- Άλλη μία πληρωμή για να εξοφλήσουν τις επιχειρήσεις για το μεταφορικό ισοδύναμο του 2022 όταν εκκρεμούν 3 χρόνια ακόμα και είναι άγνωστο πότε θα πληρωθούν
- Μνημείο κρατικής αδιαφορίας-μέτρο που θα συνέβαλε στην άμβλυνση των ανισοτήτων με την ηπειρωτική χώρα ως προς τα μεταφορικά κόστη
Ένα από τα πλέον σημαντικά εργαλεία στήριξης της νησιωτικής Ελλάδας, το Μεταφορικό Ισοδύναμο, έχει πλέον μετατραπεί σε υπόδειγμα κρατικής ασυνέπειας, προχειρότητας και αδιαφορίας. Ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για να εξισορροπήσει το υψηλό κόστος μεταφοράς στα νησιά, να στηρίξει επιχειρήσεις και επιβάτες και να ενισχύσει την οικονομική ζωή των ακριτικών περιοχών, κατέληξε να είναι «παγωμένο» επί τριετία, να μοιράζει υποσχέσεις αντί για χρήματα και να αφήνει χιλιάδες νησιώτες να αισθάνονται εμπαιγμό από την κεντρική διοίκηση.
Την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Ναυτιλίας, αναμένεται επιτέλους να ξεκινήσουν οι πληρωμές για τα υπόλοιπα οφειλόμενα του έτους 2024, καλύπτοντας τους μήνες Σεπτέμβριο έως Δεκέμβριο, ώστε να «κλείσει» ο χρόνος για τους επιβάτες που κινήθηκαν με αεροπλάνα και βαπόρια, ενώ την ίδια στιγμή παραμένει απλήρωτο ολόκληρο το 2025 για τους επιβάτες.
Κι ενώ όλα αυτά μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικά, η Γενική Γραμματεία Νησιωτικής Πολιτικής και Αιγαίου ανέμενε τις αποφάσεις για να μοιράσει τα ψίχουλα μετατρέποντας τον προγραμματισμό επιχειρήσεων και πολιτών σε παιχνίδι τύχης.
Μόνο για το… 2022
Παράλληλα με τις πληρωμές των επιβατών, αναμένεται – αν δεν υπάρξουν νέες καθυστερήσεις – ακόμη μία καταβολή προς τις επιχειρήσεις, η οποία θα αφορά το 2022. Δηλαδή, πλήρης πανηγυρισμός για ένα μέτρο που πληρώνεται και φαίνεται πως θα εξοφληθεί… τρία χρόνια πίσω.
Για τα έτη 2023, 2024 και 2025, το κράτος εξακολουθεί να χρωστάει τα πάντα στις επιχειρήσεις. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή δικαιολογητικών δεν έχει καν ανοίξει, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να βρίσκονται σε απόλυτο κενό. Αλλά ακόμη κι αν άνοιγε αύριο (που δεν πρόκειται!) θα απαιτούνταν μήνες για την καταχώριση και τον έλεγχο των φακέλων. Το αποτέλεσμα; Πληρωμές που μετατίθενται, στην καλύτερη περίπτωση, για το καλοκαίρι του 2026.
Κι όλα αυτά για ένα μέτρο που, όταν θεσπίστηκε το 2018, είχε στόχο να εξοφλεί τις επιχειρήσεις στον τέταρτο μήνα, για το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Σήμερα, όχι μόνο δεν ισχύει αυτό, αλλά οι καθυστερήσεις έχουν φτάσει σε επίπεδο που θα έκανε ακόμη και το πιο δυσλειτουργικό κράτος της υφηλίου να κοκκινίσει από ντροπή.
Το κράτος απαιτεί συνέπεια, αλλά δεν την προσφέρει, με αποτέλεσμα το Μεταφορικό Ισοδύναμο να μην επιτυγχάνει το στόχο του, που είναι οι χαμηλές τιμές στο σκέλος του μεταφορικού κόστους για τα καταναλωτικά αγαθά. Πώς άλλωστε μπορεί μια νησιωτική επιχείρηση να διατηρεί τις τιμές χαμηλές όταν αναγκάζεται να πληρώνει από την τσέπη της το αυξημένο μεταφορικό κόστος επί 3 χρόνια, αναμένοντας επιδοτήσεις που δεν έρχονται ποτέ; Το Μεταφορικό Ισοδύναμο δημιουργήθηκε για να εξισώσει το κόστος μεταφοράς μεταξύ ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Αντ’ αυτού, το κράτος ζητά από τον επιχειρηματία να λειτουργήσει ως… άτοκος δανειστής του Δημοσίου.
Κανείς δεν μπορεί να περιμένει ότι ένας επαγγελματίας, ειδικά στο ακριτικό νησί μας μπορεί να απορροφήσει επί μακρόν τέτοια κόστη χωρίς να τα μετακυλήσει στις τιμές. Έτσι, το υποτιθέμενο «ευεργετικό μέτρο» όχι μόνο δεν μειώνει το κόστος ζωής, αλλά το αυξάνει, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο ακρίβειας και ασφυξίας για την τοπική αγορά.
Προϋπολογισμός για…
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν εξεταστεί ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Ναυτιλίας. Για το 2026, προβλέπονται μόλις 65 εκατομμύρια ευρώ, τη στιγμή που οι πραγματικές ανάγκες υπολογίζονται σε τουλάχιστον 90 εκατομμύρια.
Με απλά λόγια, τα χρήματα δεν φτάνουν ούτε για να καλυφθεί ένας χρόνος πληρωμών. Έτσι, οι επιχειρήσεις και οι επιβάτες θα συνεχίσουν να πληρώνονται «με τη σειρά», κάθε χρόνο για έναν… προηγούμενο. Μια λογική που θυμίζει λογιστική τρικλοποδιά και σε καμία περίπτωση σοβαρό κρατικό προγραμματισμό. Από την άλλη πλευρά όμως οι επιχειρηματίες θα πρέπει να αισθάνονται και… τυχεροί για το 2025, καθώς για το 2025 είχε προβλεφθεί στο τέλος του 2024 προϋπολογισμός 440.000 ευρώ για το Μεταφορικό Ισοδύναμο.
Όσο για τις υποσχέσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου περί αναμόρφωσης του Μεταφορικού Ισοδύναμου; Η πραγματικότητα είναι αποκαρδιωτική καθώς τίποτα δεν προχώρησε. Καμία μεταρρύθμιση, καμία απλοποίηση, καμία θεσμική πρόνοια για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Ακόμη χειρότερα, δεν δίνεται ούτε μία εξήγηση στους επαγγελματίες των νησιών για ποιο λόγο το κράτος τους χρωστάει 3 χρόνια επιδοτήσεων. Μόνο σιωπή και υποσχέσεις.
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο, ήδη από το 2019 έναν μόλις χρόνο μετά την εφαρμογή του άρχισε να εμφανίζει σημάδια εγκατάλειψης. Σήμερα, το μέτρο έχει μετατραπεί σε έναν άδειο τίτλο που δεν προσφέρει καμία πραγματική στήριξη. Ένα πρόγραμμα που υποτίθεται ότι θα βοηθούσε την νησιωτικότητα, κατέληξε να υπονομεύει την ίδια της την ύπαρξη.
Η νησιωτική Ελλάδα, οι επιχειρήσεις της και οι κάτοικοί της αξίζουν περισσότερα από ψεύτικες εξαγγελίες και κονδύλια που δεν φτάνουν. Αξίζουν ένα κράτος αξιόπιστο, σοβαρό και συνεπές, όχι ένα σύστημα πληρωμών που θυμίζει παζάρι σε μπακάλικο της δεκαετίας του ‘60!
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο δεν είναι πάρα ένα φιάσκο που εκθέτει το Κράτος στα μάτια των νησιωτών και όσο η κυβέρνηση συνεχίζει να το αντιμετωπίζει με προχειρότητα, η ζημιά βαθαίνει εκτός από τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και σε ηθικό επίπεδο.
