Σε κλίμα έντονης ανησυχίας και αυξημένης πίεσης για τις εξελίξεις, πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη Τύπου των υπηρεσιακών στελεχών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, σχετικά με την αντιπλημμυρική θωράκιση του λεκανοπεδίου της Καλλονής. Το κυρίαρχο συμπέρασμα που προέκυψε και η φράση που σημάδεψε τη συζήτηση, ήταν η προειδοποίηση του προϊσταμένου της Διαχειριστικής Αρχής, Γιώργου Πλακωτάρη, ο οποίος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι «φοβάμαι πως το έργο κινδυνεύει να μην γίνει ή να μείνει ημιτελές ή το πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027 να χάσει τα χρήματα που έχει δεσμεύσει». Μια δήλωση που προκάλεσε μεγάλη ανησυχία για την τύχη ενός έργου κομβικής σημασίας, ανοίγοντας νέο κύκλο ερωτημάτων για τις καθυστερήσεις, τις ευθύνες και το τι μέλλει γενέσθαι.
Τους φόβους του κ. Πλακωτάρη επιβεβαίωσε ο προϊστάμενος του τμήματος εργαστηρίων, Δημήτρης Ακριώτης, ο οποίος υποστήριξε ότι με βάση τα τεχνικά δεδομένα της μελέτης, τα φράγματα ανάσχεσης που απαιτούνται για την αντιπλημμυρική προστασία, δεν μπορούν να ολοκληρωθούν σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια. Εξήγησε ότι ακόμη και αν το έργο ξεκινήσει στο τέλος του 2027, όπως προέβλεψε ο κ. Πλακωτάρης, ακόμη κι αν το πρόγραμμα παραταθεί κατά έναν επιπλέον χρόνο, έως το 2030, ο απαιτούμενος χρόνος δεν επαρκεί, τονίζοντας ότι «ένα τέτοιο έργο δεν τελειώνει σε τρία χρόνια». Συνοπτικά, το έργο κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με τη λήξη της χρηματοδοτικής περιόδου πριν ολοκληρωθεί.
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο εκτελεστικός γραμματέας της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Άρης Ελευθερίου, ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού, Γιώργος Λεμονός, ο προϊστάμενος της διαχειριστικής αρχής, Γιώργος Πλακωτάρης, ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Φώτης Κρητικόπουλος κι ο προϊστάμενος του τμήματος εργαστηρίων, Δημήτρης Ακριώτης.
Σε σχετικές ερωτήσεις των Νέων της Λέσβου για την αρχική μελέτη της Περιφέρειας που αφορούσε στο τμήμα του Τσικνιά από την Αρίσβη έως τις εκβολές, μελέτη που είχε αποσταλεί στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου ήδη από το 2023, έγινε σαφές ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί ούτε έγκριση, ούτε απόρριψη της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ήδη απορριφθεί από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου και από την αρμόδια Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας. Το γεγονός ότι η Αποκεντρωμένη δεν έχει λάβει απόφαση, παρά τις εξελίξεις και τα πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα, έχει προβληματίσει έντονα τους υπηρεσιακούς παράγοντες της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Ο εκτελεστικός γραμματέας της Περιφέρειας, Άρης Ελευθερίου, ανοίγοντας τη συνέντευξη Τύπου, αναφέρθηκε στο ιστορικό του αντιπλημμυρικού έργου από το 1955 έως σήμερα, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην περίοδο της δημαρχίας του στην Καλλονή. Υποστήριξε με έμφαση ότι η Καλλονή πνίγεται εξαιτίας του κλεισίματος του ποταμού σε τμήμα 600 μέτρων και τόνισε πως αν είχε υλοποιηθεί το έργο που προέβλεπε τη διάνοιξη, τον καθαρισμό και τον εξωραϊσμό με τη δημιουργία γεφυρών, η πλημμύρα δεν θα είχε συμβεί. Αναφέρθηκε στη μελέτη των 60.000 ευρώ που ανέθεσε η Περιφέρεια το 2020, η οποία όμως απορρίφθηκε τόσο από τον δήμο Δυτικής Λέσβου όσο και από την Υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας.
Παράλληλα, έκανε αναλυτική αναφορά στις αρμοδιότητες της αντιπλημμυρικής προστασίας, επισημαίνοντας ότι μέχρι το 2018 ανήκαν στους δήμους, από το 2018 πέρασαν στην Περιφέρεια, ενώ από το 2021, βάσει απόφασης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αρμοδιότητες έχουν πλέον και οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης. Χαρακτήρισε το πλημμυρικό πρόβλημα «μόνιμο και διαρκή εφιάλτη», ενώ εξήγησε ότι η απόφαση που είχε πάρει ως δήμαρχος να μπει μηχάνημα για καθαρισμό του ποταμού, απόφαση που τον οδήγησε στο δικαστήριο και από την οποία απαλλάχθηκε, ήταν αυτή που προστάτευσε την Καλλονή μέχρι το 2016, όταν δεν είχαν ακόμη σημειωθεί μεγάλης έκτασης πλημμύρες. Και τούτο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οφείλεται στο γεγονός ότι οι προσχώσεις του ποταμού με λάσπη και φερτά υλικά, στο σημείο που έχει σκεπαστεί, ανέβασαν τον πυθμένα της κοίτης του ποταμού και σήμερα βρίσκεται σε ύψος 1,20μ., γεγονός που δεν επιτρέπει στο νερό να οδηγείται προς την θάλασσα.
Με εμφανή διάθεση συνεννόησης, ο κ. Ελευθερίου κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να ομονοήσουν, ώστε το έργο να μην χαθεί και οι κάτοικοι της Καλλονής και της Σκάλας Καλλονής να πάψουν να ζουν με τον φόβο. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ακραίου φαινομένου αυτό που τόνισε ο κ. Ακριώτης ότι «στην πρόσφατη καταιγίδα έπεσαν 85 χιλιοστά βροχής, που αντιστοιχούν σε 85 τόνους νερού ανά στρέμμα. Σε τέτοιες συνθήκες οι άμυνες του λεκανοπεδίου ήταν εκ προοιμίου ανεπαρκείς». Επισημαίνοντας τους τρόπους αντιμετώπισης, παρουσίασε τρεις επιλογές: Την κατασκευή φραγμάτων ανάσχεσης, την εκτροπή του ποταμού και του παραπόταμου ή στην πιο ακραία περίπτωση τη μετακίνηση των οικισμών που πνίγονται από την ορμή των νερών.
Ο προϊστάμενος της υπηρεσίας Περιβάλλοντος, Γιώργος Λεμονός, αναφέρθηκε εκτενώς στη μελέτη που είχε εκπονήσει η περιφέρεια Βορείου Αιγαίου το 2020 παρουσιάζοντας όλα τα δεδομένα, που αφορούσαν στην αρχική μελέτη της περιφέρειας και που τελικά, σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκε, τόσο η γνωμοδότηση της υπηρεσίας του και του ίδιου, όσο και η γνωμοδότηση του δήμου Δυτικής Λέσβου ήταν αρνητική, εξηγώντας βέβαια τους λόγους που η κάθε πλευρά έκρινε ως αρνητική τη γνωμοδότηση. Ο κ. Λεμονός εξήγησε ότι υπήρχαν σημεία που δεν αφορούσαν στο συνολικό πρόβλημα αντιμετώπισης των πλημμυρικών φαινομένων του ποταμού Τσικνιά, σημειώνοντας ότι σ’ αυτό συμφωνούσε και ο δήμος Δυτικής Λέσβου, μιας και η μελέτη της Περιφέρειας αφορούσε τμήμα του ποταμού από την Αρίσβη έως τις εκβολές του.
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, με αφορμή παρατήρηση που έγινε από τα Νέα της Λέσβου, ο κ. Ακριώτης παραδέχθηκε πως η αρχική μελέτη, με συνολικό προϋπολογισμό έργου 1,5 εκατ. ευρώ, θα είχε λύσει πολλά προβλήματα, επισημαίνοντας πως πρόκειται για μελέτη που αρχικά απορρίφθηκε. Ο ίδιος χαρακτήρισε «βιολογικό σοκ» το φαινόμενο της πλημμύρας και στάθηκε ιδιαίτερα στο έργο του φράγματος Τσικνιά, στην εκτροπή του Αχυρώνα και στη σήραγγα εκτροπής, υποστηρίζοντας πως παρότι έχουν διατυπωθεί στοιχεία αμφισβήτησης, το έργο είναι αναγκαίο.
Ο Φώτης Κρητικόπουλος, από την πλευρά του, αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση και στη μελέτη του ορεινού όγκου, για την οποία είχαν απαιτηθεί επιπλέον 240.000 ευρώ, εξηγώντας ότι το ΕΣΠΑ δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει εκ νέου έργο που έχει ήδη ενταχθεί. Υποστήριξε ότι θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μέσω Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, αλλά επειδή το αίτημα υποβλήθηκε στο τέλος του έτους δεν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο κ. Ελευθερίου ανακοίνωσε ότι μετά τη συνάντηση του προϊσταμένου της Διαχειριστικής Αρχής με τον δήμαρχο Δυτικής Λέσβου, αποφασίστηκε η Περιφέρεια να χρηματοδοτήσει με 350.000 ευρώ επιπλέον τον δήμο Δυτικής Λέσβου για την εκπόνηση της μελέτης, που δεν είχε συμπεριληφθεί στην αρχική μελέτη.
Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν ένα έργο που βρίσκεται σε οριακό σημείο. Χωρίς συνεννόηση, χωρίς άμεσες αποφάσεις και χωρίς ταχύτητα στις διαδικασίες, κινδυνεύει να γίνει ακόμη μια χαμένη ευκαιρία.
