- Νέους ορίζοντες ανοίγει η συμφωνία μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας για την προοπτική ακτοπλοϊκής σύνδεσης της Θεσσαλονίκης με τη Σμύρνη
- Κρίσιμο το επόμενο διάστημα ως προς τις ενέργειες για την έναρξη του δρομολογίου – Θα κριθούν οι τοπικοί φορείς από τον τρόπο που θα κινηθούν στη διεκδίκηση
Η επανεκκίνηση των προσπαθειών για τη θαλάσσια σύνδεση Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, εκτός από τη νέα συγκοινωνιακή πρωτοβουλία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι συνάμα μια μοναδική ιστορική ευκαιρία για τη Λέσβο, η οποία οφείλει αυτή τη φορά να βρεθεί στον πυρήνα του σχεδιασμού ως ο φυσικός ενδιάμεσος σταθμός της λεγόμενης «Γραμμής Φιλίας», που συμφώνησαν κατά την πρόσφατη συνάντησή τους ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, σε μια ουσιαστική και έμπρακτη κίνηση στήριξης του Βορείου Αιγαίου.
Η συμφωνία που επανέφερε στο προσκήνιο τη θαλάσσια διασύνδεση ανακοινώθηκε στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών επαφών μετά τη συνάντηση των δυο ηγετών, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να συγκροτηθεί διμερής ομάδα εργασίας Ελλάδας και Τουρκίας που θα εξετάσει τα πρακτικά βήματα για την υλοποίηση της γραμμής. Στόχος είναι η δημιουργία μιας σύγχρονης θαλάσσιας γέφυρας που θα εξυπηρετεί όχι μόνο τουριστικές μετακινήσεις αλλά και εμπορευματικές ροές, αποσυμφορώντας τα χερσαία σύνορα στους Κήπους, όπου οι καθυστερήσεις φορτηγών έχουν φτάσει ακόμη και τις 13 ημέρες.
Μέσα σε αυτό το νέο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, η Λέσβος δεν μπορεί να παραμείνει απλός θεατής. Η γεωγραφική της θέση, ακριβώς ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και τη Σμύρνη, την καθιστά τον απολύτως φυσικό σταθμό της διαδρομής. Η ένταξη του λιμανιού της Μυτιλήνης στο δρομολόγιο θα μετατρέψει το νησί μας σε κόμβο τουριστικής και εμπορικής ανταλλαγής ανάμεσα στη Βόρεια Ελλάδα και τα μικρασιατικά παράλια, δίνοντας νέα πνοή στην τοπική οικονομία.
Η προοπτική ενός μεγάλου συμβατικού πλοίου, ικανού να μεταφέρει εκατοντάδες επιβάτες και φορτηγά με υψηλές ταχύτητες, δημιουργεί για πρώτη φορά πραγματικές δυνατότητες άμεσης πρόσβασης των κατοίκων του Βορείου Αιγαίου προς τη Σμύρνη, αλλά και αντίστροφα. Η Λέσβος μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης πολιτισμών, τουριστικών ρευμάτων και εμπορικών δικτύων, λειτουργώντας ως ενδιάμεσος σταθμός μετακίνησης επιβατών, logistics και μεταφορών τύπου Ro-Ro, που σήμερα αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές προς την Ευρώπη.
Από εποχής Γαληνού
Η ανάγκη αυτή δεν διατυπώνεται για πρώτη φορά. Ήδη από τα προηγούμενα χρόνια, επί δημαρχίας του αείμνηστου Σπύρου Γαληνού, είχε γίνει σοβαρή προσπάθεια να ενταχθεί η Λέσβος στη σχεδιαζόμενη τότε γραμμή. Προς αυτή την κατεύθυνση εργάστηκε συστηματικά ο τότε αντιδήμαρχος, Κώστας Αστυρακάκης, ο οποίος, έχοντας εξασφαλίσει τη θετική στάση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, Γιάννη Μπουτάρη, απηύθυνε κοινή επιστολή μαζί με τον Δήμαρχο Λέσβου προς τον τότε πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, ζητώντας επίσημα τη συμμετοχή του νησιού ως ενδιάμεσου σταθμού. Στην παρέμβαση εκείνη επισημαινόταν ότι οι δεσμοί της Λέσβου με τη Θεσσαλονίκη είναι διαχρονικά στενοί, τόσο σε επίπεδο εμπορίου όσο και εκπαίδευσης, ενώ οι ιστορικές και πολιτισμικές σχέσεις με τη Σμύρνη εκτείνονται σε βάθος αιώνων.
Παρά τη θετική τότε συγκυρία και τις δηλώσεις στήριξης από όλες τις πλευρές, η προσπάθεια δεν προχώρησε. Λίγα χρόνια αργότερα, η απόπειρα λειτουργίας της γραμμής το 2022 απέτυχε κυρίως λόγω υψηλού λειτουργικού κόστους, ακριβών θεωρήσεων εισόδου για Τούρκους επιβάτες, ενεργειακής κρίσης και χαμηλών πληροτήτων, αποδεικνύοντας ότι μια τέτοια σύνδεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή τουριστική γραμμή, αλλά ως μέρος μιας ολοκληρωμένης εμπορευματικής και αναπτυξιακής στρατηγικής.
Τα σημερινά δεδομένα
Σήμερα όμως ο σχεδιασμός φαίνεται να αλλάζει. Η νέα ελληνοτουρκική προσέγγιση δίνει έμφαση στην αύξηση του διμερούς εμπορίου και στη μεταφορά ασυνόδευτων τρέιλερ, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις οικονομικής βιωσιμότητας που έλειπαν στο παρελθόν. Σε αυτό ακριβώς το νέο μοντέλο, η Λέσβος μπορεί να αποκτήσει κομβικό ρόλο: Ως σταθμός ανεφοδιασμού, μεταφόρτωσης και τουριστικής διασύνδεσης, ενισχύοντας όχι μόνο το νησί αλλά συνολικά το Βόρειο Αιγαίο.
Η «Γραμμή Φιλίας» Θεσσαλονίκης – Σμύρνης πρέπει να σχεδιαστεί με τη Λέσβο και η ένταξή της πρέπει να αποτελέσει στρατηγική επιλογή εθνικής συνοχής και περιφερειακής ανάπτυξης και σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να τη διεκδικήσουν οι τοπικοί φορείς πριν να είναι αργά. Αν για τη νέα προσπάθεια υπάρχει η θέληση πραγματικά να πετύχει, τότε η Μυτιλήνη οφείλει να γίνει ο ενδιάμεσος σταθμός που θα μετατρέψει μια διπλωματική εξαγγελία σε πραγματική γέφυρα συνεργασίας, μετακίνησης και ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή.
Ο Κώστας Αστυρακάκης
Όπως ανέφερε απαντώντας σε σχετική ερώτηση των Νέων της Λέσβου ο Αντιπεριφερειάρχης Κώστας Αστυρακάκης «αυτά που κάναμε τότε ο αείμνηστος Δήμαρχος Σπύρος Γαληνός και εγώ ως Αντιδήμαρχος Πολιτισμού-Τουρισμού του Δήμου Λέσβου, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση επιχειρημάτων και διεκδίκησης από τους Δήμους του νησιού μας, η Λέσβος να αποτελέσει ενδιάμεσο σταθμό στην επικείμενη ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, όπως συμφωνήθηκε μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν.
Να θυμίσουμε πως παρόμοια συμφωνία είχε υπάρξει από τον Πρωθυπουργό κ. Τσίπρα και τον ομόλογό του της Τουρκίας κ. Νταβούτογλου. Τότε κινηθήκαμε άμεσα ως Δημοτική Αρχή διεκδικώντας η Μυτιλήνη να αποτελέσει ενδιάμεσο σταθμό. Επισκεφθήκαμε τη Σμύρνη εγώ και ο Δήμαρχος Σπύρος Γαληνός προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη συναίνεση των τοπικών φορέων. Μιλήσαμε με τον Υπερδήμαρχο Σμύρνης κ. Κοτσάογλου, τους Δημάρχους του Κονάκ και του Καρσί Γιακά αλλά και με το επιμελητήριο Σμύρνης. Εξασφαλίσαμε τη συναίνεση όλων τους. Κατόπιν εξασφαλίσαμε την ένθερμη υποστήριξη του τότε Δημάρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη.
Κατά τη διάρκεια της “Philoxenia” στη Θεσσαλονίκη το 2018 – όπου τιμώμενο νησί ήταν η Λέσβος – και εγώ εκπροσωπώντας το νησί μας και ο Δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης θέσαμε το θέμα της σύνδεσης της Θεσσαλονίκης με το νησί αλλά και με τη Σμύρνη, ενώπιον τριών Υπουργών της τότε Κυβέρνησης. Είχαμε αποστείλει επιστολή στον τότε Πρωθυπουργό ώστε να έχουμε και τη συναίνεση της Ελληνικής Κυβέρνησης σε αυτή μας την προσπάθεια.
Δυστυχώς ποτέ δεν μπόρεσαν οι Κυβερνήσεις των δύο χωρών να καταλήξουν σε πλοιοκτήτρια εταιρεία και να λύσουν τα διαδικαστικά προβλήματα.
Σήμερα που το θέμα ξανασυμφωνείται, ας ξαναθέσουμε την πρότασή μας. Είμαι στη διάθεση των Δήμων μας για οτιδήποτε χρειαστούν που σχετίζεται με τα επιχειρήματα και την τότε δραστηριότητά μας», είπε καταλήγοντας ο κ. Αστυρακάκης.
