιστική λύση την επανακτηματογράφηση της περιοχής, ώστε να αντιμετωπιστούν οι συσσωρευμένες ανακρίβειες.
Φόβοι για νέα γενιά σφαλμάτων
Με βάση τα παραπάνω, εκφράζεται ο φόβος ότι η βιαστική ολοκλήρωση της διαδικασίας χωρίς Προανάρτηση ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα γενιά λαθών, τα οποία θα παγιωθούν στο σύστημα και θα ταλαιπωρούν τους πολίτες για δεκαετίες.
Το ΤΕΕ προειδοποιεί ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα επαναλάβει παθογένειες που ήδη βιώνει η Λέσβος από το υπάρχον κτηματολόγιο.
Περαιτέρω προβληματισμός εκφράζεται και για την ποιότητα των παραδοτέων της μελέτης κτηματογράφησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το ΤΕΕ, είχαν διατυπωθεί παρατηρήσεις και ζητήματα συμμόρφωσης ως προς την πληρότητα και την ποιότητα των στοιχείων.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, τίθεται το ερώτημα με ποια διαδικασία και με ποιες εγκριτικές αποφάσεις κρίθηκε ότι τα δεδομένα ήταν επαρκώς ώριμα ώστε να οδηγηθούν σε Ανάρτηση χωρίς το στάδιο της Προανάρτησης.
Το ΤΕΕ ζητά:
- Να γνωστοποιηθούν οι εγκριτικές αποφάσεις και τα πρακτικά παραλαβής των παραδοτέων.
- Να δοθούν σαφείς εξηγήσεις για την παράλειψη της Προανάρτησης.
- Να διευκρινιστεί η διαδικασία ελέγχου και αξιολόγησης πριν την Ανάρτηση.
- Να ληφθούν μέτρα για ουσιαστικό χρόνο ελέγχου από πολίτες και επαγγελματίες.
- Να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν τα προβλήματα του Κτηματολογίου Μυτιλήνης.
- Να ανοίξει ουσιαστικός διάλογος για τα διαχρονικά προβλήματα, με επαναφορά της πρότασης για επανακτηματογράφηση του λειτουργούντος συστήματος.
- Να υπάρξει θεσμική παρουσία του Ελληνικού Κτηματολογίου στη Μυτιλήνη για εξηγήσεις και αποκατάσταση εμπιστοσύνης.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Βορειοανατολικού Αιγαίου δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα, παρεμβαίνοντας θεσμικά με μοναδικό γνώμονα την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας, την ασφάλεια δικαίου και το δημόσιο συμφέρον.
Η αλήθεια είναι πως το Τεχνικό Επιμελητήριο Βορειοανατολικού Αιγαίου είναι ο μόνος φορέας σε τοπικό επίπεδο που έχει αναδείξει τόσες πολλές φορές και με τόσο έντονο ύφος τα ζητήματα του κτηματολογίου τόσο για τη β’ φάση της κτηματογράφησης, όσο και για τα προβλήματα που υπάρχουν στην πρώτη φάση της κτηματογράφησης και σέρνονται εδώ και 15 χρόνια για τις περιοχές Μυτιλήνη και Γέρα. Παρά το κακό αυτό προηγούμενο, η Κτηματολόγιο φαίνεται να συνεχίζει με επιπολαιότητα, αγνοώντας ότι εδώ και 15 χρόνια έχει καταστρέψει δύο δημοτικές ενότητες, χωρίς μέχρι τώρα να υπάρχει η παραμικρή αποζημίωση των παθόντων και πολύ δε περισσότερο η αποκατάσταση των λαθών, που η Κτηματολόγιο έκανε σε βάρος περιουσιακών στοιχείων χιλιάδων πολιτών, οι οποίοι ακόμα περιμένουν διορθώσεις, παρά τις εδώ και χρόνια διαβεβαιώσεις ότι θα γίνουν.
