Υπάρχουν περιοχές στη Λέσβο όπου η καθημερινότητα των ανθρώπων δοκιμάζεται από εμπόδια που μοιάζουν μικρά στα χαρτιά, αλλά τεράστια στην πράξη. Η περιοχή Μάκαρα – Αποθήκας είναι ακριβώς μία από αυτές. Εκεί όπου η πολιτιστική κληρονομιά συναντά την αγροτική παραγωγή και τον τουρισμό, οι δρόμοι που συνδέουν τους οικισμούς, τις καλλιέργειες, τις κτηνοτροφικές μονάδες και τις παραλίες έχουν παραμείνει για χρόνια σε προβληματική κατάσταση. Οι κάτοικοι το γνωρίζουν, οι επαγγελματίες το ζουν καθημερινά, οι επισκέπτες το διαπιστώνουν κάθε καλοκαίρι καθώς η πρόσβαση είναι δύσκολη, συχνά επικίνδυνη, και σίγουρα όχι αντάξια της ομορφιάς και της δυναμικής της περιοχής.
Σ’ αυτό το περιβάλλον έρχεται η παρούσα μελέτη για την αποκατάσταση τμημάτων της αγροτικής οδοποιίας στη Δ.Κ. Άγρας του Δήμου Δυτικής Λέσβου, η οποία επιδιώκει να δώσει μια ουσιαστική λύση που θα αλλάξει την καθημερινότητα των ανθρώπων, θα στηρίξει την παραγωγή και θα αναδείξει έναν χώρο μοναδικό για το νησί. Δεν είναι ένα έργο «βιτρίνας», αλλά μια αναγκαιότητα για τους κατοίκους. Και η θετική γνωμοδότηση των αρμόδιων υπηρεσιών έρχεται να ξεμπλοκάρει μια υπόθεση που για χρόνια φαινόταν αδύνατον να προχωρήσει λόγω των αυστηρών περιορισμών της αρχαιολογικής ζώνης.
Έργο που “ξεμπλοκάρει” μια ολόκληρη περιοχή
Η μελέτη, η οποία συνοδεύεται από εγκεκριμένη οριζοντιογραφία (αρ. πρωτ. 97399 ΑΠΑ 2025 – 18-08-2025), προβλέπει την τσιμεντόστρωση δύο κρίσιμων διαδρομών στο υφιστάμενο πλάτος τους, χωρίς καμία διαπλάτυνση και χωρίς καμία μεταβολή στη χάραξη. Το έργο αφορά: α) 3.400 μέτρα από τη συμβολή των οδών Αποθήκας – Μάκαρα έως 200μ. πριν την παραλία των Μακάρων. β) 590 μέτρα από την Αποθήκα προς την παραλία Βαθύ Κριτήρι και τον Άγιο Παντελεήμονα. Με μέσο πλάτος 4,40μ. και με αυστηρή τήρηση των υφιστάμενων διατομών, η παρέμβαση αφορά αποκλειστικά τη βελτίωση της βατότητας.
Η επιλογή της τσιμεντόστρωσης κι όχι της ασφαλτόστρωσης, έγινε έπειτα από συνεννόηση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, ακριβώς γιατί σέβεται τον ιδιαίτερο ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής των Μακάρων, η οποία, βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου και Α’ Ζώνης Απολύτου Προστασίας.
Η σημερινή εικόνα των δρόμων δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους παραγωγούς. Η πρόσβαση στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στις κτηνοτροφικές μονάδες είναι δύσκολη, ειδικά τους χειμερινούς μήνες. Αγροτικά μηχανήματα κι οχήματα συχνά κολλούν, ενώ το κόστος μεταφοράς προϊόντων, κυρίως ελιάς και γάλακτος, αυξάνεται σημαντικά λόγω της κακής κατάστασης του οδοστρώματος.
Η μελέτη αποτελεί μια ολοκληρωμένη πρόταση που αποσκοπεί στη μόνιμη αποκατάσταση του δρόμου, ώστε η πρόσβαση να γίνεται μ’ ασφάλεια και ταχύτητα. Ταυτόχρονα, η βελτίωση της οδοποιίας θα ενισχύσει την τουριστική κίνηση προς τις παραλίες Μάκαρα και Βαθύ Κριτήρι, δύο από τα πιο όμορφα σημεία της Δυτικής Λέσβου, που παραμένουν δύσκολα προσβάσιμα.
Ένα «ναι» με πολλαπλό βάρος
Το Τμήμα Σχεδιασμού, Εποπτείας & Ελέγχου της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του δήμου Δυτικής Λέσβου, ζήτησε επίσημα την έγκριση βελτίωσης των παραπάνω οδών στις περιοχές Μακάρων και Αποθήκας. Η έγκριση αυτή δεν ήταν, όμως, ούτε απλή, ούτε αυτονόητη καθώς η περιοχή βρίσκεται εντός Αδόμητης Ζώνης Α’ απολύτου προστασίας, ενώ μεγάλο μέρος της συμπίπτει με τον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, αφού εξέτασε τα στοιχεία, επιβεβαίωσε μέσω αλληλογραφίας ότι η προτεινόμενη παρέμβαση μπορεί να προχωρήσει μόνο αν περιοριστεί σε τσιμεντόστρωση και δεν επιφέρει καμία αλλαγή στην υφιστάμενη διατομή του δρόμου. Σύμφωνα με όσα δήλωσε στα Νέα της Λέσβου ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, Παύλος Τριανταφυλλίδης «τέθηκε ρητός όρος να μην τσιμεντοστρωθεί το τμήμα του δρόμου που διέρχεται πλησίον των μυκηναϊκών τάφων», ένας όρος που έγινε απόλυτα αποδεκτός από τον δήμο.
Ύστερα από όλα αυτά, η Εφορεία εισηγήθηκε θετικά, κρίνοντας ότι «το έργο όχι μόνο δεν βλάπτει τον αρχαιολογικό χώρο, αλλά μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξή του, εφόσον συνοδευτεί από τις προβλεπόμενες ανασκαφές και από τη μελλοντική ανάδειξη μνημείων, όπως είναι οι Μυκηναϊκοί τάφοι, ο Ροδότοιχος, ο Καλόχτιστος, τα Εργαστήρια Στυπτηρίας και το παλάτι των Μακάρων».
Δηλώσεις που δείχνουν το βάθος της ανάγκης
Ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος, σημειώνει με ικανοποίηση ότι «είναι πράγματι πολύ θετική αυτή η εξέλιξη. Το βασικό εμπόδιο για την ικανοποίηση ενός επιτακτικού αιτήματος κατοίκων, επαγγελματιών και επισκεπτών ξεπεράστηκε. Η ομαλή συνύπαρξη παραγωγικών και πολιτιστικών στοιχείων του τόπου μας δεν είναι απλώς εφικτή, είναι και επιθυμητή».
Σε πιο προσωπικό τόνο η αντιδήμαρχος του δήμου Δυτικής Λέσβου, Ασανούλα Γιαννή-Κοκκινέλλη, δηλώνει ότι «η έγκριση αυτή είναι κάτι περισσότερο από ένα έργο υποδομής. Ως αντιδήμαρχος, αλλά και ως άνθρωπος που κατάγεται από την Άγρα, νιώθω βαθιά συγκίνηση. Εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου στον προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων, κ. Τριανταφυλλίδη Παύλο και στον μηχανικό του δήμου κ. Μανωλακέλλη Ευστράτιο, για την ουσιαστική και καθοριστική συμβολή τους».
Και προσθέτει ότι «το επόμενο βήμα είναι η εξεύρεση χρηματοδότησης, είτε μέσω των αρμόδιων υπουργείων, είτε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Θέλουμε το έργο να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί άμεσα. Παράλληλα, προσβλέπουμε στην έναρξη των απαλλοτριώσεων και των ανασκαφών για την ανάδειξη των Μυκηναϊκών τάφων, του Ροδότοιχου, του Καλόχτιστου, των Εργαστηρίων Στυπτηρίας και του παλατιού των Μακάρων».
Ένα έργο με πολλαπλό όφελος
Η περιοχή των Μακάρων έχει υψηλή γεωργική και κτηνοτροφική δραστηριότητα, δύσκολες προσβάσεις και παράλληλα σημαντική τουριστική δυναμική. Η βελτίωση της αγροτικής οδοποιίας θα έχει άμεσα αποτελέσματα στην ελάφρυνση του κόστους μεταφοράς προϊόντων, στην ασφαλέστερη πρόσβαση σε κτηνοτροφικές μονάδες και καλλιέργειες, στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, στην ανάδειξη των παραλιών Μάκαρα και Βαθύ Κριτήρι, και, τέλος, στην προώθηση της αρχαιολογικής έρευνας και ανάδειξης μνημείων.
Η θετική γνωμοδότηση της Εφορείας Αρχαιοτήτων ήταν το πρώτο καθοριστικό βήμα. Πλέον, οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση βρίσκονται στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και στα υπουργεία. Διότι, χωρίς χρηματοδότηση, το έργο δεν θα μπορέσει να υλοποιηθεί, παρά τη σημασία του και την ώριμη προετοιμασία του. Η περιοχή του Μάκαρα είναι ένας τόπος με ιστορία, ένας τόπος όπου η καθημερινή ζωή συναντά τα όριά της, και όπου ένα έργο, φαινομενικά μικρό, μπορεί να φέρει μεγάλη αλλαγή.
Οι κάτοικοι, οι παραγωγοί, ο δήμος Δυτικής Λέσβου και η Εφορεία Αρχαιοτήτων συμφωνούν πλέον σε έναν στόχο που είναι η περιοχή να αποκτήσει επιτέλους τους δρόμους που χρειάζεται. Αυτό που μένει είναι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να στηρίξει αυτή την προσπάθεια. Γιατί η περιοχή του Μάκαρα έχει πολλά να προσφέρει στον τόπο, αρκεί να μπορεί κανείς να φτάσει ως εκεί με άνεση κι ασφάλεια.
