Οι φετινές πληρωμές των αγροτικών επιδοτήσεων βρίσκονται ίσως στην κρισιμότερη φάση των τελευταίων δεκαετιών, καθώς χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι μένουν εκτός προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης. Από τις πάνω από 608.246 αιτήσεις, σημαντικός αριθμός δικαιούχων είτε κόβεται προσωρινά λόγω ελέγχων, είτε τίθεται υπό διερεύνηση, με αποτέλεσμα οι ενισχύσεις να καταλήγουν σε πολύ λιγότερους σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Από σήμερα Παρασκευή θα ξεκινήσει να πιστώνεται η προκαταβολή του 70% της Βασικής Ενίσχυσης με ποσό μόλις 363 εκατ. ευρώ σε 471.833 παραγωγούς, όταν πέρσι είχαν πληρωθεί 476 εκατ. ευρώ σε 527.229 δικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι 44.343 αγρότες μένουν εκτός πληρωμών, είτε επειδή υπάρχουν ευρήματα που απαιτούν περαιτέρω έλεγχο, είτε επειδή σχετίζονται με παράνομες ενισχύσεις και έχουν «παγώσει» τα περιουσιακά τους στοιχεία.
Η έναρξη των διαδικασιών για την πίστωση της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης ανακοινώθηκε με επισημότητα με συνέντευξη Τύπου, στην οποία από την Αθήνα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας και ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, τόνισαν ότι οι φετινές επιδοτήσεις κατανέμονται με βάση ένα νέο, μεταβατικό σύστημα που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Κομισιόν είχε αμφισβητήσει την αξιοπιστία του προηγούμενου μηχανισμού πληρωμών, ζητώντας άμεσες αλλαγές, καθώς επί χρόνια εντοπίζονταν φαινόμενα πλασματικών εκτάσεων, εικονικών μισθωτηρίων, καταπατήσεων και αδικαιολόγητων πληρωμών.
Έτσι, φέτος είναι υποχρεωτική η δήλωση ΑΤΑΚ για όλα τα αγροτεμάχια και ΚΑΕΚ έως 20 στρέμματα, ενώ για ζωικό κεφάλαιο οι ενισχύσεις θα υπολογίζονται βάσει των τιμολογίων γάλακτος, κρέατος και ζωοτροφών.Παράλληλα, καταργείται το φαινόμενο να ενεργοποιούν κάποιοι δικαιώματα σε βοσκότοπους εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το μαντρί τους. Οι επιδοτήσεις θα δίνονται μόνο εκεί όπου πραγματικά βόσκουν ζώα και παράγεται προϊόν. Με απλά λόγια, η κατανομή των βοσκοτόπων θα γίνεται σε κάθε κτηνοτρόφο ανάλογα με τις ποσότητες γάλακτος και κρέατος που παραδίδει και είναι καταγεγραμμένες στον ΕΛΟΓΑΚ! Μεγάλο πλήγμα προκαλεί και ο αποκλεισμός πολλών χιλιάδων στρεμμάτων χορτολιβαδικών εκτάσεων που δηλώθηκαν ως βοσκότοποι, λόγω αναντιστοιχιών με δορυφορικές φωτογραφίες. Οι αγρότες θα μπορέσουν να υποβάλουν ενστάσεις και να διορθώσουν τα στοιχεία κι όσα τελικά κριθούν επιλέξιμα θα πληρωθούν αργότερα. Επιπλέον, εκτός πληρωμής μένουν και 15.116 αγροτεμάχια με ΚΑΕΚ σε Σέρρες, Δράμα και Θεσσαλονίκη.
Συνολικά τις επόμενες ημέρες θα καταβληθούν 538 εκατ. ευρώ:
- 363 εκατ. προκαταβολή βασικής ενίσχυσης
- 119 εκατ. για προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης
- 56 εκατ. για στήριξη κτηνοτρόφων πληγέντων από ευλογιά προβάτων.
Μέχρι το τέλος του έτους αναμένονται επιπλέον πληρωμές περίπου 1 δισ. ευρώ, ενώ για το 2025 το συνολικό ποσό που θα διατεθεί στον αγροτικό τομέα υπολογίζεται σε 3,7 δισ. ευρώ.
Παρά τις μεγάλες περικοπές, η κυβέρνηση υποστηρίζει πως η χώρα δεν θα χάσει ούτε ένα ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση των βασικών πληρωμών θα υπάρξει «δεύτερη κατανομή» των ποσών που θα περισσέψουν από τις συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα, ώστε – όπως λέει – να ενισχυθούν οι συνεπείς παραγωγοί. Σε αυτή τη διαδικασία θα ληφθούν υπόψη και τα πραγματικά στοιχεία παραγωγής περίπου 13.421 κτηνοτρόφων που επηρεάζονται από το νέο σύστημα.
Το νέο πλαίσιο πληρωμών θα λειτουργήσει μεταβατικά μέχρι το τέλος του 2025. Από το 2026 θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή μια μεγάλη μεταρρύθμιση με ψηφιακό γεωχωρικό χάρτη υψηλής ανάλυσης, νέα βάση δεδομένων για την καταγραφή των ζώων με ηλεκτρονική σήμανση, περισσότερους διασταυρωτικούς ελέγχους και διασύνδεση με το Εθνικό Κτηματολόγιο και το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα σκηνικό ιδιαίτερα δύσκολο για τον αγροτικό κόσμο. Από τη μία, αποκαλύπτονται χρόνια προβλήματα και καταχρήσεις στο σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, από την άλλη, χιλιάδες πραγματικοί παραγωγοί βρίσκονται χωρίς τις απαραίτητες ενισχύσεις. Δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι οι αντιδράσεις του κλάδου θα είναι έντονες το επόμενο διάστημα, με πιθανές κινητοποιήσεις και πολιτικές συνέπειες.
