- Απέναντι σε ένα νέο κύμα απάτης και μάλιστα ισχυρό για να προσπεράσει εμπόδια βρίσκονται και οι κάτοικοι της Λέσβου
- Με διεθνείς κλήσεις από το εξωτερικό στα κινητά τηλέφωνα προσπαθούν να τους υπερχρεώσουν ή να αποσπάσουν προσωπικά δεδομένα
Η μείωση των αποστάσεων σε όλο τον πλανήτη, που έφεραν οι σύγχρονες τεχνολογίες επικοινωνίας, είχε ως συνέπεια να εκδηλωθεί πολύ γρήγορα μια νέα απάτη, που απασχολεί το τελευταίο διάστημα και τη χώρα μας, με στόχο χρήστες κινητών τηλεφώνων ανάμεσα στους οποίους είναι και κάτοικοι της Μυτιλήνης, ακόμη και μέλη του προσωπικού των Νέων της Λέσβου.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ελληνικές Αρχές εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την έξαρση τηλεφωνικών και διαδικτυακών απατών, μια μορφή εγκλήματος που πλέον έχει εξελιχθεί, γίνεται πιο οργανωμένη και αποφέρει σημαντικά κέρδη σε εγκληματικά δίκτυα. Σύμφωνα με την Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (ΔΗΕΕ) και άλλες ειδικές υπηρεσίες του κράτους, οι δράστες χρησιμοποιούν σύγχρονες τακτικές, από την κλασική εξαπάτηση μέσω «ψεύτικων υπαλλήλων» ασφαλιστικών ταμείων, τραπεζών ή λογιστικών γραφείων, έως πιο εξελιγμένες μεθόδους, όπως η απάτη «Wangiri».
Η τελευταία μέθοδος βασίζεται σε σύντομες, «χαμένες» κλήσεις από αλλοδαπούς, με διεθνείς αριθμούς πολλές φορές με πρόθεμα +48 (Πολωνία), +31 97 (Ολλανδία) ή άλλο ξένο κωδικό, ώστε ο αποδέκτης να καλέσει πίσω. Αν το θύμα επιχειρήσει να επιστρέψει την κλήση, μπορεί να πέσει σε υψηλής χρέωσης (premium-rate) αριθμό ή να λάβει SMS με κακόβουλα links. Αν πατήσει τα links, το κινητό ή τα δεδομένα του μπορεί – σύμφωνα με προειδοποιήσεις – να «παγιδευτούν», δίνοντας στους απατεώνες πρόσβαση σε προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία.
Η βασική τακτική, γνωστή ως Wangiri ή «one-ring scam», είναι πλέον καθημερινότητα για πολλούς Έλληνες. Ένα τηλεφώνημα με ξένο πρόθεμα, που χτυπά μόλις μία φορά και… σβήνει πριν καν προλάβετε να απαντήσετε. Η ελπίδα των απατεώνων είναι ότι θα καλέσετε πίσω και τότε θα συνδεθείτε με premium-rate αριθμό, με συνέπεια υπερχρέωση.
Καλά οργανωμένοι
Σε πολλές περιπτώσεις, η πρώτη «ανάκληση» είναι μόνο η αρχή. Μετά έρχονται SMS ή μηνύματα σε πλατφόρμες, όπως Viber, με κακόβουλα links. Εάν τα ανοίξετε είτε από περιέργεια, είτε καθώς νομίζετε ότι πρόκειται για «σημαντικό μήνυμα», υπάρχει κίνδυνος η συσκευή σας να παγιδευτεί, να υποκλαπούν προσωπικά ή τραπεζικά δεδομένα, ή να ξεκινήσει phishing για e-banking.
Μέχρι τώρα και μάλιστα έχουν καταγραφεί αρκετά θύματα στη Λέσβο είχαμε τηλεφωνικές απάτες όπου άγνωστοι έπαιρναν προσποιούμενοι τους υπαλλήλους ασφαλιστικών οργανισμών, τραπεζών ακόμα και λογιστικών γραφείων που συνεργάζονται τα άτομα που καλούσαν, προσπαθώντας να αποσπάσουν χρήματα από τραπεζικούς τους λογαριασμούς μέσω e-banking.
Ένας δεύτερος μεγαλύτερος κύκλος με απάτες είναι οι άγνωστοι που καλούν προσποιούμενοι τους γιατρούς σε άτομα της τρίτης ηλικίας, αναφέροντας ότι πρέπει να χειρουργηθούν συγγενικά τους πρόσωπα και ζητώντας χρήματα για να προχωρήσουν τα χειρουργεία. Και σε αυτή την περίπτωση έχουν εξαπατηθεί αρκετοί ηλικιωμένοι δίνοντας χρήματα, αλλά έχουν γίνει και συλλήψεις ατόμων που χρησιμοποιούνται για τις εισπράξεις και συνήθως, όπως φαίνεται, είναι άτομα που προσλαμβάνονται χωρίς να γνωρίζουν τι βρίσκεται από πίσω.
Τώρα, η νέα απάτη η οποία είναι ακόμα πιο ισχυρή καθώς εκπορεύεται από το εξωτερικό, έχει να κάνει με κλήσεις σε κινητά τηλέφωνα από αριθμούς του εξωτερικού, οι οποίοι χρεώνουν υπερβολικά όποιον απαντήσει. Σε αυτή την απάτη η κοινωνία ίσως είναι περισσότερο ευάλωτη καθώς συνήθως ο κάθε πολίτης απαντά ασυναίσθητα στο κινητό του τηλέφωνο, βλέποντας έναν αριθμό χωρίς να μπορεί άμεσα να καταλάβει αν είναι από το εξωτερικό ή αν είναι από την Ελλάδα και εδώ είναι το πρόβλημα.
Καταιγισμός τηλεφωνημάτων
Τα δίκτυα πίσω από αυτές τις επιθέσεις φαίνεται πως είναι οργανωμένα σε διεθνές επίπεδο. Μέχρι τώρα μάλιστα έχουν καταγραφεί αρκετά άτομα που έχουν βάλει στο στόχαστρό τους και χρήστες κινητών από τη Λέσβο. Αν μάλιστα κρίνουμε από τις μαρτυρίες αναγνωστών στα Νέα της Λέσβου, η εκτίμηση είναι ότι υπάρχει καταιγισμός τέτοιων τηλεφωνημάτων και μάλιστα ενδεικτικά να σημειώσουμε ότι τέτοια τηλεφωνήματα έχουν δεχτεί και μέλη του προσωπικού των Νέων της Λέσβου, αλλά μεταξύ άλλων πολιτών και γνωστά πρόσωπα της τοπικής κοινωνίας και αναφέρουμε ενδεικτικά τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Μυτιλήνης, Γιάννη Μουτζούρη.
Ο κ. Μουτζούρης μιλώντας στην εφημερίδα μας είπε ότι «τα κινητά τηλέφωνα είναι εργαλεία για τη ζωή μας, όμως, φοβάμαι ότι αν δεν είμαστε προσεκτικοί έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα τεχνολογικά στις μέρες μας, μπορεί μέσω των κινητών να εξαπατηθούμε και να απολέσουμε προσωπικά δεδομένα ή και χρήματα. Ναι, έχω δεχθεί τέτοια τηλεφωνήματα από το εξωτερικό τις τελευταίες μέρες και φυσικά δεν απάντησα, προτιμώντας να μην ρισκάρω σε καμία περίπτωση να υποστώ το οποιοδήποτε πρόβλημα. Το ίδιο κάνουν και τα μέλη της οικογένειάς μου και συνιστώ και στον κάθε συνάδελφο καταστηματάρχη αλλά και γενικότερα στους πολίτες να είμαστε προσεκτικοί με τα κινητά, να μην απαντάμε σε άγνωστους αριθμούς».
Την ώρα λοιπόν που συνεχίζονται οι λεγόμενες «παραδοσιακές απάτες», οι νέες μορφές απάτης εξελίσσονται χρησιμοποιώντας πλέον τα κινητά τηλέφωνα ως εργαλεία για να εισβάλλουν στον κόσμο και στα προσωπικά δεδομένα των υποψήφιων θυμάτων τους. Πολύ δε, περισσότερο στα πορτοφόλια τους!
Φυσικά, οι απάτες δεν περιορίζονται μόνο στις κλήσεις ή τα SMS. Στην ίδια χρονική περίοδο καταγράφονται και πολλές περιπτώσεις απόπειρας εξαπάτησης μέσω phishing, πλαστών e-shops, επενδυτικών «ευκαιριών» που υπόσχονται εύκολο κέρδος, ή ακόμα και «εικονικών χρεώσεων» σε κάρτες με θύματα νέους και ηλικιωμένους.
Προσοχή
Οι τράπεζες και οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών, σε συνεργασία με τις αρχές, προσπαθούν να αντιδράσουν. Πολλοί ύποπτοι διεθνείς αριθμοί έχουν ήδη μπλοκαριστεί, ενώ οι πελάτες είναι προσεκτικοί απέναντι σε κλήσεις που φαινομενικά προέρχονται από τράπεζες ή δημόσιες υπηρεσίες (τεχνική γνωστή ως Caller ID Spoofing).
Παρά όλες τις προειδοποιήσεις οι δράστες εξελίσσονται ταχύτατα, χρησιμοποιώντας νέα μέσα: Viber, SMS, ακόμα και τεχνολογίες που δημιουργούν πειστικές φωνές ή «προφίλ» για να αποκτήσουν εμπιστοσύνη.
Η νέα αυτή μορφή απάτης, με επίκεντρο τις κλήσεις από το εξωτερικό, είναι μια καλά οργανωμένη και κρυμμένη εκστρατεία εξαπάτησης, που στοχεύει κυρίως όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τους διεθνείς κωδικούς, ούτε με τα τεχνικά μέσα προστασίας. Η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται, η δυσκολία εντοπισμού των δραστών σε διεθνές επίπεδο και η ποικιλία μεθόδων (τηλεφωνικές κλήσεις, SMS, Viber, phishing, spoofing) την καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνη για κάθε πολίτη.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, οι οδηγίες είναι ξεκάθαρες! Μην απαντάτε σε άγνωστες διεθνείς κλήσεις· μην καλέσετε πίσω· μην δίνετε ποτέ προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία σε τηλεφώνημα, SMS ή μήνυμα· μην ανοίγετε ύποπτους συνδέσμους· και αν υποψιαστείτε απάτη, μπλοκάρετε τον αριθμό και καταγγείλτε το περιστατικό.
