- Δεκάδες κτηνοτρόφοι που κλήθηκαν να ελεγχθούν τα κοπάδια τους για τον αφθώδη δήλωσαν ότι δεν έχουν ζώα
- Ποιες περιπτώσεις “χτύπησαν” στο ηλεκτρονικό σύστημα και ποιος είναι ο αριθμός των ζώων που διαγράφηκαν από τα ΚΥΔ
Εκτός από τα πρόβατα που χάθηκαν εξαιτίας των θανατώσεων για τον αφθώδη πυρετό, στη Λέσβο βρίσκεται σε εξέλιξη και μια άλλη, διαφορετική διαδικασία «απώλειας» ζωικού κεφαλαίου. Πρόβατα διαγράφονται μαζικά από τα μητρώα της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, όχι επειδή θανατώθηκαν, αλλά επειδή οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν ότι πλέον δεν τα έχουν στην κατοχή τους. Και κάπου εδώ αρχίζει ένα μεγάλο μυστήριο ως προς το… τι έγιναν αυτά τα ζώα.
Το θέμα, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας μας, έχει πάρει σημαντικές διαστάσεις τους τελευταίους μήνες, καθώς δεκάδες κτηνοτρόφοι απευθύνονται όταν καλούνται από την αρμόδια Κτηνιατρική Υπηρεσία για να προγραμματίζεται έλεγχος και αιμοληψία στις εκμεταλλεύσεις τους. Οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν ότι δεν διαθέτουν πλέον ζώα. Στη συνέχεια υπογράφουν την απαιτούμενη υπεύθυνη δήλωση και τα ζώα διαγράφονται από τη μερίδα της εκμετάλλευσής τους.
Το αξιοσημείωτο, όμως, είναι ότι σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις οι ίδιοι παραγωγοί εμφανίζονταν μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2025 να διαθέτουν κοπάδια με 100, 150 ή ακόμη και 200 αιγοπρόβατα. Μέσα σε λίγους μήνες, τα ζώα αυτά εξαφανίζονται από τις δηλώσεις και από τα μητρώα, χωρίς να προκύπτει με σαφήνεια πού μετακινήθηκαν, σε ποιον παραδόθηκαν ή με ποιον άλλο τρόπο έπαψαν να βρίσκονται στην κατοχή των συγκεκριμένων κτηνοτρόφων.
Σιγά, η πατρίδα κοιμάται
Όλα αυτά συμβαίνουν κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο δεν έχει πάρει απολύτως κανένα μέτρο για τον έλεγχο αυτής της κατάστασης και την απόδοση ευθυνών, αν διαπιστωθεί ότι υπάρχουν. Γιατί ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί ότι οι ΟΠΕΚΕΠΕδες δεν έχουν θέση στην κτηνοτροφία και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, τόσο με τον αφθώδη πυρετό, όσο και γενικότερα στα ζητήματα της αρμοδιότητάς του για την κτηνοτροφία, παραμένει για παρατεταμένο διάστημα απλώς θεατής.
Το ρεπορτάζ
Οι πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η εφημερίδα μας κάνουν λόγο μέχρι σήμερα για περίπου 10.000 αιγοπρόβατα που έχουν διαγραφεί σε ΚΥΔ, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες ο τελικός αριθμός μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τις 15.000. Πρόκειται για έναν αριθμό που, εφόσον επιβεβαιωθεί από τα επίσημα στοιχεία, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντιμετωπιστεί ως μια σειρά μεμονωμένων και ασύνδετων περιπτώσεων. Η έκταση του φαινομένου επιβάλλει να διερευνηθεί τι ακριβώς συνέβη με αυτό το ζωικό κεφάλαιο και κυρίως αν τα ζώα που σήμερα διαγράφονται υπήρχαν πράγματι στις εκμεταλλεύσεις στις οποίες δηλώνονταν τα προηγούμενα χρόνια.
Γιατί το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ότι κάποιοι κτηνοτρόφοι δηλώνουν πως δεν έχουν πλέον ζώα. Το κρίσιμο είναι τι συνέβαινε μέχρι χθες. Εάν οι παραγωγοί δήλωναν κανονικά εκατοντάδες αιγοπρόβατα, πώς αυτά τα ζώα εξαφανίστηκαν μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα; Εάν μετακινήθηκαν, πού καταγράφηκαν οι μετακινήσεις τους; Εάν πουλήθηκαν ή μεταβιβάστηκαν, σε ποια άλλη εκμετάλλευση εμφανίζονται; Και εάν δεν βρίσκονται πουθενά, τότε μήπως τελικά ένα μέρος αυτών των ζώων υπήρχε μόνο στα χαρτιά; Μήπως, δηλαδή, βρισκόμαστε μπροστά σε μια υπόθεση «ζώων-φαντασμάτων», τα οποία επί χρόνια εμφανίζονταν στα μητρώα χωρίς να αντιστοιχούν στην πραγματική εικόνα των εκμεταλλεύσεων;
Το ζήτημα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο από το γεγονός ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες μας υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο κτηνοτρόφος δήλωσε ότι δεν έχει πλέον ζώα, ενώ η ίδια εκμετάλλευση εμφανίζεται στο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να έχει ελεγχθεί μόλις πριν από περίπου 40 ημέρες στο πλαίσιο των ελέγχων για τον αφθώδη πυρετό. Πρόκειται για μια αντίφαση που απαιτεί εξήγηση. Πώς είναι δυνατόν μια εκμετάλλευση να ελέγχεται για τον αφθώδη πυρετό και λίγο αργότερα να δηλώνεται ότι ο συγκεκριμένος παραγωγός δεν έχει πλέον ζώα στην κατοχή του; Ποια ζώα ελέγχθηκαν; Πόσα ήταν; Πότε έπαψαν να βρίσκονται στην εκμετάλλευση και πού πήγαν;
Περίεργα πράγματα
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή οι διαγραφές αυτές καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κτηνίατροι, όχι μόνο από τη Λέσβο, βρίσκονται σε αυξημένη κινητοποίηση και επιχειρούν να πραγματοποιήσουν τους απαραίτητους ελέγχους στις εκμεταλλεύσεις και τις προβλεπόμενες αιμοληψίες. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ελεγκτές φέρονται να βρίσκονται μπροστά σε εκμεταλλεύσεις που στα χαρτιά εμφανίζουν σημαντικό αριθμό ζώων, αλλά στην πράξη οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν ότι αυτά δεν υπάρχουν πλέον. Και τότε η διαδικασία οδηγείται στην υπογραφή υπεύθυνης δήλωσης και στη διαγραφή των ζώων από τη σχετική μερίδα.
Εδώ όμως βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης. Η απλή διαγραφή των ζώων δεν απαντά στο ερώτημα γιατί αυτά υπήρχαν καταχωρημένα εξαρχής. Εάν οι αριθμοί που εμφανίζονται στα μητρώα δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα, τότε απαιτείται να διερευνηθεί ποιοι έλεγχοι είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια, ποιος είχε πιστοποιήσει την ύπαρξη του συγκεκριμένου ζωικού κεφαλαίου και πώς είναι δυνατόν να παραμένουν καταχωρημένα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα ζώα, τα οποία σήμερα οι ίδιοι οι παραγωγοί δηλώνουν ότι δεν έχουν.
Και φυσικά το ζήτημα δεν σταματά στα ΚΥΔ και στους κτηνιάτρους. Η διασταύρωση των στοιχείων πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, στις δηλώσεις των προηγούμενων ετών, στις μετακινήσεις και τις μεταβιβάσεις ζώων, στους κτηνιατρικούς ελέγχους, στις αιμοληψίες, στις καταγραφές του πληροφοριακού συστήματος του Υπουργείου και, βεβαίως, στα στοιχεία του ΟΣΔΕ. Μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για ζώα που πράγματι υπήρχαν και στη συνέχεια μετακινήθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τις εκμεταλλεύσεις ή εάν πρόκειται για ζωικό κεφάλαιο που εμφανιζόταν επί χρόνια μόνο στα χαρτιά.
Το μέγεθος των αριθμών, που ακούγονται, καθιστά την ανάγκη για άμεση διερεύνηση ακόμη πιο επιτακτική. Εάν τελικά επιβεβαιωθεί ότι περίπου 10.000 αιγοπρόβατα έχουν ήδη διαγραφεί και ότι ο αριθμός μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τις 15.000, τότε θα πρόκειται για μια υπόθεση που αγγίζει ευθέως την αξιοπιστία του συστήματος καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου και τον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται η κτηνοτροφική δραστηριότητα στη Λέσβο.
Και εδώ πλέον προκύπτει ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα: Γιατί, μέχρι σήμερα, δεν έχει κινηθεί ένας ολοκληρωμένος έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης; Όταν μέσα σε λίγους μήνες διαγράφονται χιλιάδες ζώα, όταν δεκάδες κτηνοτρόφοι δηλώνουν ότι δεν έχουν πλέον τα κοπάδια που μέχρι πρόσφατα δήλωναν και όταν υπάρχουν περιπτώσεις που δημιουργούν εμφανείς αντιφάσεις σε σχέση με τους κτηνιατρικούς ελέγχους, η υπόθεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διαδικασία ενημέρωσης των μητρώων.
Ο δρόμος για τα πρόβατα του αφθώδη πυρετού είναι ένας: Θανατώνονται και καταγράφονται. Τα άλλα πρόβατα, όμως, που τώρα διαγράφονται χωρίς να έχουν θανατωθεί, πού ακριβώς βρίσκονται; Αυτό είναι το ερώτημα που πλέον δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο, ιδιαίτερα τώρα παρουσία του Υφυπουργού με αρμοδιότητα την κτηνοτροφία, Θανάση Κοββαδά, στη Λέσβο.
