Με συνοπτικές διαδικασίες και με την επίκληση «επείγουσας ανάγκης υδροδότησης», η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου άναψε το πράσινο φως στο Υπουργείο Μετανάστευσης για την εγκατάσταση μονάδας αφαλάτωσης, που θα υδροδοτήσει τη νέα δομή φιλοξενίας στη Βάστρια. Μία απόφαση που, όπως όλα δείχνουν, όχι μόνο προχωρά παρά τις αντιρρήσεις των τοπικών φορέων, αλλά «πατάει» πάνω σε έναν καλοστημένο μηχανισμό παρακάμψεων, διατάξεων «έκτακτης ανάγκης» και μεθοδεύσεων που ακυρώνουν την αυτοδιοικητική βούληση εδώ στη Λέσβο.
Ωστόσο το ζήτημα δεν είναι πια το αν θα δημιουργηθεί η μονάδα αφαλάτωσης στην παραλιακή ζώνη προς Καράβα, αυτό θεωρείται δεδομένο. Το πραγματικό διακύβευμα είναι το πώς θα φτάσει το νερό από τη μονάδα στο ΚΥΤ, και κυρίως από πού θα περάσουν τα δίκτυα ύδρευσης. Θεωρητικά, η όδευση σωληνώσεων θα έπρεπε να εγκριθεί από τους Δήμους Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου, όμως η κυβέρνηση φαίνεται να έχει ήδη έτοιμο το «παράθυρο», το πέρασμα των αγωγών μέσα από το δάσος της Φεράνας.
Αν αυτό υλοποιηθεί, η Λέσβος θα καταγραφεί ως η πρώτη ευρωπαϊκή περιοχή όπου παρθένο δάσος μετατρέπεται σε δίοδο υδροδότησης για εγκατάσταση μαζικής φιλοξενίας, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές προηγούμενο που αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές περιβαλλοντικής προστασίας. Το δάσος, από φυσικός πόρος προς διατήρηση, μετατρέπεται σε «τεχνική υποδομή», με όρους που θυμίζουν περισσότερο βιομηχανική ζώνη παρά προστατευόμενο οικοσύστημα.
…ο δρόμος άνοιξε από μέσα!
Η ΔΕΥΑΛ έχει ταχθεί ανοιχτά κατά του έργου, όμως η στάση της έρχεται σε οξύτατη αντίθεση με προηγούμενες ενέργειές της. Είναι η ίδια υπηρεσία που, την άνοιξη, εισηγήθηκε στους δυο Δήμους να κηρύξουν το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, ώστε να προχωρήσουν «ταχύτερα» έργα για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Αυτό που τότε προβλήθηκε ως προστασία του νησιού μας, σήμερα χρησιμοποιείται ως θεσμικό εργαλείο για να δικαιολογηθεί η αφαλάτωση όχι για τις ανάγκες της Λέσβου, αλλά για την κάλυψη της Βάστριας. Η κυριολεκτική παγίδα: Μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε προληπτικά, πολύ νωρίτερα από την περίοδο έντονης λειψυδρίας, τώρα παρουσιάζεται ως τεκμήριο ανάγκης για το Υπουργείο Μετανάστευσης.
Με άλλα λόγια το καθεστώς «έκτακτης ανάγκης» δεν ενεργοποιήθηκε λόγω της Βάστριας, αλλά η Βάστρια νομιμοποιείται λόγω του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης.
Έκτακτη ανάγκη ή θεσμική καταστρατήγηση;
Η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου είναι η επίσημη θεσμική σφραγίδα ότι η δομή στη Βάστρια πρέπει να υδροδοτηθεί με άμεσες διαδικασίες, παράγοντας τετελεσμένο για ένα έργο που η τοπική κοινωνία έχει απορρίψει κατ’ επανάληψη σε όλα τα επίπεδα διαβούλευσης.
Η διατύπωση «εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης των φιλοξενουμένων και του προσωπικού» επιχειρεί να ντύσει με ανθρωπιστικό μανδύα μια ενέργεια που βασίζεται στην αμφισβητούμενη χρήση έκτακτων εξουσιών. Η ίδια απόφαση, όμως, παραδέχεται ότι δεν καλύπτει τις υπόλοιπες απαιτούμενες αδειοδοτήσεις. Δηλαδή η αφαλάτωση εγκρίνεται, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί καν οι θεμελιώδεις περιβαλλοντικές και τεχνικές προϋποθέσεις.
Είναι ίδια τακτική και με το ΚΥΤ του Καρά-Τεπέ όπου ο πολίτης βλέπει το Κράτος να καταλύει κάθε έννοια δικαίου απαιτώντας από αυτόν πρώτα τις άδειες και μετά το έργο. Όταν πρόκειται όμως για τις κρατικές δομές, το έργο εγκρίνεται και προχωρά σε επίπεδο πολιτικής πράξης και στη συνέχεια «οι λεπτομέρειες θα βρεθούν». Όταν οι λεπτομέρειες αφορούν δάσος, νερό, ήπιες περιοχές Natura και χιλιάδες κυβικά νερού ημερησίως, το «θα τα δούμε μετά» δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά θεσμική εκτροπή.
Πού βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση;
Οι Δήμοι εμφανίζονται τώρα έτοιμοι να αντιταχθούν στη διέλευση των δικτύων, όμως η αντίδρασή τους έρχεται εκ των υστέρων. Ωστόσο η κήρυξη της Λέσβου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη λειψυδρία τώρα χρησιμοποιείται για να προχωρήσει η κατασκευή της μονάδας αφαλάτωσης και το Υπουργείο Μετανάστευσης φαίνεται να τρέχει τόσο ώστε να προκαταλαμβάνει και τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες αναμένονται για το αν τελικά εγκρίνει ή όχι το δρόμο και τη δομή. Όταν όμως το Υπουργείο δείχνει να προχωρά κανονικά τα έργα σαν να μην υπάρχει δικαιοσύνη, τότε προκύπτει σοβαρό ζήτημα!
Το έργο της εγκατάστασης ταχυδιυλιστηρίου σε μονάδα αφαλάτωσης είναι στρατηγική προϋπόθεση για να λειτουργήσει η Βάστρια ως μόνιμη και αυτοτελής δομή μεγάλης χωρητικότητας. Υδροδότηση σημαίνει εγκατάσταση και εγκατάσταση σημαίνει μονιμότητα. Κανένα ΚΥΤ με χιλιάδες ανθρώπους δεν είναι προσωρινό όταν αποκτά δική του ανεξάρτητη πηγή νερού.
Η αφαλάτωση, ως τεχνικό έργο, είναι η τελευταία πράξη που βάζει τη σφραγίδα ώστε η λειτουργία της Βάστριας να γίνει πραγματικότητα.
