Παρά τις φωνές λαϊκισμού που προεξοφλούσαν την ολοκληρωτική καταστροφή της λεσβιακής κτηνοτροφίας μετά την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού, η πραγματικότητα δείχνει ότι με αυστηρή τήρηση των πρωτοκόλλων και στενή συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, ο πρωτογενής τομέας του νησιού μας αρχίζει σταδιακά να επιστρέφει στην κανονικότητα.
Η νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς διευρύνει τις δυνατότητες διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων και προϊόντων κρέατος από τη Λέσβο, δίνοντας ουσιαστική ανάσα σε παραγωγούς, τυροκομεία και επιχειρήσεις της Λέσβου. Να αναφέρουμε ότι καταργείται πλέον η ημερομηνία της 15ης Μαρτίου, δηλαδή όταν διαπιστώθηκε το πρώτο κρούσμα στη Λέσβο, όπου είχαμε μέτρα που ίσχυαν για τις εξαγωγές τυριών από τη Λέσβο για την Ελλάδα πριν τη 15η Μαρτίου, ενώ δεν ίσχυαν για μετά τις 15 του μηνός. Τώρα πλέον η ημερομηνία αυτή δεν ισχύει, πράγμα που σημαίνει ότι όποιο τυρί ωριμάζει από τη Λέσβο, ανεξάρτητα ημερομηνίας, πριν ή μετά το πρώτο κρούσμα, εξάγεται κανονικά από το νησί για την Ελλάδα.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο όπου παρά την ανίχνευση νέων κρουσμάτων και τη διατήρηση της αυξημένης επιφυλακής, οι επιστημονικές και κτηνιατρικές αρχές κρίνουν ότι μπορούν να γίνουν προσεκτικά και ελεγχόμενα βήματα αποδέσμευσης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η προσπάθεια περιορισμού της νόσου.
“Πράσινο φως” για εξαγωγές τυροκομικών
Η σημαντικότερη ίσως εξέλιξη που αφορά τα τυροκομικά προϊόντα είναι ότι η εγκύκλιος δίνει τη δυνατότητα πλέον στις γαλακτοβιομηχανίες της χώρας μας να εξάγουν τυροκομικά προϊόντα σε τρίτες χώρες, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι τώρα, καθώς οι ίδιες κυρώσεις που υπήρχαν στη Λέσβο μετά την ανίχνευση του πρώτου κρούσματος, οι ίδιες κυρώσεις ίσχυαν για όλη την Ελλάδα. Αυτό λοιπόν τώρα αίρεται για την υπόλοιπη Ελλάδα, όχι όμως και για τη Λέσβο.
Εδώ θα χρειαστεί να περιμένουμε λίγες μέρες τη διευκρινιστική εγκύκλιο, όπου θα αποσαφηνίζονται αρκετά πράγματα. Για παράδειγμα η εγκύκλιος δίνει τη δυνατότητα εξαγωγής από το νησί μας τυροκομικών προϊόντων για συσκευασία σε άλλες εταιρείες εκτός Λέσβου, ενώ μέχρι τώρα βγαίνουν μόνο συσκευασμένα. Αυτό ουσιαστικά τροφοδοτεί την εκτίμηση ότι αποτελεί τον πρόδρομο παράγοντα για εξαγωγή και λεσβιακών τυροκομικών προϊόντων εκτός Ελλάδας, καθώς μπορεί να γίνει από μια εταιρεία που τα παίρνει και τα συσκευάζει και έχει δικαίωμα να εξάγει (με τη χθεσινή εγκύκλιο), εφόσον βρίσκεται εκτός Λέσβου. Την ίδια ώρα η χθεσινή εγκύκλιος δίνει τη δυνατότητα να εξάγονται από το νησί μας και ποσότητες τυροκομικών και γαλακτοκομικών που δεν έχουν ωριμάσει για τρεις μήνες και συγκεκριμένα όταν είναι ανθότυρο, γιαούρτι και βούτυρο, θα μπορούν να διοχετεύονται στην εγχώρια αγορά, όχι όμως για εξαγωγή.
Υπό αυστηρές προϋποθέσεις βιοασφάλειας συνεχίζεται και η έξοδος από το νησί μας ώριμων τυριών που παράγονται σε εγκαταστάσεις με κλειστού τύπου συστήματα παστερίωσης και έχουν υποστεί την προβλεπόμενη επεξεργασία (πράγμα που σημαίνει ότι συνεχίζεται ο αποκλεισμός στα μικρά τυροκομεία με συστήματα ανοιχτής παστερίωσης).
Όλες οι διαδικασίες θα πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία του ΕΦΕΤ, με πλήρη ιχνηλασιμότητα, ελέγχους και αυστηρή εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων καθαρισμού και απολύμανσης.
Ανοίγει ο δρόμος και για τα σφαγεία
Εξίσου σημαντική θεωρείται η πρόβλεψη της εγκυκλίου για τη δυνατότητα σφαγής ζώων που προέρχονται από την «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη» στο πλησιέστερο σφαγείο, με τα σφάγια να διακινούνται εντός του νησιού, σύμφωνα με τις οδηγίες των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Η «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη» δεν είναι ολόκληρη η Λέσβος, αλλά είναι το τμήμα του νησιού μας που δεν καταγράφονται κρούσματα, δηλαδή ξεκινά από τη Μυτιλήνη, τα Λουτρά, περνάει στην περιοχή της Γέρας, στα χωριά του Πλωμαρίου (αφήνοντας εκτός την περιοχή της Αγιάσου) και συνεχίζεται μέχρι την περιοχή της Ερεσού και της Άντισσας (εφόσον δεν προκύψουν εκεί κρούσματα, καθώς επίκεινται έλεγχοι σε κοπάδια), πράγμα που σημαίνει ότι από αυτό το τόξο που θα ανακοινωθεί συγκεκριμένα και με λεπτομέρειες, θα μπορούν τα ζώα να οδηγούνται στα πλησιέστερα σφαγεία για να διατίθενται μόνο στην τοπική κατανάλωση, όχι για εξαγωγή εκτός Λέσβου. Τα πλησιέστερα σφαγεία σε αυτές τις δύο περιοχές που πιθανώς θα επαναλειτουργήσουν είναι το σφαγείο Σελάχα – Κασίδη στην Καλλονή, και το σφαγείο του Σκαλοχωρίου.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα κρίσιμο βήμα, καθώς θα επιτρέψει σταδιακά τη διάθεση στη λεσβιακή αγορά αρνιών και μοσχαριών της τοπικής παραγωγής, προσφέροντας διέξοδο στους κτηνοτρόφους που επί μήνες βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρούς περιορισμούς.
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία μέσω της κατανάλωσης κρέατος ή γαλακτοκομικών προϊόντων. Τα μέτρα αφορούν αποκλειστικά την αποτροπή μετάδοσης της νόσου στα ζώα και τη διαφύλαξη του ζωικού κεφαλαίου.
Η νέα περίοδος χαλάρωσης αποτυπώνει τη φιλοσοφία για προστασία της κτηνοτροφίας χωρίς να παραλύει η τοπική οικονομία. Και όσο τα υγειονομικά δεδομένα το επιτρέπουν, τα βήματα επανόδου στην κανονικότητα θα συνεχίζονται.
Για τη Λέσβο, όπου η κτηνοτροφία και η τυροκομία αποτελούν βασικούς πυλώνες της οικονομικής δραστηριότητας, η εγκύκλιος αυτή δίνει το μήνυμα ότι, παρά τις δυσκολίες που προκάλεσε η ζωονόσος, η παραγωγή παραμένει όρθια και η επιστροφή στην ομαλότητα έχει ήδη ξεκινήσει.
