Από την Παναγιά Γοργόνα στη Σκάλα Σκαμιάς, στα βήματα της πίστης και της παράδοσης. Στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Μιστεγνά, κι από εκεί στους ναούς της Συκούντας, του Κάτω Τρίτους και του Αφάλωνα, η Παναγία βρίσκεται παντού. Η διαδρομή συνεχίζεται μέχρι τη Μονή Δαμανδρίου, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, και από εκεί στη Λαφιώνα, για να καταλήξει στο μεγάλο προσκύνημα της Αγιάσου.
Η Αγιάσος είναι ένα χωριό που συνδέθηκε άρρηκτα με την εικόνα της Αγίας Σιών, γύρω από την οποία δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε. Ένας τόπος που έχει επίσης τη σπάνια ευλογία να φυλάσσει τεμάχιο από τον Τίμιο Σταυρό.
Είναι, όμως, μόνο αυτές οι Παναγιές της Λέσβου; Φυσικά και όχι.
Δεν υπάρχει, σχεδόν, χωριό στη Λέσβο που να μην έχει έναν ναό, ένα ξωκλήσι ή έναν μικρό τόπο λατρείας αφιερωμένο στην Υπεραγία Θεοτόκο. Από τους ναούς της Ζωοδόχου Πηγής στην Καλλονή, στη Μυτιλήνη και στη Γέρα, μέχρι τον ναό του Γενεθλίου της Παναγίας στην Παναγιούδα, το χωριό που πήρε το όνομά του από την Παναγία και βρίσκεται λίγο έξω από τη Μυτιλήνη.
Είναι, όμως, μόνο αυτοί οι ναοί; Θα αστειευόμασταν αν το λέγαμε. Αν αρχίσουμε να μετράμε τις Παναγιές της Λέσβου, μάλλον δεν θα τελειώσουμε ποτέ.
Από την Παναγία της Χρυσομαλλούσας μέχρι την Παναγία που βγήκε από τη θάλασσα στο Πυργί. Κι από εκεί στον Λεπέτυμνο, κατηφορίζοντας προς την Πέτρα, όπου ο επισκέπτης έρχεται αντιμέτωπος με το μετέωρο της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας.
Η Παναγία της Πέτρας, σκαρφαλωμένη στον βράχο, μοιάζει να κοιτάζει τον επισκέπτη από κάθε πλευρά. Όπου κι αν σταθείς στην είσοδο του ναού, το βλέμμα της σε ακολουθεί.
Όμως ακόμα και στην καρδιά της αγοράς της Μυτιλήνης, στην οδό Ερμού, συναντάμε την Καθολική Εκκλησία, αφιερωμένη στη Μετάσταση της Θεοτόκου. Γιατί η παρουσία της Παναγίας δεν περιορίζεται μόνο στα μεγάλα Ορθόδοξα προσκυνήματα· είναι διάχυτη σε ολόκληρο το νησί και στην ιστορία του.
Γεμάτη Παναγιές, λοιπόν, η Λέσβος γιορτάζει από άκρη σε άκρη. Και δεν έχει σημασία αν το προσκύνημα είναι μεγάλο ή μικρό, αν βρίσκεται μέσα σε ένα χωριό ή σε μια απομονωμένη γωνιά του νησιού μας. Για εκείνον που αναζητά το βάλσαμο για την ψυχή, η Παναγιά μπορεί να βρίσκεται παντού.
Μπορεί να την δείτε σας περιμένει ακόμα και στο πιο απομακρυσμένο και φτωχικό εκκλησάκι. Αρκεί να την αναζητήσετε.
Γιατί στη Λέσβο, όπου κι αν ταξιδέψεις, κάποια Παναγιά θα βρεθεί στον δρόμο σου.
