Μισός αιώνας συμπληρώνεται φέτος, 500 ολόκληρα χρόνια από την ίδρυσή της και ενώ θα περίμενε κανείς το μοναστήρι να έχει φορέσει τα γιορτινά του καθώς είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να τιμήσει το Δήμο Δυτικής Λέσβου ακόμα και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, η Μονή Λειμώνος, δίνει σήμερα έναν δύσκολο και άνισο αγώνα για να παραμείνει όρθια. Το μεγαλύτερο μοναστήρι της Λέσβου και ένα από τα σπουδαιότερα μοναστικά κέντρα της Ελλάδας με ανεκτίμητης πνευματικής, ιστορικής και θεολογικής αξίας θησαυρούς για την Ορθοδοξία και τον ελληνικό πολιτισμό καταγράφει καταρρεύσεις τμημάτων του και μάλιστα ακόμα και από τους τοίχους των κεντρικών κτιρίων της μονής.
Η Μονή ιδρύθηκε το 1526 και αφιερώθηκε στον Αρχάγγελο Μιχαήλ από τον επίσκοπο Ιγνάτιο Αγαλλιανό, το όνομα του οποίου έλαβε αργότερα, μετά την αγιοκατάταξή του. Σήμερα, πέντε αιώνες μετά, το ιστορικό αυτό μοναστήρι βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές φθορές και καταρρεύσεις, εξαιτίας της μακροχρόνιας έλλειψης χρηματοδότησης για την αναστήλωσή του. Οι τελευταίες βροχοπτώσεις έχουν εντείνει την ανησυχία του ηγούμενου, καθώς έχουμε πλέον πτώσεις τμημάτων της τοιχοποιίας και είναι δεδομένο ότι το μοναστήρι χρειάζεται βοήθεια πριν υποστεί ακόμα πιο εκτεταμένες ζημιές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μεγάλο τμήμα των κτιριακών εγκαταστάσεων στηρίζεται πλέον σε υποστυλώματα, προκειμένου να αποφευχθεί η κατάρρευση πτερύγων, τόσο σοβαρή είναι η κατάσταση. Άλλα τμήματα, που δεν έχουν στήριξη, κατέρρευσαν λόγω των έντονων βροχοπτώσεων και ο χρόνος, δυστυχώς, δεν είναι πλέον σύμμαχος.
Ο Μητροπολίτης Μηθύμνης, Χρυσόστομος, έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την ένταξη του έργου αναστήλωσης σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, ενώ και η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, έχει δηλώσει την πρόθεσή της να στηρίξει το εγχείρημα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, παρά τις διαβεβαιώσεις, δεν υπάρχει κάποιο απτό και χειροπιαστό αποτέλεσμα.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Ηγούμενο της Μονής, Αρχιμανδρίτη Ιάκωβο, ο οποίος από την ημέρα της ενθρόνισής του από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη βρίσκεται κυριολεκτικά «επί ποδός» για τη διάσωση των σημαντικών κτιριακών υποδομών της Μονής, δίνοντας καθημερινό αγώνα με ελάχιστα μέσα.
Από το 1969 μέχρι το 2016 που αποδήμησε εις Κύριον ο προ-προηγούμενος ηγούμενος της μονής, αρχιμανδρίτης Νικόδημος Παυλόπουλος, διέθεσε σημαντικά κεφάλαια από τις εισφορές πιστών και τις δωρεές στη μονή για να ανεγερθεί όλος αυτός ο πλούτος των μικρών ναών που βρίσκονται περιμετρικά του μοναστηριού. Ωστόσο σήμερα δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέποντας αυτό το έργο του μακαριστού ηγουμένου λένε ότι ίσως έπρεπε αυτά τα χρήματα να είχαν διατεθεί κατά προτεραιότητα στην συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων της υφιστάμενης μονής και μετά να γίνονταν ανοίγματα με νέες εκκλησίες. Κι αυτό καθώς όλα τα εξωκλήσια που ανεγέρθηκαν δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα, ωστόσο το ίδιο το μοναστήρι που είναι 500 ετών καταρρέει.
Με το θάνατο του ηγουμένου, το 2016, ανέλαβε ο πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Μηθύμνης αρχιμανδρίτης Νικόδημος Κοτζαμπάσης μέχρι το 2024 και αυτό ήταν ένα διάστημα που ουσιαστικά έγινε μια απλή διαχείριση της μονής, καθώς ο αρχιμανδρίτης Νικόδημος εκτός του μοναστηριού είχε και τα καθήκοντά του στη μητρόπολη, όπως και ποιμαντικό έργο. Κάπως έτσι μετά την εκδημία και αυτού του ηγουμένου ανέλαβε το 2024 ο αρχιμανδρίτης Ιάκωβος, ο οποίος βρίσκει ένα μοναστήρι στα πρόθυρα της κατάρρευσης και δεν ξέρει από πού να πιαστεί.
Η Περιφέρεια έχει υποσχεθεί την ένταξη της αναστήλωσης σε πρόγραμμα, ωστόσο οποιαδήποτε παρέμβαση απαιτεί συνεργασία με την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Και ενώ συμβαίνουν αυτά στο μοναστήρι, η Αρχαιολογία με μεγάλο φόρτο έργων σε ολόκληρη τη Λέσβο προσπαθεί να θέσει κάποια πράγματα σε προτεραιότητα, υπάρχει όμως καθυστέρηση.
Μάλιστα προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ενώ το μοναστήρι αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα κατάρρευσης, η Αρχαιολογία «έβαλε σε έξοδα τη μονή» με το κλείσιμο του αναψυκτηρίου στον εξωτερικό χώρο, θεωρώντας ότι ο ξύλινος οικίσκος δεν είναι κατάλληλος γι’ αυτό το χώρο και πρέπει να κατασκευαστεί νέος, σύμφωνα με τις υποδείξεις της και τις μελέτες. Αυτό έχει ως συνέπεια η Μονή να χρειάζεται πλέον κάποιες δεκάδες χιλιάδες ευρώ για την επαναλειτουργία του αναψυκτηρίου, την ώρα που οι τοίχοι του μοναστηριού καταρρέουν και αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να διατεθούν για να γίνουν τουλάχιστον κάποιες προσωρινές εργασίες διάσωσης, όπου αυτό είναι δυνατό και μέχρι όσο φτάσουν.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το Μοναστήρι του Αγίου Ιγνατίου, αυτό το διαμάντι της Ορθοδοξίας, ο πνευματικός φάρος που ακτινοβολεί από τη Λέσβο σε ολόκληρο τον κόσμο, εκπέμπει πλέον SOS. Δεν υπάρχει άλλο περιθώριο αναμονής. Οι καταρρεύσεις έχουν ήδη ξεκινήσει και κάθε καθυστέρηση μπορεί να αποβεί μοιραία. Η στήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης, των πολιτικών φορέων αλλά και της ίδιας της κοινωνίας είναι χρέος στον τόπο μας.
