Με ανοιχτή επιστολή του προς τον περιφερειάρχη, Κώστα Μουτζούρη, το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου αναφέρεται στο θεσμικό κενό και τη σιωπή της περιφέρειας, που δεν τήρησε την υποχρέωσή της να τοποθετηθεί δημόσια μέχρι τις 13 Νοεμβρίου για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ενεργειακής διασύνδεσης Λέσβου-ηπειρωτικής Ελλάδας.
Σύμφωνα με την επιστολή του προέδρου του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, Στρατή Μανωλακέλλη, μετά την ομόφωνη απόφαση της διοικούσας επιτροπής, η περιφέρεια όφειλε και δεν το έπραξε, να συμμετάσχει ενεργά και να τοποθετηθεί δημόσια στη διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου «Διασύνδεση Νήσων Βορειοανατολικού Αιγαίου με το Ηπειρωτικό Σύστημα», έως τις 13 Νοεμβρίου 2025.
Πρόκειται για μια ουσιαστική υποχρέωση καθώς η περιφέρεια Βορείου Αιγαίου είναι ο θεσμικός εγγυητής της ενημέρωσης και της συμμετοχής των πολιτών στις κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα το περιβάλλον, την ανάπτυξη και το ενεργειακό μέλλον του τόπου. Να σημειωθεί ότι τις δικές τους απόψεις για το ζήτημα της διασύνδεσης έχουν καταθέσει ο δήμος Δυτικής Λέσβου, ο δήμος Λήμνου και η διεύθυνση Δασών Λέσβου, ενώ το θέμα αυτό θα συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο της Δευτέρας και σύμφωνα με πληροφορίες η εισήγηση θα είναι αρνητική.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο υπενθυμίζει στην ανοιχτή επιστολή προς τον περιφερειάρχη ότι η περιφέρεια έχει θεσμική υποχρέωση να ενημερώνει, να ζητά διευκρινίσεις, να αναλύει τις επιπτώσεις, να διασφαλίζει τη διαφάνεια και κυρίως, να εκφράζει θεσμικά τη θέση της τοπικής κοινωνίας.
Η ΜΠΕ για τη διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό δίκτυο ανοίγει τον δρόμο για μια ριζική μεταβολή του ενεργειακού τοπίου του Βορείου Αιγαίου με νέες γραμμές μεταφοράς 150 kV, υποσταθμούς και κυρίως την προοπτική για μαζικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας. Πρόκειται για έργα που ενδέχεται να μεταμορφώσουν το φυσικό και οικονομικό περιβάλλον των νησιών, αλλά και να επιφέρουν σωρευτικές επιπτώσεις σε οικοσυστήματα, χρήσεις γης και τουριστικές ζώνες.
Η εξέλιξη αυτή, αν και αναμενόμενη από τεχνικής πλευράς, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Αρχικά ως προς το ενεργειακό αποτύπωμα και τις περιβαλλοντικές συνέπειες για τα νησιά, για το εάν προβλέπεται σωρευτική εκτίμηση επιπτώσεων, ιδίως αν συνδέεται με μελλοντικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας, και κυρίως, για τον ρόλο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου ως οργάνου που οφείλει να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν με διαφάνεια και τεκμηρίωση.
Ακόμη στην ίδια επιστολή το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου θεωρεί ότι η Περιφέρεια οφείλει ν΄ αναλάβει επίσημη πρωτοβουλία ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών για το περιεχόμενο και τις επιπτώσεις της υπό διαβούλευση μελέτης. Να ζητήσει από τον ΑΔΜΗΕ και το ΥΠΕΝ αναλυτικά στοιχεία για το συνολικό ενεργειακό σχέδιο στο οποίο εντάσσεται η παρούσα ΜΠΕ. Να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει αιφνίδια μεταβολή χρήσεων γης ή περιβαλλοντικών περιορισμών χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς και, τέλος, να τοποθετηθεί επίσημα και δημόσια, εντός της περιόδου διαβούλευσης, για το πώς αντιλαμβάνεται η Περιφέρεια τη διασύνδεση και τις προοπτικές που αυτή δημιουργεί.
Η παρούσα παρέμβαση του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, εντάσσεται στη διαρκή προσπάθειά του να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο για τα κρίσιμα ζητήματα χωρικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού της Περιφέρειας. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε μέσω της επιστολής, ότι και σε προηγούμενες διαδικασίες διαβούλευσης, όπως το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) NATURA για τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, δεν υπήρξε επίσημη τοποθέτηση από την περιφέρεια, γεγονός που στέρησε τη δημόσια συζήτηση από μια θεσμικά κρίσιμη άποψη: «Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό η περιφερειακή Αρχή να συμμετάσχει ενεργά στη συγκεκριμένη διαβούλευση, συμβάλλοντας με τις απόψεις της στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και τεκμηριωμένης τοπικής θέσης».
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, πιστό στον θεσμικό του ρόλο ως τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας και υπερασπιστής του δημόσιου συμφέροντος, έχει καταθέσει τις δικές του τεκμηριωμένες απόψεις στη διαδικασία διαβούλευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η
ορθολογική και βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου μας.
Και η ανοιχτή επιστολή του ΤΕΕ-Βορειοανατολικού Αιγαίου καταλήγει ως εξής:
«Αναμένουμε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να τοποθετηθεί δημόσια και τεκμηριωμένα πριν από τη λήξη της διαβούλευσης, με απόφαση που θα τεθεί προς έγκριση από το Περιφερειακό Συμβούλιο, ώστε να εκφράζει θεσμικά και συλλογικά τη βούληση της Περιφέρειας. Η αναμονή μετά τη λήξη της διαδικασίας θα συνιστούσε έμμεση αποδοχή αποφάσεων χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας».
